Trường đại học có được thành lập, góp vốn vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ không?

1. Trường đại học có được thành lập, góp vốn vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ không?

Cơ sở giáo dục đại học được thành lập, tham gia thành lập và góp vốn vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị định 125/2026/NĐ-CP.

Việc cho phép trường đại học tham gia vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ là một nội dung trong hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của cơ sở giáo dục đại học. Theo Điều 3 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, ngoài các hoạt động khoa học, công nghệ theo quy định chung, cơ sở giáo dục đại học còn thực hiện các hoạt động như hỗ trợ phát triển các loại hình doanh nghiệp nhằm thúc đẩy hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nhà trường.

2. Doanh nghiệp khoa học và công nghệ do trường đại học thành lập được sử dụng nguồn lực nào?

Theo điểm a khoản 2 Điều 5 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp khoa học và công nghệ do cơ sở giáo dục đại học thành lập, tham gia thành lập hoặc góp vốn được sử dụng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và nhân lực của cơ sở giáo dục đại học để thực hiện nghiên cứu, ươm tạo, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm thông qua hợp đồng thuê, liên doanh hoặc góp vốn bằng thương hiệu, công nghệ, tài sản trí tuệ và các tài sản khác theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, việc sử dụng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và nhân lực của trường đại học phải bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động đào tạo và nghiên cứu của cơ sở giáo dục đại học.

Bên cạnh đó, điểm b khoản 2 Điều 5 Nghị định 125/2026/NĐ-CP quy định doanh nghiệp khoa học và công nghệ do cơ sở giáo dục đại học thành lập, tham gia thành lập hoặc góp vốn có trách nhiệm phối hợp với cơ sở giáo dục đại học trong nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao tri thức.

3. Doanh nghiệp khoa học và công nghệ do trường đại học thành lập có quyền và trách nhiệm gì?

Căn cứ khoản 2 Điều 5 Nghị định 125/2026/NĐ-CP doanh nghiệp khoa học và công nghệ do cơ sở giáo dục đại học thành lập, tham gia thành lập và góp vốn có quyền và trách nhiệm sau đây:

• Sử dụng nguồn lực của cơ sở giáo dục đại học: Được sử dụng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm và nhân lực của cơ sở giáo dục đại học để thực hiện nghiên cứu, ươm tạo, thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm thông qua hợp đồng thuê, liên doanh hoặc góp vốn bằng thương hiệu, công nghệ, tài sản trí tuệ và các tài sản khác theo quy định của pháp luật. Việc sử dụng phải bảo đảm không ảnh hưởng đến hoạt động đào tạo và nghiên cứu của cơ sở giáo dục đại học;
• Phối hợp với cơ sở giáo dục đại học: Phối hợp trong hoạt động nghiên cứu, đào tạo và chuyển giao tri thức;
• Phân chia lợi ích phát sinh từ hoạt động của doanh nghiệp: Việc phân chia lợi nhuận, doanh thu, quyền sở hữu trí tuệ và các lợi ích kinh tế khác giữa cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp và các cá nhân, tổ chức tham gia được thực hiện theo thỏa thuận của các bên liên quan. Thỏa thuận này phải phù hợp với Điều 28 Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025, pháp luật về sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ, doanh nghiệp và quy định của cơ sở giáo dục đại học. ;
• Tự chủ trong hoạt động và tài chính: Doanh nghiệp hoạt động theo nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm, hạch toán tài chính độc lập và tự trang trải kinh phí hoạt động theo quy định của pháp luật

4. Doanh nghiệp khoa học và công nghệ do trường đại học thành lập được ưu tiên hỗ trợ gì?

Ngoài các chính sách ưu đãi chung đối với doanh nghiệp khoa học và công nghệ theo quy định pháp luật, doanh nghiệp khoa học và công nghệ do cơ sở giáo dục đại học thành lập được ưu tiên hỗ trợ một số nội dung.

Theo khoản 4 Điều 5 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp khoa học và công nghệ do cơ sở giáo dục đại học thành lập được ưu tiên:

• Sử dụng cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm theo chính sách ưu tiên;
• Tham gia thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo các cấp của cơ sở giáo dục đại học;
• Sử dụng kết quả nghiên cứu, công nghệ, tài sản trí tuệ của cơ sở giáo dục đại học để tiếp tục phát triển, chuyển giao và thương mại hóa;
• Được hỗ trợ kết nối nguồn lực trong và ngoài cơ sở giáo dục đại học.

5. Doanh nghiệp khoa học và công nghệ có vai trò gì trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của trường đại học?

Bên cạnh việc tham gia thành lập hoặc góp vốn vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ, cơ sở giáo dục đại học còn có trách nhiệm xây dựng và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo nhằm thúc đẩy thương mại hóa tri thức, hình thành và phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, đồng thời bảo đảm sự liên thông giữa hoạt động nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo trong nhà trường (theo khoản 1 Điều 11 Nghị định 125/2026/NĐ-CP).

Theo khoản 2 Điều 11 Nghị định 125/2026/NĐ-CP, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục đại học bao gồm nhiều thành phần như:

• Trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm công nghệ;
• Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo;
• Tổ chức trung gian của thị trường khoa học và công nghệ;
• Doanh nghiệp quản lý tài sản trí tuệ và vốn đầu tư vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ;
• Quỹ phát triển khoa học và công nghệ;
• Nhóm nghiên cứu tiềm năng, nhóm nghiên cứu mạnh trong cơ sở giáo dục đại học;
• Không gian sáng tạo, khu làm việc chung để giảng viên, người học thực hiện nghiên cứu, thử nghiệm, ươm tạo ý tưởng, tư vấn và kết nối với doanh nghiệp, nhà đầu tư;
• Mạng lưới cựu sinh viên, chuyên gia và doanh nghiệp đối tác.

Khoản 3 Điều 11 Nghị định này quy định, để thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, cơ sở giáo dục đại học thực hiện các hoạt động như ban hành quy định vận hành hệ sinh thái, xác lập cơ chế phối hợp giữa các chủ thể, quy định cơ chế đồng sở hữu và chia sẻ lợi ích giữa cơ sở giáo dục đại học, giảng viên, người học và nhà đầu tư.

Ngoài ra, cơ sở giáo dục đại học được sử dụng Quỹ phát triển khoa học và công nghệ để hỗ trợ các hoạt động nghiên cứu, ươm tạo công nghệ, phát triển sản phẩm thử nghiệm, xúc tiến thương mại, tư vấn pháp lý và đào tạo kỹ năng đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp cho giảng viên, người học theo quy định pháp luật.

Trên đây là nội dung giải đáp về “Trường đại học có được thành lập, góp vốn vào doanh nghiệp khoa học và công nghệ không?”.