English
RSS
Ngày 29/6/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 246/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Văn bản quy định mức phạt đối với nhiều hành vi từ nuôi trồng, khai thác đến mua bán, xuất nhập khẩu thủy sản. Những nội dung đáng chú ý của Nghị định này là gì?
- 1. Phạm vi và các hình thức xử phạt theo Nghị định 246/2026/NĐ-CP
- 1.1. Những đối tượng thuộc phạm vi áp dụng
- 1.2. Mức phạt tiền và các hình thức xử phạt bổ sung
- 2. Các mức phạt đáng chú ý trong hoạt động khai thác thủy sản
- 2.1. Khai thác thủy sản không có giấy phép
- 2.2. Sử dụng chất độc, chất nổ, nghề cấm và ngư cụ cấm
- 2.3. Sử dụng xung điện, dòng điện để đánh bắt thủy sản
- 3. Xử phạt vi phạm trong nuôi trồng, sản xuất giống và thức ăn thủy sản
- 3.1. Vi phạm điều kiện nuôi trồng thủy sản
- 3.2. Vi phạm trong sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản
- 3.3. Sản xuất thức ăn thủy sản không có giấy chứng nhận đủ điều kiện
- 4. Mức phạt đối với các vi phạm về tàu cá và mua bán, vận chuyển thủy sản
- 4.1. Chậm đăng ký sang tên hoặc sử dụng tàu cá không có giấy đăng ký
- 4.2. Mua bán, vận chuyển thủy sản có nguồn gốc khai thác bất hợp pháp
- 4.3. Vi phạm về quản lý cảng cá và xuất nhập khẩu thủy sản
- 5. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản
1. Phạm vi và các hình thức xử phạt theo Nghị định 246/2026/NĐ-CP
1.1. Những đối tượng thuộc phạm vi áp dụng
Về phạm vi điều chỉnh, Điều 1 Nghị định 246/2026/NĐ-CP xác định văn bản quy định việc xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, bao gồm:
- Hành vi vi phạm hành chính và việc xác định hành vi đã kết thúc hoặc đang thực hiện;
- Đối tượng bị xử phạt, hình thức xử phạt và mức xử phạt;
- Biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi;
- Thẩm quyền lập biên bản, thẩm quyền xử phạt và thi hành các quyết định xử phạt.
Đối với hành vi vi phạm trong lĩnh vực thủy sản không được quy định tại Nghị định này, khoản 2 Điều 1 yêu cầu áp dụng quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực quản lý nhà nước có liên quan.
Về đối tượng áp dụng, Nghị định xác định bao gồm tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài thực hiện hành vi vi phạm hành chính. Trong đó, tổ chức có thể là doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã, tổ hợp tác, tổ chức chính trị - xã hội, đơn vị sự nghiệp và các tổ chức khác theo quy định.
Riêng khoản 3 Điều 2 Nghị định xác định:
"Hộ kinh doanh, hộ gia đình thực hiện hành vi vi phạm hành chính quy định tại Nghị định này bị xử phạt như đối với cá nhân vi phạm."
Như vậy, hộ kinh doanh, hộ gia đình không áp dụng mức phạt của tổ chức khi thực hiện hành vi vi phạm thuộc phạm vi điều chỉnh của Nghị định.
1.2. Mức phạt tiền và các hình thức xử phạt bổ sung
Đối với mức phạt tiền, khoản 1 Điều 5 Nghị định 246/2026/NĐ-CP quy định:
"Mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện trong lĩnh vực thủy sản là 1.000.000.000 đồng."
Đồng thời, khoản 2 Điều 5 quy định mức phạt tiền tại Chương II được áp dụng đối với cá nhân. Đối với tổ chức vi phạm, mức phạt tiền bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân.
Bên cạnh hình thức phạt tiền, Điều 4 Nghị định còn quy định các hình thức xử phạt bổ sung, gồm:
- Tước quyền sử dụng Giấy phép khai thác thủy sản từ 03 - 16 tháng;
- Tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng tàu cá từ 01 - 12 tháng;
- Tước quyền sử dụng Giấy chứng nhận đăng ký tàu cá từ 03 - 06 tháng;
- Tước quyền sử dụng Thẻ Đăng kiểm viên tàu cá từ 03 - 06 tháng;
- Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính;
- Đình chỉ hoạt động đối với một số cơ sở, hoạt động trong lĩnh vực thủy sản theo thời hạn được quy định.
Những hình thức xử phạt bổ sung này không mặc nhiên áp dụng cho mọi hành vi, mà phải căn cứ vào quy định tương ứng tại từng điều khoản.
2. Các mức phạt đáng chú ý trong hoạt động khai thác thủy sản
Hoạt động khai thác thủy sản là một trong những nhóm nội dung được Nghị định 246/2026/NĐ-CP quy định nhiều hành vi vi phạm, bao gồm khai thác không có giấy phép, sử dụng nghề cấm, ngư cụ cấm và vi phạm quy định giám sát hành trình.
2.1. Khai thác thủy sản không có giấy phép
Đối với hành vi khai thác thủy sản trên biển không có Giấy phép khai thác thủy sản hoặc giấy phép đã hết hạn, Điều 21 Nghị định 246/2026/NĐ-CP quy định mức phạt đối với chủ tàu cá theo chiều dài tàu và tính chất vi phạm.
Một số trường hợp đáng chú ý gồm:
| Hành vi vi phạm | Mức phạt đối với chủ tàu cá |
| Sử dụng tàu cá từ 15 mét đến dưới 24 mét khai thác trên biển không có giấy phép hoặc giấy phép hết hạn | 300 - 500 triệu đồng |
| Thực hiện hành vi trên trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm hành chính nhiều lần | 500 - 700 triệu đồng |
| Sử dụng tàu cá từ 24 mét trở lên khai thác trên biển không có giấy phép hoặc giấy phép đã hết hạn | 800 triệu - 01 tỷ đồng |
Ngoài ra, Điều 21 Nghị định còn quy định xử phạt đối với hành vi khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển nước ngoài, vùng biển thuộc quyền quản lý của tổ chức nghề cá khu vực và một số hành vi liên quan đến thiết bị giám sát hành trình tàu cá.
Tùy hành vi, thuyền trưởng và chủ tàu cá còn có thể bị áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu thủy sản khai thác, tịch thu tàu cá hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, văn bằng, chứng chỉ.
2.2. Sử dụng chất độc, chất nổ, nghề cấm và ngư cụ cấm
Đối với việc sử dụng chất cấm, hóa chất cấm, chất độc hoặc chất nổ để khai thác thủy sản mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, khoản 1 Điều 30 Nghị định xác định mức phạt từ 05 - 50 triệu đồng đối với thuyền trưởng, tùy chiều dài lớn nhất của tàu cá.
Cụ thể:
- Tàu dưới 06 mét có mức phạt từ 05 - 10 triệu đồng;
- Tàu từ 06 mét đến dưới 15 mét bị phạt 10 - 20 triệu đồng;
- Tàu từ 15 mét đến dưới 24 mét bị phạt 20 - 30 triệu đồng;
- Tàu từ 24 mét trở lên bị phạt 30 - 50 triệu đồng.
Ngoài tiền phạt, Điều 30 Nghị định còn quy định tịch thu chất nổ, buộc tiêu hủy chất cấm, hóa chất cấm, chất độc và thủy sản khai thác. Với những trường hợp sử dụng tàu cá từ 06 mét trở lên, thuyền trưởng còn bị tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ và Giấy phép khai thác thủy sản từ 03 - 06 tháng.
Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 28 quy định thuyền trưởng sử dụng nghề cấm, ngư cụ cấm để khai thác thủy sản mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự bị phạt từ 30 - 50 triệu đồng. Hành vi này còn bị tịch thu ngư cụ cấm và tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng từ 03 - 06 tháng.
2.3. Sử dụng xung điện, dòng điện để đánh bắt thủy sản
Nhóm hành vi này được quy định tại Điều 29 trong Nghị định. Theo đó, trường hợp sử dụng công cụ kích điện mà không dùng tàu cá bị phạt từ 03 - 05 triệu đồng, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Đối với thuyền trưởng sử dụng công cụ kích điện hoặc dòng điện trực tiếp từ máy phát điện trên tàu cá, mức phạt được xác định từ 05 - 40 triệu đồng, tùy chiều dài tàu.
Riêng hành vi sử dụng dòng điện trực tiếp từ điện lưới để khai thác thủy sản theo khoản 3 Điều 29 Nghị định quy định:
"Phạt tiền từ 40.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng dòng điện trực tiếp từ điện lưới để khai thác thủy sản mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự."
Ngoài tiền phạt, các hình thức xử lý còn bao gồm tịch thu công cụ kích điện, máy phát điện, ngư cụ và thủy sản đã chết. Thủy sản còn sống phải được thả trở lại môi trường sống.
3. Xử phạt vi phạm trong nuôi trồng, sản xuất giống và thức ăn thủy sản
3.1. Vi phạm điều kiện nuôi trồng thủy sản
Đối với hoạt động nuôi trồng, Điều 18 Nghị định 246/2026/NĐ-CP quy định nhiều khung phạt tùy theo nội dung vi phạm.
Một số trường hợp gồm:
- Phạt 05 - 10 triệu đồng: Không ghi chép, lưu giữ hồ sơ phục vụ truy xuất nguồn gốc trong quá trình nuôi trồng hoặc sử dụng vật liệu thuộc trường hợp gây ô nhiễm, độc hại.
- Phạt 10 - 20 triệu đồng: Không có nơi chứa chất thải riêng biệt theo yêu cầu; không có hệ thống xử lý nước cấp, nước thải riêng biệt đối với cơ sở thuộc trường hợp phải có; không đăng ký nuôi trồng thủy sản lồng bè hoặc đối tượng thủy sản nuôi chủ lực.
- Phạt 50 - 70 triệu đồng: Nuôi trồng thủy sản khi chưa được giao, cho thuê đất, đất có mặt nước, khu vực biển theo quy định hoặc thực hiện những hành vi khác.
Đối với hành vi nuôi trồng mỗi loài thủy sản không có trong Danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam, trừ trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cho phép và chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, còn bị đình chỉ hoạt động cơ sở từ 03 - 06 tháng.
3.2. Vi phạm trong sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản
Về sản xuất giống, Điều 11 Nghị định 246/2026/NĐ-CP quy định các hành vi vi phạm như không báo cáo, cập nhật thông tin; không lưu giữ hồ sơ truy xuất nguồn gốc; không duy trì điều kiện sản xuất hoặc sản xuất giống khi không có giấy chứng nhận theo quy định.
Một số mức phạt đáng chú ý:
| Hành vi vi phạm | Mức phạt đối với cá nhân |
| Không ghi chép, lưu giữ đầy đủ hồ sơ trong quá trình sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản phục vụ truy xuất nguồn gốc | 03 - 05 triệu đồng |
| Sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản không phải giống bố mẹ mà không có giấy chứng nhận đủ điều kiện theo quy định | 15 - 20 triệu đồng |
| Sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản bố mẹ là đối tượng nuôi chủ lực không có giấy chứng nhận đủ điều kiện | 30 - 40 triệu đồng |
| Sản xuất, ương dưỡng giống thủy sản không thuộc Danh mục loài được phép kinh doanh tại Việt Nam mà chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép hoặc công nhận, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự | 40 - 50 triệu đồng |
3.3. Sản xuất thức ăn thủy sản không có giấy chứng nhận đủ điều kiện
Đối với cơ sở sản xuất thức ăn thủy sản, điểm b khoản 3 Điều 16 Nghị định 246/2026/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 30 - 50 triệu đồng đối với cá nhân, tương ứng 60 - 100 triệu đồng đối với tổ chức, nếu sản xuất không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện sản xuất. Nội dung hành vi được xác định như sau:
"Sản xuất thức ăn thủy sản, sản phẩm xử lý môi trường nuôi trồng thủy sản không có Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện sản xuất."
Đối với trường hợp không duy trì điều kiện sản xuất theo quy định, khoản 1 Điều 15 xác định mức phạt từ 20 - 30 triệu đồng đối với cá nhân.
Ngoài ra, hành vi sản xuất thức ăn thủy sản có chứa thành phần thuộc danh mục hóa chất, chế phẩm sinh học, vi sinh vật cấm sử dụng bị phạt từ 50 - 70 triệu đồng đối với cá nhân cho mỗi sản phẩm vi phạm, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.
Hành vi sản xuất sản phẩm chứa thành phần bị cấm còn bị đình chỉ hoạt động sản xuất, mua bán từ 01 - 03 tháng và buộc tiêu hủy sản phẩm vi phạm.
4. Mức phạt đối với các vi phạm về tàu cá và mua bán, vận chuyển thủy sản
4.1. Chậm đăng ký sang tên hoặc sử dụng tàu cá không có giấy đăng ký
Đối với hành vi không thực hiện đăng ký sang tên tàu cá quá hạn theo quy định, Điều 36 Nghị định xác định mức phạt dựa trên thời gian quá hạn và chiều dài lớn nhất của tàu.
Cụ thể:
- Chậm đăng ký sang tên dưới 60 ngày: 06 - 50 triệu đồng đối với cá nhân.
- Chậm từ 60 ngày đến dưới 120 ngày: 10 - 100 triệu đồng đối với cá nhân.
- Chậm từ 120 ngày trở lên: 20 - 200 triệu đồng đối với cá nhân.
4.2. Mua bán, vận chuyển thủy sản có nguồn gốc khai thác bất hợp pháp
Một nhóm hành vi đáng chú ý khác được quy định tại khoản 5 Điều 43 Nghị định 246/2026/NĐ-CP là mua, bán, vận chuyển, tàng trữ, sơ chế, chế biến thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp.
Mức phạt đối với cá nhân được phân chia theo khối lượng thủy sản:
| Khối lượng thủy sản | Mức phạt |
| Dưới 200 kg | 20 - 40 triệu đồng |
| Từ 200 kg đến dưới 500 kg | 50 - 100 triệu đồng |
| Từ 500 kg đến dưới 1.000 kg | 100 - 200 triệu đồng |
| Từ 1.000 kg trở lên | 200 - 300 triệu đồng |
Đối với tổ chức vi phạm, mức phạt tiền bằng 02 lần mức phạt tương ứng, tức có thể lên đến 600 triệu đồng.
Ngoài ra, khoản 6 Điều 43 Nghị định quy định tịch thu thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp và đình chỉ hoạt động thu gom, mua bán, lưu giữ, sơ chế, chế biến, bảo quản, vận chuyển từ 01 - 03 tháng đối với thủy sản, sản phẩm thủy sản cùng loài, nhóm loài đã vi phạm.
Người vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả theo khoản 7 Điều 43 Nghị định, gồm nộp lại số lợi bất hợp pháp, nộp lại trị giá tang vật đã bị tiêu thụ, tẩu tán, tiêu hủy trái quy định và buộc tiêu hủy loài thủy sản theo trường hợp áp dụng.
4.3. Vi phạm về quản lý cảng cá và xuất nhập khẩu thủy sản
Trong hoạt động quản lý cảng cá, Điều 42 Nghị định quy định các hành vi như:
- Không thu nhật ký khai thác, không ban hành nội quy cảng
- Không báo cáo dữ liệu theo quy định hoặc để tàu cá khai thác bất hợp pháp bốc dỡ tại cảng.
Theo khoản 6 Điều 42 Nghị định quy định mức phạt từ 50 - 70 triệu đồng đối với hành vi để tàu cá khai thác thủy sản bất hợp pháp bốc dỡ tại cảng cá.
Đối với hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu và quá cảnh thủy sản, Điều 44 quy định nhiều hành vi vi phạm liên quan đến báo cáo, khai báo, hồ sơ chứng minh nguồn gốc và giao dịch thủy sản có nguồn gốc khai thác bất hợp pháp.
Riêng các hành vi nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, quá cảnh thủy sản có nguồn gốc từ khai thác bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định của quốc gia ven biển có thẩm quyền hoặc tổ chức nghề cá khu vực, khoản 4 Điều 44 Nghị định 246 xác định mức phạt theo khối lượng lô hàng, có khung phạt lên đến 01 tỷ đồng đối với cá nhân.
5. Thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản
Bên cạnh việc quy định các hành vi và mức phạt, Nghị định 246/2026/NĐ-CP còn phân định thẩm quyền xử phạt cho từng lực lượng, chức danh có liên quan. Theo Chương III Nghị định 246/2026/NĐ-CP, các nhóm cơ quan, lực lượng có chức danh được giao thẩm quyền xử phạt bao gồm:
- Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp theo thẩm quyền;
- Cơ quan chuyên môn và các chức danh được giao thực hiện nhiệm vụ thanh tra, kiểm tra chuyên ngành;
- Công an nhân dân;
- Bộ đội Biên phòng;
- Cảnh sát biển;
- Hải quan;
- Các lực lượng, chức danh khác được quy định tại Chương III.
Thẩm quyền của từng chức danh được xác định theo mức phạt tiền tối đa, quyền áp dụng hình thức xử phạt bổ sung và các biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng.
Trên đây là tổng hợp những nội dung chính của Nghị định 246/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản. Để xác định chính xác mức phạt, hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả đối với từng hành vi, bạn đọc có thể tra cứu toàn văn Nghị định 246/2026/NĐ-CP cùng thông tin về tình trạng hiệu lực trên LuatVietnam.vn.
