Phát hiện người trốn trên tàu, thuyền trưởng phải xử lý thế nào?

1. Phát hiện người trốn trên tàu, thuyền trưởng phải xử lý thế nào?

Khi phát hiện người trốn trên tàu thuyền, thuyền trưởng phải áp dụng các biện pháp ngăn chặn cần thiết, lập hồ sơ, bảo vệ tài liệu, vật chứng và quản lý, giám sát chặt chẽ người trốn trên tàu. Đồng thời, thuyền trưởng phải thông báo ngay cho Công an cửa khẩu cảng để phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý theo thẩm quyền. Trách nhiệm này được quy định tại điểm c khoản 2 Điều 8 Nghị định 289/2026/NĐ-CP. Cụ thể:

"Trước, trong hoặc sau khi làm thủ tục kiểm soát, nếu phát hiện người trốn trên tàu thuyền, thuyền trưởng phải áp dụng các biện pháp ngăn chặn cần thiết theo từng trường hợp và điều kiện cụ thể; tiến hành lập hồ sơ, bảo vệ tài liệu, vật chứng, quản lý, giám sát chặt chẽ người trốn trên tàu thuyền, đồng thời thông báo ngay cho Công an cửa khẩu cảng để phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý theo thẩm quyền."

Theo đó, trách nhiệm của thuyền trưởng khi phát hiện người trốn trên tàu gồm các nội dung sau:

• Áp dụng các biện pháp ngăn chặn cần thiết: Việc áp dụng biện pháp ngăn chặn được thực hiện theo từng trường hợp và điều kiện cụ thể.
• Tiến hành lập hồ sơ: Thuyền trưởng phải lập hồ sơ liên quan đến việc phát hiện người trốn trên tàu thuyền.
• Bảo vệ tài liệu, vật chứng: Các tài liệu, vật chứng liên quan đến vụ việc phải được bảo vệ.
• Quản lý, giám sát chặt chẽ người trốn trên tàu: Thuyền trưởng có trách nhiệm quản lý, giám sát người trốn trên tàu thuyền.
• Thông báo ngay cho Công an cửa khẩu cảng: Việc thông báo được thực hiện để phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý vụ việc theo thẩm quyền.

Những trách nhiệm trên được áp dụng khi phát hiện người trốn trên tàu trước, trong hoặc sau khi làm thủ tục kiểm soát.

2. Phát hiện người trốn trên tàu, thủ tục kiểm soát được thực hiện ở đâu?

Theo điểm a khoản 2 Điều 6 Nghị định 289/2026/NĐ-CP, thủ tục kiểm soát theo cách thức thủ công đối với tàu thuyền nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh được thực hiện tại:

• Trụ sở chính hoặc văn phòng đại diện của Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ đường thủy nội địa;
• Tại tàu theo quy định của pháp luật về quản lý hoạt động hàng hải.

Ngoài các trường hợp thực hiện thủ tục tại tàu theo quy định của pháp luật về quản lý hoạt động hàng hải, Công an cửa khẩu cảng thông báo, thống nhất với Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ đường thủy nội địa thực hiện thủ tục kiểm soát tại tàu trong các trường hợp sau:

• Có người trốn trên tàu;
• Tàu thuyền có dấu hiệu rõ ràng vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự;
• Có căn cứ xác định việc khai báo không đầy đủ, không chính xác về thuyền viên, hành khách;
• Có căn cứ xác định thuyền viên, hành khách sử dụng hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế giả mạo để nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh.

Như vậy, trường hợp có người trốn trên tàu thuộc diện Công an cửa khẩu cảng thông báo, thống nhất với Cảng vụ hàng hải hoặc Cảng vụ đường thủy nội địa để thực hiện thủ tục kiểm soát trực tiếp tại tàu.

Đối với thời hạn thực hiện và thành phần hồ sơ của thủ tục kiểm soát theo cách thức thủ công,thực hiện theo pháp luật về quản lý hoạt động hàng hải.

3. Công an cửa khẩu cảng có trách nhiệm gì khi thực hiện thủ tục kiểm soát?

Bên cạnh trách nhiệm của thuyền trưởng, khoản 1 Điều 8 Nghị định 289/2026/NĐ-CP quy định trách nhiệm của Công an cửa khẩu cảng trong thực hiện thủ tục kiểm soát như sau:

• Thực hiện thủ tục kiểm soát 24/24 giờ hằng ngày;
• Tiếp nhận, kiểm tra tính hợp pháp, hợp lệ và kiểm chứng theo quy định các loại giấy tờ do người làm thủ tục nộp và xuất trình;
• Sau khi hoàn thành thủ tục kiểm soát, Công an cửa khẩu cảng trả lại giấy tờ do người làm thủ tục xuất trình, trừ trường hợp có quyết định tạm giữ tang vật, phương tiện vi phạm đối với giấy tờ đó theo quy định của pháp luật để đảm bảo việc xử lý vi phạm hoặc tạm giữ giấy tờ cho đến khi cá nhân, tổ chức vi phạm chấp hành xong quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền;
• Tiếp nhận, giải quyết theo thẩm quyền được pháp luật quy định các đề nghị của người làm thủ tục.

Đồng thời, theo điểm a và điểm b khoản 2 Điều 8 Nghị định này, người làm thủ tục có trách nhiệm:

• Khai, nộp và xuất trình các loại giấy tờ theo quy định tại Nghị định này và các quy định của pháp luật có liên quan;
• Thực hiện các quyết định và yêu cầu của Công an cửa khẩu cảng theo quy định của pháp luật khi làm thủ tục kiểm soát.

Đối với trường hợp phát hiện người trốn trên tàu, điểm c khoản 2 Điều 8 quy định thuyền trưởng phải thông báo ngay cho Công an cửa khẩu cảng để phối hợp với các cơ quan chức năng xử lý theo thẩm quyền.

4. Nghị định 289/2026/NĐ-CP áp dụng đối với những cửa khẩu cảng nào?

Theo điểm a khoản 1 Điều 1 Nghị định 289/2026/NĐ-CP, Nghị định quy định về thủ tục kiểm soát; kiểm tra, giám sát; cấp các loại giấy phép và quản lý, kiểm soát hoạt động liên quan đến an ninh, trật tự tại các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý, bao gồm:

• Cảng Mỹ Tho;
• Cảng Vĩnh Long;
• Cảng Cần Thơ;
• Cảng Hậu Giang.

Về đối tượng áp dụng, khoản 1 Điều 2 quy định Nghị định áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân, tàu thuyền và các loại phương tiện khác của Việt Nam và nước ngoài ra, vào, hoạt động tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý.

Tuy nhiên, Nghị định không áp dụng đối với người sử dụng và được chuyên chở bằng tàu thuyền và các loại phương tiện khác ra, vào, hoạt động tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý để thực hiện nhiệm vụ quốc phòng, an ninh.

Ngoài ra, hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, chuyển cảng và xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, an ninh không thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định này.

Về hiệu lực thi hành: Theo Điều 19 Nghị định 289/2026/NĐ-CP, Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/10/2026.

Trên đây là thông tin về “Phát hiện người trốn trên tàu, thuyền trưởng phải xử lý thế nào?”. Để tìm hiểu đầy đủ các quy định về quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý, bạn đọc có thể tra cứu Nghị định 289/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn cùng các tiện ích như Tình trạng hiệu lực, Lược đồ văn bản và các nội dung liên quan.