Doanh nhân, doanh nghiệp cần đáp ứng điều kiện gì để được xét tặng danh hiệu, giải thưởng?

1. Những doanh nhân, doanh nghiệp nào được xét tặng danh hiệu, giải thưởng?

Theo khoản 2 Điều 18 Quyết định 45 2026 QĐ-TTg, đối tượng được xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng gồm:

• Doanh nhân là người Việt Nam hoặc người nước ngoài có hoạt động sản xuất, kinh doanh trên lãnh thổ Việt Nam theo quy định của pháp luật;
• Doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế và tổ chức kinh tế khác có hoạt động sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật Việt Nam.

Đồng thời, cơ quan, đơn vị có thẩm quyền tổ chức xét tôn vinh và trao tặng gồm bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Bên cạnh đó, Thủ trưởng bộ, ngành, đoàn thể trung ương quyết định việc tổ chức xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khác thuộc ngành, lĩnh vực và phạm vi quản lý.

Đối với địa phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định việc tổ chức đối với doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác có đăng ký doanh nghiệp trên địa bàn thuộc phạm vi quản lý của cấp tỉnh.

2. Điều kiện xét tặng danh hiệu, giải thưởng đối với doanh nhân

Theo Điều 24 Quyết định 45/2026/QĐ-TTg, các điều kiện cụ thể đối với doanh nhân tham gia xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng, cụ thể:

(1) Phẩm chất, chấp hành pháp luật: Có phẩm chất đạo đức tốt; chấp hành chủ trương, chính sách, pháp luật và quy định của cơ quan, nơi cư trú.

(2) Thời gian giữ chức vụ quản lý doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác ổn định và phát triển liên tục, cụ thể: 

• Từ 05 năm trở lên khi tham gia danh hiệu, giải thưởng của bộ, ngành, đoàn thể trung ương;
• Từ 03 năm trở lên khi tham gia xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng của tỉnh, thành phố.
• Thời gian này được tính đến thời điểm nộp hồ sơ đề nghị.
• Trường hợp doanh nhân tham gia điều hành nhiều doanh nghiệp khác nhau hoặc chuyển việc thì được cộng dồn thời gian tham gia điều hành các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế khác để tính làm điều kiện tham gia xét danh hiệu, giải thưởng.

(3) Đổi mới, ứng dụng công nghệ: Có sáng kiến, cải tiến quản lý; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, trí tuệ nhân tạo hiệu quả.

(4) Chính sách với người lao động: Quan tâm đào tạo, nâng cao tay nghề; thực hiện đầy đủ chế độ đối với người lao động.

(5) Thi đua, trách nhiệm xã hội: Tích cực tham gia phong trào thi đua, hoạt động xã hội; quan tâm phát triển tổ chức Đảng, Công đoàn và các tổ chức quần chúng.

(6) Kết quả hoạt động của doanh nghiệp: 

• Doanh nghiệp do doanh nhân quản lý chấp hành pháp luật; 
• Có doanh thu, lợi nhuận, nộp ngân sách, thu nhập người lao động ổn định và tăng trưởng; 
• Không có vi phạm pháp luật đã được cơ quan có thẩm quyền kết luận.

3. Doanh nghiệp phải đáp ứng điều kiện gì?

Điều kiện tham dự đối với doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác được quy định tại Điều 25 Quyết định 45/2026/QĐ-TTg như sau:

Chấp hành pháp luật: Hoạt động đúng ngành, nghề và tuân thủ các quy định pháp luật liên quan.

• Hiệu quả sản xuất, kinh doanh: Có lợi nhuận, nộp ngân sách ổn định và tăng trưởng dương.
• Đổi mới, ứng dụng công nghệ: Có sáng kiến, cải tiến kỹ thuật; ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và trí tuệ nhân tạo hiệu quả.
• Nghĩa vụ tài chính: Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính, thuế và các khoản thu ngân sách; tích cực đóng góp cho ngân sách và phúc lợi xã hội.
• Bảo đảm quyền lợi người lao động: Bảo đảm việc làm ổn định, thu nhập không thấp hơn mức trung bình ngành, lĩnh vực; thực hiện đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN và các chính sách liên quan.
• An sinh xã hội, phong trào thi đua: Thực hiện tốt an sinh xã hội; tích cực tham gia phong trào thi đua; phát triển tổ chức Đảng, Công đoàn và các tổ chức quần chúng.
• Không vi phạm pháp luật: Không có vụ việc vi phạm pháp luật đã được cơ quan có thẩm quyền kết luận.

Theo đó, doanh nghiệp tham gia xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng phải đáp ứng các yêu cầu về hoạt động sản xuất, kinh doanh và việc chấp hành quy định pháp luật theo các điều kiện được Quyết định quy định.

4. Xét tặng danh hiệu, giải thưởng bao lâu một lần?

Khoản 2 Điều 20 Quyết định 45/2026/QĐ-TTg quy định thời gian tổ chức xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng đối với doanh nhân, doanh nghiệp theo phạm vi tổ chức, cụ thể:

• Thời gian tổ chức xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng phạm vi toàn quốc là 03 năm một lần;
• Thời gian tổ chức xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng phạm vi cấp tỉnh là 02 năm một lần.

Trong đó, thời gian tổ chức lần tiếp theo được tính từ khi tổ chức lễ trao tặng danh hiệu, giải thưởng của lần tổ chức trước đó.

Đồng thời, theo Điều 19 Quyết định 45/2026/QĐ-TTg, danh hiệu, giải thưởng được tặng cho doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác theo Quyết định này không phải là hình thức khen thưởng được quy định trong Luật Thi đua, khen thưởng.

Các danh hiệu, giải thưởng này cũng không được làm căn cứ để tính thành tích khi xét tặng các hình thức khen thưởng cấp Nhà nước.

Bên cạnh đó, cơ quan, đơn vị tổ chức xét tặng còn phải công khai Quy chế xét tặng và kết quả xét tặng trên cổng thông tin điện tử để Nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp theo dõi, giám sát.

5. Hồ sơ, thủ tục tổ chức xét tặng danh hiệu, giải thưởng phạm vi toàn quốc

Việc tổ chức xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp và tổ chức kinh tế khác trong phạm vi toàn quốc phải đáp ứng yêu cầu cụ thể về hồ sơ, trình tự thẩm định và thẩm quyền quyết định theo quy định tại Điều 26 Quyết định 45/2026/QĐ-TTg, bao gồm:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ gồm:

- Văn bản đề nghị của cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc bộ, ngành, đoàn thể trung ương.

- Đề án tổ chức: tên và nội dung danh hiệu, giải thưởng; mục đích; thời gian, địa điểm; phạm vi, hình thức; số lượng, cơ cấu giải thưởng; Ban Tổ chức, Hội đồng xét tặng; phương án tài chính và cam kết không thu kinh phí của doanh nhân, doanh nghiệp tham gia.

- Quy chế xét tặng: đối tượng, ngành nghề, tiêu chí, cách thức xét tặng và trường hợp thu hồi danh hiệu, giải thưởng.

Bước 2: Trình hồ sơ

Cơ quan, tổ chức, đơn vị lập hồ sơ trình Thủ trưởng bộ, ngành, đoàn thể trung ương gửi qua cơ quan tham mưu thực hiện công tác thi đua, khen thưởng cấp bộ.

Bước 3: Thẩm định hồ sơ

Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan tham mưu về thi đua, khen thưởng cấp bộ thẩm định và trình Thủ trưởng bộ, ngành, đoàn thể trung ương quyết định.

Bước 4: Quyết định tổ chức

Thủ trưởng bộ, ngành, đoàn thể trung ương quyết định tổ chức và chịu trách nhiệm về việc xét tôn vinh, trao tặng danh hiệu, giải thưởng.

Lưu ý: Nếu bộ, ngành, đoàn thể trung ương đã ban hành Quy chế phù hợp với quy định chung thì thực hiện theo Quy chế của bộ, ngành, đoàn thể trung ương.

6. Hồ sơ, thủ tục tổ chức xét tặng ở cấp tỉnh

Đối với danh hiệu, giải thưởng phạm vi cấp tỉnh, Điều 27 Quyết định 45/2026/QĐ-TTg quy định hồ sơ gồm:

- Văn bản đề nghị của sở, ban, ngành thuộc tỉnh, thành phố.

- Đề án tổ chức, trong đó nêu rõ:

•  Ngành nghề, đối tượng tham dự.
•  Tiêu chí xét tặng.
•  Cách thức, quy trình xét tặng.
•  Các nội dung tổ chức theo quy định.
•  Cam kết không thu kinh phí của đối tượng tham gia dưới bất kỳ hình thức nào.

Trình tự, thủ tục:

Bước 1: Sở, ban, ngành lập hồ sơ, trình Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh thông qua cơ quan chuyên trách công tác thi đua, khen thưởng cấp tỉnh.

Bước 2: Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ, cơ quan chuyên trách công tác thi đua, khen thưởng cấp tỉnh thẩm định và trình Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định.

Trường hợp Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh đã có Quyết định ban hành Quy chế về tổ chức xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp thì việc tổ chức xét tôn vinh và trao tặng danh hiệu, giải thưởng được thực hiện theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Bước 3: Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định tổ chức và chịu trách nhiệm về việc xét tôn vinh, trao tặng danh hiệu, giải thưởng.

Trên đây là thông tin liên quan đến Điều kiện, thủ tục xét tặng danh hiệu, giải thưởng cho doanh nhân, doanh nghiệp được quy định tại Quyết định 45/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, áp dụng từ ngày 01/10/2026…