Thay đổi thủ tục chấp thuận mua cổ phần ngân hàng Việt Nam từ 30/01/2026

1. Thu hẹp hồ sơ không phải hợp pháp hóa lãnh sự

Một trong những điểm mới thủ tục chấp thuận mua cổ phần ngân hàng tại Thông tư 48/2025/TT-NHNN đáng chú ý là thay đổi quy định về hồ sơ đề nghị Ngân hàng Nhà nước chấp thuận việc nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của tổ chức tín dụng (gọi tắt là ngân hàng) Việt Nam; xem xét, thẩm định trình Thủ tướng Chính phủ quyết định tỷ lệ sở hữu cổ phần.

Theo đó, thay vì 05 loại tài liệu như quy định cũ tại khoản 1 Điều 4 Thông tư Thông tư 38/2014/TT-NHNN thì từ 30/01/2026, Ngân hàng Nhà nước chỉ quy định 03 trường hợp sau không phải hợp pháp lãnh sự:

• Giấy tờ, tài liệu được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam;
• Báo cáo tài chính đã được kiểm toán độc lập của năm liền kề trước năm nộp hồ sơ được lập trực tiếp bằng tiếng Anh;
• Văn bản hoặc tài liệu của tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế về kết quả xếp hạng tín nhiệm gần nhất với thời điểm nộp hồ sơ đối với tổ chức nước ngoài.

Theo đó, Điều 3 Thông tư 48/2025/TT-NHNN không còn quy định ăn bản của cơ quan có thẩm quyền của nước nguyên xứ gửi trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước.

Đồng thời, gộp hai loại giấy tờ dưới đây thành “giấy tờ, tài liệu được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam” gồm:

• Giấy tờ, tài liệu được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo điều ước quốc tế mà Việt Nam và nước ngoài liên quan đều là thành viên hoặc theo nguyên tắc có đi có lại;
• Giấy tờ, tài liệu được miễn hợp pháp hóa lãnh sự theo quy định của pháp luật Việt Nam.

2. Bổ sung hình thức nộp hồ sơ trực tuyến

Theo đó, về thủ tục chấp thuận việc mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài dẫn đến mức sở hữu cổ phần từ 5% vốn điều lệ trở lên của một ngân hàng Việt Nam, Điều 5 Thông tư 48/2025/TT-NHNN đã bổ sung hình thức nộp hồ sơ.

Cụ thể, hồ sơ đề nghị chấp thuận việc nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của tổ chức tín dụng Việt Nam gửi đến Ngân hàng Nhà nước bằng một trong các hình thức sau:

• Nộp trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia;
• Nộp trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của Ngân hàng Nhà nước;
• Gửi qua dịch vụ bưu chính.

Đối tượng nộp hồ sơ bao gồm:

• Tổ chức tín dụng Việt Nam (nếu mua cổ phần của tổ chức tín dụng Việt Nam chưa niêm yết, chưa đăng ký giao dịch cổ phiếu trên Sở giao dịch chứng khoán);
• Nhà đầu tư nước ngoài (néu tổ chức tín dụng Việt Nam đã niêm yết, đã đăng ký giao dịch cổ phiếu trên Sở giao dịch chứng khoán).

Trong khi quy định cũ tại Điều 12 Thông tư 38/2014/TT-NHNN chỉ đưa ra hai hình thức nộp hồ sơ:

• Trực tiếp;
• Qua bưu điện đến Ngân hàng Nhà nước.

Tuy nhiên, với hình thức trực tiếp, quy định cũ không nêu rõ nộp trực tiếp đến Bộ phận Một cửa của Ngân hàng Nhà nước.

3. Bổ sung hình thức gửi hồ sơ qua Công dịch vụ công quốc gia

Theo đó, khoản 3, khoản 4 Điều 3 Thông tư 48/2025/TT-NHNN đã bổ sung quy định về việc gửi hồ sơ trực tuyến qua Cổng dịch vụ công quốc gia phải đáp ứng điều kiện sau:

• Phải sử dụng chữ ký số. Nếu Cổng dịch vụ công gặp sự cố/có lỗi không thể tiếp nhận, trao đổi thông tin thì phải thực hiện qua dịch vụ bưu chính/trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của Ngân hàng Nhà nước.
• Tài liệu trong hồ sơ nộp online phải là văn bản điện tử, bản điện tử quét ừ bản gốc, bản chính dưới dạng PDF trừ mẫu đơn, mẫu tờ khai đã được khai trực tiếp trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

4. Sửa đổi hồ sơ đề nghị chấp thuận mua cổ phần từ 30/01/2026

Tiếp tục là một điểm mới thủ tục chấp thuận mua cổ phần ngân hàng đáng chú ý là thay đổi hồ sơ đề nghị chấp thuận việc nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần dẫn đến mức sở hữu cổ phần từ 5% vốn điều lệ trở lên của một ngân hàng Việt Nam.

Cụ thể, khoản 1 Điều 4 Thông tư 48/2025/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Điều 5 Thông tư 38/2014/TT-NHNN như sau:

- Sửa văn bản xác nhận của ngân hàng về số dư tiền gửi thay cho số dư tài khoản tiền gửi của nhà đầu tư nước ngoài hoặc tài liệu khác chứng minh nhà đầu tư nước ngoài có đủ nguồn tài chính hợp pháp để mua cổ phần.

- Thay thế giấy tờ kèm theo lý lịch tự khai từ “chứng thực cá nhân hợp pháp khác” thành “giấy tờ có giá trị thay thế hộ chiếu” cùng với bản sao hộ chiếu:

• Của nhà đầu tư nước ngoài là cá nhân,
• Của người đại diện theo pháp luật của nhà đầu tư nước ngoài và người được ủy quyền đại diện phần vốn của nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức tại tổ chức tín dụng Việt Nam.

Ngoài ra, các hồ sơ khác vẫn giữ nguyên theo Điều 5 Thông tư 38/2014/TT-NHNN gồm:

- Đơn đề nghị chấp thuận việc mua cổ phần của ngân hàng Việt Nam.

- Bản sao văn bản cấp Mã số Giao dịch chứng khoán do Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam cấp cho nhà đầu tư nước ngoài.

- Bảng kê khai về tình hình sở hữu cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài và người có liên quan của nhà đầu tư nước ngoài tại các ngân hàng Việt Nam tính đến thời điểm nộp hồ sơ.

- Bảng liệt kê danh mục hồ sơ…

5. Rút ngắn thời hạn chấp thuận chủ đầu tư nước ngoài mua cổ phần

Theo đó, khoản 2 Điều 5 Thông tư 48/2025/TT-NHNN đã quy định thời hạn Ngân hàng Nhà nước xem xét chấp thuận hoặc không chấp thuận bằng văn bản việc mua cổ phần của nhà đầu tư nước ngoài là 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Nếu không chấp thuận, văn bản của Ngân hàng Nhà nước phải nêu rõ lý do.

Trong khi đó, theo quy định cũ tại khoản 3 Điều 12 Thông tư 38/2014/TT-NHNN đang quy định thời hạn này là 40 ngày.

Như vậy, thời hạn giải quyết của Ngân hàng Nhà nước về việc chấp thuận hoặc không chấp thuận cho nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của ngân hàng Việt Nam đã giảm 10 ngày từ 40 ngày xuống còn 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Trên đây là tổng hợp điểm mới về thủ tục chấp thuận nhà đầu tư nước ngoài mua cổ phần của ngân hàng Việt Nam tại Thông tư 48/2025/TT-NHNN, có hiệu lực từ 30/01/2026.