Nhà báo, phóng viên lợi dụng nghề nghiệp để trục lợi bị phạt thế nào?

1. Nhà báo, phóng viên lợi dụng nghề nghiệp để trục lợi bị phạt thế nào?

Theo điểm a khoản 4 Điều 12 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định: 

“4. Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:
a) Lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;”

Như vậy, nhà báo, phóng viên lợi dụng tư cách nghề nghiệp để trục lợi mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt tiền từ 30 - 50 triệu đồng. 

2. Ngoài phạt tiền, nhà báo, phóng viên lợi dụng nghề nghiệp trục lợi còn bị xử lý thế nào?

Ngoài mức phạt tiền nêu trên, người thực hiện hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi còn phải chịu hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả theo khoản 5 và khoản 6 Điều 12 Nghị định 367/2026/NĐ-CP. 

2.1. Tịch thu tang vật vi phạm

Theo khoản 5 Điều 12 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định hình thức xử phạt bổ sung đối với hành vi vi phạm quy định tại khoản 4 Điều này, cụ thể: Tịch thu tang vật vi phạm.

Như vậy, hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi thuộc điểm a khoản 4 Điều 12 Nghị định này không chỉ bị phạt tiền từ 30 - 50 triệu đồng mà còn thuộc trường hợp áp dụng hình thức xử phạt tịch thu tang vật vi phạm.

2.2. Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp

Theo điểm b khoản 6 Điều 12 Nghị định 367/2026/NĐ-CP, đối với hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi, người vi phạm còn bị: Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm. 

Như vậy, riêng đối với hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi mà chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự, các chế tài được Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định gồm phạt tiền từ 30 - 50 triệu đồng, tịch thu tang vật vi phạm và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do hành vi vi phạm.

3. Khi nào hành vi trục lợi có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự?

Điểm a khoản 4 Điều 12 chỉ quy định mức phạt hành chính 30 - 50 triệu đồng đối với hành vi lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để trục lợi “mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự”.
 
Đồng thời, khoản 2 Điều 10 Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định: đối với hành vi tại khoản 4 Điều 12, nếu khi xem xét vụ việc thấy có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, người có thẩm quyền đang thụ lý phải chuyển hồ sơ vụ vi phạm đến cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng hình sự để xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự. 

Do đó, mức phạt 30 - 50 triệu đồng chỉ áp dụng trong trường hợp hành vi chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự. Việc có đủ căn cứ xử lý hình sự hay không phải được xem xét theo hồ sơ và quy định pháp luật hình sự có liên quan.

4. Cần phân biệt hành vi nhà báo, phóng viên lợi dụng nghề nghiệp trục lợi với những hành vi vi phạm nào khác?

Nghị định 367/2026/NĐ-CP quy định nhiều hành vi liên quan đến việc sử dụng tư cách nhà báo, phóng viên với mức xử phạt khác nhau.

Theo khoản 3 Điều 12, mức phạt từ 20 - 30 triệu đồng áp dụng đối với:

• Mạo danh nhà báo, phóng viên;
• Lợi dụng tư cách nhà báo, phóng viên để can thiệp, cản trở hoạt động đúng pháp luật của tổ chức, cá nhân;
• Sửa chữa, tẩy xóa làm sai lệch nội dung thẻ nhà báo. 

Như vậy, khi xác định mức xử phạt cần làm rõ bản chất hành vi. Việc lợi dụng tư cách để can thiệp hoặc cản trở hoạt động hợp pháp và việc lợi dụng tư cách để trục lợi là hai hành vi được Nghị định quy định ở hai mức xử phạt khác nhau.

Trên đây là thông tin về “Nhà báo, phóng viên lợi dụng nghề nghiệp để trục lợi bị phạt thế nào?”. Để cập nhật toàn văn Nghị định 367/2026/NĐ-CP cùng hệ thống tính năng hỗ trợ như tra cứu tình trạng hiệu lực, lược đồ văn bản hay văn bản liên quan, mời bạn tham khảo chi tiết tại LuatVietnam.vn.