Trường hợp nào doanh nghiệp phải tự thanh toán gốc, lãi trái phiếu cho toàn bộ người sở hữu?

1. Trường hợp nào doanh nghiệp phải tự thanh toán gốc, lãi trái phiếu cho toàn bộ người sở hữu?

Theo khoản 5 Điều 7 Thông tư 138/2026/TT-BTC, doanh nghiệp phát hành phải tự thực hiện đợt thanh toán gốc, lãi trái phiếu cho toàn bộ người sở hữu khi việc thay đổi điều kiện, điều khoản trái phiếu hoặc thỏa thuận thanh toán khiến đợt thanh toán bằng tiền không thể thực hiện đồng thời cho toàn bộ người sở hữu theo thông tin đã đăng ký trước đó.

Cụ thể, khoản 5 Điều 7 quy định:

Trường hợp doanh nghiệp phát hành thay đổi điều kiện, điều khoản của trái phiếu hoặc thanh toán lãi, gốc trái phiếu đến hạn cho người sở hữu trái phiếu bằng tài sản khác theo quy định tại khoản 4 và khoản 5 Điều 22 Nghị định số 200/2026/NĐ-CP hoặc thanh toán lãi, gốc trái phiếu đến hạn theo thỏa thuận với người sở hữu trái phiếu dẫn đến đợt thanh toán lãi, gốc trái phiếu bằng tiền không thể thực hiện được đồng thời cho toàn bộ người sở hữu trái phiếu theo đúng thông tin về điều kiện, điều khoản trái phiếu đã đăng ký với Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam trước đó, doanh nghiệp phát hành tự thực hiện đợt thanh toán đó cho toàn bộ người sở hữu trái phiếu và chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc thanh toán cho người sở hữu trái phiếu theo đúng quy định pháp luật.

Theo đó, quy định đề cập đến các trường hợp:

• Doanh nghiệp phát hành thay đổi điều kiện, điều khoản của trái phiếu;
• Doanh nghiệp phát hành thanh toán lãi, gốc trái phiếu đến hạn bằng tài sản khác;
• Doanh nghiệp phát hành thanh toán lãi, gốc trái phiếu đến hạn theo thỏa thuận với người sở hữu trái phiếu.

Việc doanh nghiệp phải tự thực hiện thanh toán phát sinh khi các trường hợp trên dẫn đến đợt thanh toán bằng tiền không thể thực hiện đồng thời cho toàn bộ người sở hữu trái phiếu theo đúng thông tin về điều kiện, điều khoản đã đăng ký trước đó với Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam.

Do vậy, doanh nghiệp phát hành tự thực hiện đợt thanh toán đó cho toàn bộ người sở hữu trái phiếu và chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc thanh toán cho người sở hữu trái phiếu theo đúng quy định pháp luật.

2. Quyền của người sở hữu trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được thực hiện khi nào?

Theo khoản 1 Điều 7 Thông tư 138/2026/TT-BTC, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam thực hiện quyền của người sở hữu trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ trên cơ sở đề nghị của doanh nghiệp phát hành sau khi kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ theo quy định. 

Doanh nghiệp phát hành chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ và kịp thời của hồ sơ đề nghị thực hiện quyền, đồng thời chịu trách nhiệm về các thiệt hại gây ra cho người sở hữu trái phiếu theo quy định pháp luật trong trường hợp đề nghị thực hiện quyền gửi đến Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam không kịp thời, không đầy đủ hoặc không chính xác.

Đồng thời theo khoản 2 Điều 7 Thông tư 138/2026/TT-BTC, việc thực hiện quyền đối với trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ bao gồm 06 trường hợp:

• Lấy ý kiến người sở hữu trái phiếu: Thực hiện việc lấy ý kiến của người sở hữu trái phiếu.
• Thanh toán lãi, gốc trái phiếu: Thực hiện quyền nhận thanh toán lãi, gốc trái phiếu.
• Chuyển đổi trái phiếu chuyển đổi: Thực hiện quyền chuyển đổi đối với trái phiếu chuyển đổi.
• Hoán đổi trái phiếu: Thực hiện quyền hoán đổi trái phiếu.
• Mua lại trái phiếu trước hạn: Thực hiện việc mua lại trái phiếu trước thời điểm đáo hạn.
• Các quyền khác: Thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật.

3. Khi thanh toán lãi, gốc trái phiếu, doanh nghiệp phát hành phải tuân thủ theo quy định nào?

Theo khoản 4 Điều 7 Thông tư 138/2026/TT-BTC, trường hợp thanh toán lãi, gốc trái phiếu, doanh nghiệp phát hành tuân thủ theo quy định tại:

Điều 22 Nghị định 200/2026/NĐ-CP về thanh toán lãi, gốc trái phiếu: Doanh nghiệp phát hành phải bố trí nguồn vốn hợp pháp để thanh toán đầy đủ, đúng hạn lãi, gốc trái phiếu cho nhà đầu tư; Nếu không thanh toán được trái phiếu có tài sản bảo đảm, tài sản bảo đảm sẽ được xử lý theo quy định pháp luật. Đối với trái phiếu được bảo lãnh thanh toán, tổ chức bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ theo cam kết; Doanh nghiệp phải thông báo cho Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam về việc thanh toán bằng tài sản khác…

Thông tư 138/2026/TT-BTC: Doanh nghiệp phát hành chịu trách nhiệm về tính chính xác, đầy đủ, kịp thời của hồ sơ đề nghị thực hiện quyền của người sở hữu trái phiếu; Trường hợp thay đổi điều kiện, điều khoản trái phiếu hoặc có thỏa thuận thanh toán khiến việc thanh toán bằng tiền không thể thực hiện đồng thời cho toàn bộ người sở hữu trái phiếu theo thông tin đã đăng ký, doanh nghiệp phải tự thực hiện đợt thanh toán cho toàn bộ người sở hữu trái phiếu và chịu hoàn toàn trách nhiệm…

Quy chế về đăng ký, lưu ký, thực hiện quyền, chuyển quyền sở hữu và thanh toán giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam.

4. Ai chịu trách nhiệm thực hiện quyền cho người sở hữu trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ?

Theo khoản 3 Điều 7 Thông tư 138/2026/TT-BTC, trách nhiệm thực hiện quyền cho người sở hữu trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ được quy định như sau:

Đối với trái phiếu đã đăng ký, lưu ký tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam: Doanh nghiệp phát hành, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam, thành viên lưu ký chịu trách nhiệm thực hiện quyền cho người sở hữu trái phiếu theo quy định.

Đối với trái phiếu chưa lưu ký tại Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam: Doanh nghiệp phát hành chịu trách nhiệm thực hiện quyền cho người sở hữu trái phiếu.

Trường hợp không tuân thủ các quy định về thực hiện quyền của người sở hữu trái phiếu, doanh nghiệp phát hành, thành viên lưu ký, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam chịu trách nhiệm về các thiệt hại gây ra cho người sở hữu trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ theo quy định pháp luật.

Trên đây là nội dung về "Trường hợp nào doanh nghiệp phải tự thanh toán gốc, lãi trái phiếu cho toàn bộ người sở hữu?". Vui lòng xem chi tiết Thông tư 138/2026/TT-BTC trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như Tình trạng hiệu lực, Lược đồ, Nội dung hợp nhất...