English
RSS
Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sửa đổi 2026, số 15/2026/QH16 thông qua ngày 23/8/2026 và hiệu lực từ 01/3/2027.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước sửa đổi 2026 là mở rộng phạm vi trách nhiệm bồi thường của Nhà nước trong hoạt động quản lý hành chính.
Theo khoản 6 Điều 1, Nhà nước phải bồi thường khi không áp dụng hoặc áp dụng không kịp thời, không đúng biện pháp bảo vệ người tố cáo, người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và người thân. Luật cũng quy định trách nhiệm bồi thường đối với một số hành vi trái pháp luật về đăng ký doanh nghiệp, đầu tư, thuế, hải quan, đất đai, cạnh tranh, sở hữu công nghiệp và xử lý kỷ luật buộc thôi việc đối với công chức.
Về hồ sơ, thủ tục, khoản 13 Điều 1 quy định hồ sơ yêu cầu bồi thường gồm văn bản yêu cầu bồi thường và văn bản làm căn cứ yêu cầu bồi thường. Đáng chú ý, cơ quan giải quyết bồi thường có trách nhiệm tự cung cấp hoặc yêu cầu cơ quan nhà nước khác cung cấp văn bản làm căn cứ, qua đó giảm nghĩa vụ thu thập giấy tờ cho người dân. Yêu cầu bồi thường có thể gửi qua môi trường số, nộp trực tiếp tại cơ quan giải quyết hoặc Bộ phận Một cửa, hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính.
Thời hạn xử lý hồ sơ cũng được quy định cụ thể. Trong vòng 02 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận, cơ quan có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ; khi nhận đủ hồ sơ, phải thụ lý và cử người giải quyết trong thời hạn 02 ngày làm việc. Việc xác minh thiệt hại được thực hiện trong 10 ngày làm việc, trường hợp phức tạp là 20 ngày; thời hạn thương lượng thông thường là 08 ngày làm việc, tối đa 10 ngày đối với vụ việc phức tạp theo khoản 14 và khoản 15 Điều 1.
Đặc biệt, Luật bổ sung cơ chế tạm ứng kinh phí bồi thường. Theo Điều 44 được sửa đổi tại khoản 13 Điều 1, người yêu cầu có thể đề nghị tạm ứng đối với thiệt hại về tinh thần và thiệt hại khác có thể tính được ngay. Mức tạm ứng do thủ trưởng cơ quan có thẩm quyền quyết định nhưng không thấp hơn 75% giá trị thiệt hại thuộc diện được tạm ứng.
Luật còn rút ngắn thủ tục chi trả. Theo Điều 62 được sửa đổi tại khoản 26 Điều 1, trong 02 ngày làm việc kể từ khi quyết định bồi thường có hiệu lực hoặc nhận được bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án, cơ quan phải thông báo việc chi trả; trong 02 ngày làm việc tiếp theo kể từ khi người yêu cầu nhận thông báo, tiền bồi thường phải được chi trả.
Ngoài ra, khoản 27 Điều 1 bổ sung các trường hợp giảm hoặc miễn trách nhiệm hoàn trả đối với người thi hành công vụ gây thiệt hại do lỗi vô ý, nhất là khi thực hiện đề xuất đổi mới, sáng tạo đúng chủ trương, không vụ lợi, chủ động khắc phục hậu quả hoặc thuộc hoàn cảnh đặc biệt.
Đối với yêu cầu bồi thường đã được thụ lý trước ngày 01/3/2027 nhưng chưa giải quyết xong, khoản 2 Điều 3 cho phép áp dụng quy định có lợi hơn của Luật mới đối với những công việc, thủ tục chưa có kết quả, trừ trường hợp người có liên quan đề nghị không áp dụng.
