Người thân có được thăm gặp, chăm sóc người đang chấp hành bắt buộc chữa bệnh không?

1. Người thân có được thăm gặp, chăm sóc người đang chấp hành bắt buộc chữa bệnh không?

Có. Khoản 1 Điều 11 Nghị định 257/2026/NĐ-CP quy định trong thời gian bắt buộc chữa bệnh, người thân thích được gặp và phối hợp chăm sóc người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh. Khi thực hiện, người thân phải tuân thủ quy định về thăm gặp, chăm sóc và các biện pháp an ninh phù hợp với tình hình thực tế của cơ sở điều trị. 

1.1. Người thân được gặp và phối hợp chăm sóc trong thời gian điều trị

Điều 11 Nghị định 257/2026/NĐ-CP xác định người thân thích theo khoản 3 Điều 3 Luật Thi hành án hình sự, bao gồm:

• Vợ, chồng, bố đẻ, mẹ đẻ, bố chồng, mẹ chồng, bố vợ, mẹ vợ, bố nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi, con dâu, con rể.
• Ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột, chị ruột, em ruột.
• Cụ nội, cụ ngoại, bác ruột, chú ruột, cậu ruột, dì ruột, cô ruột, cháu ruột, chắt ruột của họ.

Về việc gặp và phối hợp chăm sóc, khoản 1 Điều 11 Nghị định 257/2026/NĐ-CP quy định:

“Trong thời gian bắt buộc chữa bệnh, người thân thích của người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh được gặp và phối hợp chăm sóc người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh.”

1.2. Phải tuân thủ quy định thăm gặp và biện pháp an ninh

Điểm a khoản 2 Điều 11 yêu cầu người thân thích thực hiện, tuân thủ quy định về việc gặp và phối hợp chăm sóc theo Nghị định 257/2026/NĐ-CP.

Đồng thời, người thân phải tuân thủ các biện pháp an ninh khác theo quy định của pháp luật, phù hợp với tình hình thực tế của cơ sở điều trị bắt buộc.

Bên cạnh việc ghi nhận người thân được gặp và phối hợp chăm sóc, Nghị định còn quy định cụ thể việc xuất trình giấy tờ, kiểm soát vật dụng mang theo, không quay phim, chụp ảnh, ghi âm và trách nhiệm phối hợp khi người đang điều trị bỏ trốn.

2. Khi đến thăm gặp, người thân phải xuất trình giấy tờ và vật dụng gì?

Căn cứ điểm b khoản 2 Điều 11 Nghị định 257/2026/NĐ-CP yêu cầu người thân thích xuất trình giấy tờ tùy thân và các vật dụng mang theo.

Việc xuất trình được thực hiện để loại bỏ các thiết bị, vật dụng, chất có thể ảnh hưởng đến an ninh, an toàn hoặc gây nguy hại trong cơ sở điều trị bắt buộc.

2.1. Xuất trình giấy tờ tùy thân

Theo điểm b khoản 2 Điều 11, người thân phải xuất trình giấy tờ tùy thân khi thực hiện việc thăm gặp, phối hợp chăm sóc.

Điều khoản này quy định yêu cầu xuất trình giấy tờ tùy thân, đồng thời yêu cầu xuất trình cả vật dụng mang theo. Đây là hai nội dung người thân cần thực hiện khi đến cơ sở điều trị.

Liên quan đến kiểm soát người ra, vào, khoản 1 Điều 6 của Nghị định yêu cầu khu vực điều trị bắt buộc phải có hệ thống kiểm soát ra vào, ghi nhận và lưu trữ thông tin người ra, vào khu vực điều trị.

2.2. Xuất trình vật dụng mang theo để loại bỏ các loại không được đưa vào

Cũng tại điểm b khoản 2 Điều 11, các loại thiết bị, vật dụng và chất phải được loại bỏ gồm:

• Thiết bị ghi hình, ghi âm.
• Vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ.
• Chất độc, chất gây cháy, hóa chất, độc dược.
• Các chất ma túy, rượu, bia và các chất kích thích.
• Đồ vật sắc nhọn.
• Các đồ vật khác có thể gây mất an toàn, an ninh trong cơ sở, gây nguy hại cho bản thân, người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh, nhân viên y tế và người khác.

Như vậy, yêu cầu kiểm soát vật dụng mang theo bao gồm cả những loại được liệt kê cụ thể và các đồ vật khác có thể gây mất an ninh, an toàn hoặc gây nguy hại cho những người tại cơ sở.

3. Người thân có được quay phim, chụp ảnh, ghi âm khi thăm gặp không?

Căn cứ quy định tại điểm c khoản 2 Điều 11 Nghị định 257/2026/NĐ-CP nêu rõ: Người thân thích không được phép quay phim, chụp ảnh, ghi âm trong quá trình thăm gặp, chăm sóc.

Quy định này áp dụng trong quá trình người thân gặp và chăm sóc người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh.

Bên cạnh việc không được thực hiện các hoạt động trên, điểm b khoản 2 Điều 11 còn yêu cầu xuất trình vật dụng mang theo để loại bỏ thiết bị ghi hình, ghi âm.

Do đó, khi đến thăm gặp, người thân phải thực hiện cả yêu cầu kiểm soát thiết bị mang theo và yêu cầu không quay phim, chụp ảnh, ghi âm trong quá trình thăm gặp, chăm sóc.

4. Người thân có trách nhiệm gì nếu người đang bắt buộc chữa bệnh bỏ trốn?

Quy định tại điểm d khoản 2 Điều 11 Nghị định 257/2026/NĐ-CP xác định người thân thích có trách nhiệm phối hợp truy tìm trong trường hợp người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh bỏ trốn.

Đây là trách nhiệm được quy định bên cạnh các yêu cầu người thân phải tuân thủ khi thăm gặp, phối hợp chăm sóc.

Trong công tác quản lý tại cơ sở, điểm b khoản 2 Điều 8 cho phép khoa điều trị nội trú bố trí lực lượng bảo vệ phối hợp với nhân viên y tế giám sát, kiểm soát việc di chuyển, tiếp xúc của người đang bắt buộc chữa bệnh trước, trong và sau quá trình khám bệnh, chữa bệnh khi cần thiết.

Việc áp dụng biện pháp này căn cứ vào tình trạng tâm thần, mức độ nguy hiểm của người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh. Lực lượng bảo vệ còn hỗ trợ nhân viên y tế xử lý khi người đó có hành vi kích động, chống đối hoặc có nguy cơ gây nguy hiểm cho bản thân hay người khác.

5. Trong quá trình thăm gặp, người thân có quyền phản ánh, khiếu nại không?

Theo khoản 3 Điều 11 Nghị định 257/2026/NĐ-CP ghi nhận người thân thích, trong quá trình gặp và chăm sóc, được thực hiện các quyền:

• Kiến nghị.
• Phản ánh.
• Khiếu nại.
• Tố cáo.

Nội dung thực hiện các quyền này liên quan đến công tác quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh và phải theo quy định của pháp luật.

Như vậy, cùng với nghĩa vụ tuân thủ quy định thăm gặp, kiểm soát vật dụng và bảo đảm an ninh, người thân được thực hiện quyền kiến nghị, phản ánh, khiếu nại, tố cáo về công tác quản lý trong quá trình gặp và chăm sóc.

Về phía cơ sở điều trị, khoản 6 Điều 16 của Nghị định yêu cầu bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh theo pháp luật, phù hợp với tình trạng bệnh và yêu cầu quản lý.

Đồng thời, khoản 3 Điều 16 yêu cầu cơ sở thường xuyên rà soát, xây dựng, ban hành, cập nhật và hoàn thiện các quy chế, quy định nội bộ đặc thù đối với khu vực hoặc khoa điều trị nội trú, bao gồm quy chế phục vụ quản lý, điều trị, phối hợp và bảo đảm an ninh, an toàn. 

Trên đây là thông tin về người thân có được thăm gặp, chăm sóc người đang chấp hành bắt buộc chữa bệnh không. Bạn đọc có thể truy cập LuatVietnam.vn để tra cứu toàn văn Nghị định 257/2026/NĐ-CP, thông tin hiệu lực, lược đồ và các văn bản liên quan.