Trường đại học được sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ để hỗ trợ khởi nghiệp như thế nào?

1. Trường đại học được sử dụng quỹ phát triển khoa học và công nghệ để hỗ trợ khởi nghiệp như thế nào?

Trường đại học được sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ để hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo của người học, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Đây là những nội dung được quy định cụ thể tại Điều 11 và Điều 20 Nghị định 125/2026/NĐ-CP.

Theo điểm b khoản 3 Điều 11 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, cơ sở giáo dục đại học được sử dụng quỹ cho các hoạt động:

• Nghiên cứu;
• Ươm tạo công nghệ;
• Phát triển sản phẩm thử nghiệm;
• Xúc tiến thương mại;
• Tư vấn pháp lý;
• Đào tạo kỹ năng đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp cho giảng viên và người học. 

Đáng chú ý, điểm e khoản 4 Điều 20 Nghị định 125/2026/NĐ-CP cho phép Quỹ phát triển khoa học và công nghệ đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo của người học và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. 

Như vậy, nguồn quỹ này có thể đồng hành với hoạt động khởi nghiệp ở nhiều giai đoạn. Việc hỗ trợ không chỉ giới hạn ở đào tạo kiến thức, kỹ năng mà còn bao gồm ươm tạo công nghệ, phát triển sản phẩm mẫu, thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ, hỗ trợ thương mại hóa cũng như đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo thuộc các trường hợp Nghị định quy định.

Ngoài nguồn từ Quỹ phát triển khoa học và công nghệ, khoản 4 Điều 11 Nghị định 125/2026/NĐ-CP còn cho phép cơ sở giáo dục đại học sử dụng tài trợ của tổ chức, cá nhân để hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp, ươm tạo công nghệ, phát triển sản phẩm thử nghiệm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. 

2. Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của trường đại học được chi những khoản nào liên quan đến khởi nghiệp?

Điều 20 Nghị định 125/2026/NĐ-CP quy định khá rộng về nội dung chi của Quỹ phát triển khoa học và công nghệ trong cơ sở giáo dục đại học. Trong đó, nhiều khoản chi có thể trực tiếp phục vụ hoạt động đổi mới sáng tạo, phát triển sản phẩm và khởi nghiệp.

2.1. Được đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo

Một trong những quy định trực tiếp nhất đối với hoạt động khởi nghiệp nằm tại điểm e khoản 4 Điều 20 Nghị định 125/2026/NĐ-CP. Theo đó, Quỹ được chi để:

“Đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo của người học, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo”. 

Quy định này xác định hai nhóm đối tượng gắn trực tiếp với hoạt động đầu tư từ Quỹ, gồm:

• Dự án khởi nghiệp sáng tạo của người học;
• Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Bên cạnh đầu tư trực tiếp vào dự án khởi nghiệp sáng tạo, Quỹ còn được sử dụng cho những hoạt động tạo tiền đề để ý tưởng, công nghệ và kết quả nghiên cứu phát triển thành sản phẩm có khả năng thương mại hóa.

2.2. Được chi cho phát triển sản phẩm mẫu, thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ

Điểm h khoản 4 Điều 20 Nghị định 125/2026/NĐ-CP quy định Quỹ được sử dụng để phát triển sản phẩm mẫu, thử nghiệm, hoàn thiện công nghệ; đồng thời hỗ trợ xây dựng, vận hành cơ sở dữ liệu khoa học và nền tảng số phục vụ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. 

Đây cũng là nhóm hoạt động được nhắc đến khi Nghị định quy định về phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong trường đại học. Cụ thể, điểm b khoản 3 Điều 11 cho phép sử dụng Quỹ cho nghiên cứu, ươm tạo công nghệ và phát triển sản phẩm thử nghiệm. 

Do đó, hoạt động hỗ trợ từ Quỹ không chỉ xuất hiện khi dự án đã hình thành doanh nghiệp mà còn có thể được thực hiện ở các khâu nghiên cứu, ươm tạo công nghệ, tạo sản phẩm mẫu, thử nghiệm và hoàn thiện công nghệ theo các nội dung chi được Nghị định quy định.

2.3. Được hỗ trợ tư vấn pháp lý, sở hữu trí tuệ và thương mại hóa

Một dự án đổi mới sáng tạo có thể phát sinh nhu cầu đăng ký, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, tư vấn pháp lý hoặc xác định giá trị công nghệ trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Điểm đ khoản 4 Điều 20 Nghị định 125/2026/NĐ-CP cho phép Quỹ chi cho:

• Đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, kỹ năng nghiên cứu;
• Hỗ trợ hội nghị, hội thảo;
• Công bố quốc tế;
• Đăng ký, bảo hộ và duy trì quyền sở hữu trí tuệ;
• Tư vấn pháp lý;
• Xác định giá trị, thẩm định công nghệ;
• Phục vụ thương mại hóa. 

Riêng đối với tài sản trí tuệ, điểm d khoản 2 Điều 10 Nghị định này còn quy định cơ sở giáo dục đại học có thể sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ hoặc các nguồn hợp pháp khác để hỗ trợ chi phí đăng ký, duy trì, khai thác và thương mại hóa tài sản trí tuệ. 

Như vậy, Quỹ có thể được sử dụng cho cả những hoạt động hỗ trợ về pháp lý, sở hữu trí tuệ, công nghệ và thương mại hóa có liên quan đến quá trình phát triển kết quả nghiên cứu, công nghệ và sản phẩm đổi mới sáng tạo.

3. Trường đại học hỗ trợ khởi nghiệp thông qua hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ra sao?

Nghị định 125/2026/NĐ-CP đặt hoạt động khởi nghiệp trong một phạm vi rộng hơn là hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học.

Khoản 1 Điều 11 quy định cơ sở giáo dục đại học có trách nhiệm xây dựng và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy thương mại hóa tri thức, hình thành và phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đồng thời bảo đảm sự liên thông giữa nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học. 

Hệ sinh thái này không chỉ gồm doanh nghiệp khởi nghiệp. Khoản 2 Điều 11 xác định nhiều thành phần cùng tham gia, bao gồm:

• Trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm công nghệ;
• Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo;
• Tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ;
• Doanh nghiệp quản lý tài sản trí tuệ và vốn đầu tư vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ;
• Quỹ phát triển khoa học và công nghệ;
• Nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh;
• Không gian sáng tạo và khu làm việc chung để giảng viên, người học nghiên cứu, thử nghiệm, ươm tạo ý tưởng, tư vấn và kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư;
• Mạng lưới cựu sinh viên, chuyên gia và doanh nghiệp đối tác. 

Để vận hành hệ sinh thái này, cơ sở giáo dục đại học còn được thực hiện các hoạt động như phát triển đội ngũ trung gian, xây dựng mạng lưới cố vấn gồm cựu sinh viên, nhà khoa học, doanh nhân và nhà đầu tư; tăng cường tư vấn, đàm phán, môi giới công nghệ và kết nối doanh nghiệp. 

Cơ sở giáo dục đại học cũng có thể tạo điều kiện, hỗ trợ giảng viên, người học và nhà khoa học tham gia góp vốn, quản lý, điều hành hoặc làm việc tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo trong hệ sinh thái của trường. Việc bố trí, sắp xếp công việc phải bảo đảm không ảnh hưởng đến nhiệm vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu, đồng thời phù hợp với quy định của pháp luật. 

Ngoài ra, trường được hỗ trợ phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, vườn ươm và Quỹ phát triển khoa học và công nghệ; được thành lập hoặc tham gia thành lập trung tâm xúc tiến chuyển giao công nghệ, cũng như tham gia, liên kết, hợp tác hoặc sử dụng dịch vụ của trung tâm dịch vụ ươm tạo, sàn giao dịch công nghệ. 

4. Người học được hỗ trợ khởi nghiệp trong trường đại học như thế nào?

Người học là một trong những chủ thể được Nghị định 125/2026/NĐ-CP quy định trực tiếp về quyền tham gia nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp.

Theo khoản 5 Điều 9 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, người học:

• Được tham gia và hỗ trợ các thủ tục cần thiết để triển khai hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp trong cơ sở giáo dục đại học;
• Được sử dụng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và tham gia các nhóm nghiên cứu, dự án cộng đồng, chương trình ươm tạo;
• Được hỗ trợ công bố kết quả nghiên cứu, hưởng quyền sở hữu trí tuệ và các lợi ích hợp pháp khác từ kết quả nghiên cứu theo quy định;
• Có thể được cơ sở giáo dục đại học xem xét miễn hoặc giảm học phí, cấp học bổng, khen thưởng khi có thành tích nghiên cứu, đổi mới sáng tạo xuất sắc. 

Song song với các quyền này, Quỹ phát triển khoa học và công nghệ được phép hỗ trợ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của người học theo điểm c khoản 4 Điều 20; đồng thời được đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo của người học theo điểm e cùng khoản. 

Như vậy, Nghị định quy định cả cơ chế hỗ trợ người học tham gia hoạt động khởi nghiệp trong trường và cơ chế sử dụng Quỹ để hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo của người học.

5. Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của trường đại học được hình thành và quản lý thế nào?

Theo khoản 1 Điều 20 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, cơ sở giáo dục đại học được thành lập Quỹ phát triển khoa học và công nghệ theo Điều 66 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025 và chịu trách nhiệm toàn diện về hiệu quả hoạt động của Quỹ. 

Quỹ phải hoạt động theo các nguyên tắc tại khoản 2 Điều 20, gồm sử dụng tài chính đúng mục đích, hiệu quả và gắn với chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của trường. Quỹ được áp dụng cơ chế chấp nhận rủi ro trong đầu tư, hỗ trợ hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo theo quy định quản lý quỹ của cơ sở giáo dục đại học và pháp luật có liên quan. 

Đồng thời, Quỹ phải được quản lý, hạch toán riêng trong hệ thống kế toán của cơ sở giáo dục đại học, thực hiện kiểm soát nội bộ, công khai, minh bạch và chịu sự kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán theo quy định.

Nguồn hình thành Quỹ được quy định tại khoản 3 Điều 20, bao gồm:

• Khoản trích tối đa 20% thu nhập tính thuế hằng năm của cơ sở giáo dục đại học để lập Quỹ;
• Phần chênh lệch thu lớn hơn chi, lợi nhuận từ hoạt động nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ, thương mại hóa kết quả nghiên cứu;
• Tài trợ, viện trợ, hiến tặng, đóng góp của tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước. 

Cơ sở giáo dục đại học còn được chủ động huy động nguồn ngoài ngân sách để bổ sung Quỹ. Nguồn kinh phí huy động ngoài ngân sách được quản lý, sử dụng và thanh quyết toán theo thỏa thuận với nhà tài trợ và phù hợp với quy định pháp luật có liên quan. 

Như vậy, Nghị định 125/2026/NĐ-CP đã quy định cụ thể việc sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ của cơ sở giáo dục đại học để hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp, trong đó có đầu tư vào dự án khởi nghiệp sáng tạo của người học và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Vui lòng xem chi tiết Nghị định 125/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...