Từ 08/8/2026, trường phổ thông tư thục có bắt buộc phải có cơ chế kiểm soát nội bộ không?

1. Từ 08/8/2026, trường phổ thông tư thục có bắt buộc phải có cơ chế kiểm soát nội bộ không?

Theo khoản 1 Điều 4 Quy chế ban hành kèm Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT, cơ cấu tổ chức của trường phổ thông tư thục thực hiện theo Điều lệ trường phổ thông; căn cứ quy mô và điều kiện hoạt động, nhà trường tổ chức thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ theo quy định.

Đồng thời, khoản 1 Điều 7 Quy chế ban hành kèm Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT tiếp tục quy định:

Trường phổ thông tư thục thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ nhằm hỗ trợ Hội đồng trường giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản; việc tuân thủ pháp luật, Điều lệ trường phổ thông, quy chế tổ chức và hoạt động của nhà trường.

Như vậy, từ 08/8/2026, trường phổ thông tư thục phải thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ. Việc tổ chức cơ chế này được thực hiện phù hợp với quy mô, điều kiện tổ chức và hoạt động của từng trường.

Cơ chế kiểm soát nội bộ được thiết lập để hỗ trợ Hội đồng trường giám sát 2 nhóm nội dung chính:

• Việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản của nhà trường;

• Việc tuân thủ pháp luật, Điều lệ trường phổ thông và quy chế tổ chức, hoạt động của nhà trường.

Ngoài ra, theo điểm e khoản 8 Điều 5 Quy chế ban hành kèm Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT, Hội đồng trường có nhiệm vụ giám sát việc quản lý, sử dụng tài chính, tài sản và việc thực hiện quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường. 

2. Có phải thành lập riêng bộ phận kiểm soát nội bộ không?

Theo khoản 2 Điều 7 Quy chế ban hành kèm Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT quy định Hội đồng trường quyết định cơ chế kiểm soát nội bộ phù hợp với quy mô, điều kiện tổ chức và hoạt động của nhà trường, đồng thời không làm phát sinh tổ chức bộ máy mới ngoài cơ cấu tổ chức theo quy định của Điều lệ trường phổ thông.

Theo khoản 3 Điều 7, cơ chế này được thực hiện thông qua việc giao cá nhân hoặc bộ phận hiện có của nhà trường thực hiện nhiệm vụ kiểm soát nội bộ; việc phân công phải bảo đảm tính độc lập, khách quan, tránh xung đột lợi ích và phù hợp với quy định của pháp luật.

Như vậy, yêu cầu bắt buộc là phải thiết lập cơ chế kiểm soát nội bộ, không phải thành lập thêm một bộ phận kiểm soát nội bộ mới.

3. Cơ chế kiểm soát nội bộ trong trường tư thục thực hiện những nhiệm vụ gì?

Theo khoản 4 Điều 7 Quy chế ban hành kèm Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT, cá nhân hoặc bộ phận được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm soát nội bộ có các nhiệm vụ sau:

• Thu thập, tổng hợp, phân tích thông tin phục vụ hoạt động giám sát của Hội đồng trường;

• Phát hiện, kiến nghị xử lý rủi ro, sai sót, vi phạm trong phạm vi được giao;

• Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản trị, quản lý và phòng ngừa vi phạm;

• Thực hiện nhiệm vụ khác theo phân công của Hội đồng trường phù hợp với quy định của pháp luật.

Đáng chú ý, theo khoản 5 Điều 7, hoạt động kiểm soát nội bộ chỉ nhằm hỗ trợ Hội đồng trường thực hiện chức năng giám sát, không thay thế chức năng quản lý, điều hành của Hiệu trưởng và không thực hiện kiểm tra hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ giáo dục.

Ngoài ra, khoản 6 Điều 7 quy định người được giao thực hiện nhiệm vụ kiểm soát nội bộ không được đồng thời giữ chức danh Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng hoặc Kế toán trưởng. Nếu người này là thành viên Hội đồng trường thì không được tham gia giám sát nội dung liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích của mình. Người thực hiện nhiệm vụ được tiếp cận thông tin, hồ sơ, tài liệu liên quan và phải chịu trách nhiệm về tính trung thực, khách quan của kết quả kiểm soát.

Kết quả kiểm soát nội bộ phải được báo cáo Hội đồng trường để xem xét, quyết định biện pháp xử lý, khắc phục và hoàn thiện công tác quản trị nhà trường theo khoản 7 Điều 7 Quy chế ban hành kèm Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT.

4. Trường phổ thông tư thục quản lý tài chính, tài sản như thế nào?

Theo Điều 15 Quy chế ban hành kèm Thông tư 48/2026/TT-BGDĐT, trường phổ thông tư thục phải thực hiện các yêu cầu sau: 

- Chế độ tài chính

Trường phổ thông tư thục thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính; chấp hành các quy định của pháp luật về kế toán, kiểm toán, thuế, định giá tài sản và công khai tài chính theo quy định của pháp luật.

- Nguồn tài chính

Nguồn tài chính của trường phổ thông tư thục bao gồm:

• Vốn góp của các tổ chức, cá nhân thành lập trường và các nguồn huy động hợp pháp khác;

• Nguồn thu học phí và các khoản thu dịch vụ giáo dục theo quy định của pháp luật;

• Các khoản tài trợ, viện trợ, cho, tặng hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài theo quy định của pháp luật;

• Nguồn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước khi thực hiện nhiệm vụ do Nhà nước giao, đặt hàng hoặc đấu thầu theo quy định của pháp luật;

• Các nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.

- Nội dung chi

Các khoản chi của trường phổ thông tư thục được thực hiện theo quy định của pháp luật và quy định nội bộ của nhà trường, bao gồm:

• Chi cho hoạt động giáo dục

• Chi trả tiền lương và các chế độ đối với người lao động, 

• Chi quản lý

• Chi đầu tư phát triển cơ sở vật chất

• Thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước 

• Các khoản chi hợp pháp khác.

- Học phí và các khoản thu dịch vụ giáo dục

• Mức thu học phí, lộ trình điều chỉnh học phí và các khoản thu dịch vụ giáo dục của trường phổ thông tư thục phải được công khai theo quy định của pháp luật trước khi tuyển sinh hoặc trước khi bắt đầu năm học. Việc điều chỉnh học phí và các khoản thu dịch vụ giáo dục trong năm học (nếu có) được thực hiện theo hợp đồng dịch vụ giáo dục và các thỏa thuận hợp pháp với người học hoặc cha mẹ, người đại diện hợp pháp của học sinh;

• Khuyến khích trường phổ thông tư thục công khai khung học phí dự kiến cho toàn cấp học tại thời điểm tuyển sinh đầu cấp.

- Quản lý tài chính và tài sản

Tài chính và tài sản của trường phổ thông tư thục được quản lý, sử dụng đúng mục đích, công khai, minh bạch theo quy định của pháp luật và quy chế tổ chức, hoạt động của nhà trường.

Khoản chênh lệch thu - chi sau khi thực hiện các nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật được sử dụng cho hoạt động giáo dục và thực hiện quyền của nhà đầu tư theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp trường hoạt động không vì lợi nhuận.

- Trách nhiệm khi chấm dứt hoạt động

Khi chấm dứt hoạt động, trường phổ thông tư thục có trách nhiệm xây dựng và thực hiện phương án xử lý tài chính, tài sản theo quy định của pháp luật; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người học, người lao động và các bên có liên quan.