Chính sách mới về xuất nhập khẩu có hiệu lực tháng 9/2026

1. Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, nhập khẩu

Chính phủ đã ban hành Nghị định 292/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương, có hiệu lực từ ngày 05/9/2026.

Nghị định 292 hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương về:

- Hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế được thực hiện dưới các hình thức xuất khẩu, nhập khẩu; tạm nhập, tái xuất; tạm xuất, tái nhập; chuyển khẩu; quá cảnh và các hoạt động khác có liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế theo quy định của pháp luật và điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

- Giải quyết tranh chấp về áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương.

- Việc nhập khẩu hàng hóa là tài sản di chuyển của tổ chức, cá nhân; hành lý của khách xuất cảnh, nhập cảnh; hàng hóa của tổ chức, cá nhân nước ngoài được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ; quà biếu, quà tặng, hàng mẫu tuân thủ quy định của pháp luật có liên quan hoặc theo quy định riêng của Thủ tướng Chính phủ.

Đồng thời, ban hành các danh mục:

- Phụ lục I danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu.

- Phụ lục II danh mục hàng hóa chỉ định thương nhân xuất khẩu, nhập khẩu.

- Phụ lục III danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép, điều kiện.

- Phụ lục IV danh mục hàng hóa và thẩm quyền quản lý giấy chứng nhận lưu hành tự do (cfs).

- Phụ lục V danh mục hàng hóa cấm kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu.

- Phụ lục VI danh mục sản phẩm quân phục cấp giấy phép gia công xuất khẩu cho các lực lượng vũ trang nước ngoài.

2. Danh mục phế liệu và Danh mục hàng hóa đã qua sử dụng tạm ngừng kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu

Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư số 41/2026/TT-BCT quy định danh mục phế liệu và hàng hóa đã qua sử dụng tạm ngừng kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 05/09/2026 đến hết ngày 31/12/2029.

Thông tư này ban hành các danh mục:

- Danh mục phế liệu tạm ngừng kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu tại Phụ lục I.

- Danh mục hàng hóa đã qua sử dụng tạm ngừng kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu tại Phụ lục II.

Danh mục phế liệu và Danh mục hàng hóa đã qua sử dụng ban hành kèm theo Thông tư này không áp dụng đối với trường hợp chuyển khẩu hàng hóa thực hiện theo hình thức hàng hóa được vận chuyển thẳng từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu, không qua cửa khẩu Việt Nam.

3. Danh mục hàng hóa lưỡng dụng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương

Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 42/2026/TT-BCT quy định danh mục chi tiết hàng hóa lưỡng dụng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương, có hiệu lực từ ngày 12/9/2026.

Về nguyên tắc áp dụng:

- Trường hợp chỉ liệt kê mã 4 số thì toàn bộ các mã 8 số thuộc nhóm 4 số này đều nằm trong Danh mục.

- Trường hợp chỉ liệt kê mã 6 số thì toàn bộ các mã 8 số thuộc phân nhóm 6 số này đều nằm trong Danh mục.

- Trường hợp liệt kê chi tiết đến mã 8 số thì chỉ những mã 8 số đó mới nằm trong Danh mục.

- Mã số phân loại kiểm soát xuất khẩu của Danh mục hàng hóa lưỡng dụng của Liên minh châu Âu (Mã số ECCN): được sử dụng cho mục đích tham chiếu.

4. Quy định mới về phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu

Thông tư số 85/2026/TT-BTC quy định về phân loại hàng hóa, phân tích để phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có hiệu lực từ ngày 15/9/2026 với một số nội dung quan trọng:

Về nguyên tắc phân loại hàng hóa (Điều 4):

- Một mặt hàng có một mã số duy nhất theo Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

- Khi phân loại hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, phải tuân thủ:

• Điều 26 Luật Hải quan số 54/2014/QH13; Điều 16 Nghị định số 08/2015/NĐ-CP;
• Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam;
• Biểu thuế xuất khẩu, Biểu thuế nhập khẩu;
• 6 quy tắc tổng quát giải thích việc phân loại hàng hóa theo Hệ thống hài hoà mô tả và mã hoá hàng hóa;
• Các nội dung hướng dẫn tại Thông tư này.

Về sử dụng kết quả phân loại (Điều 5)

- Kết quả phân loại hàng hóa được sử dụng để áp dụng chính sách quản lý hàng hóa trên cơ sở thực hiện quy định về điều kiện, thủ tục, hồ sơ áp dụng tại Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, tạm ngừng xuất khẩu; Danh mục hàng hóa cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu; Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu theo giấy phép của cơ quan nhà nước có thẩm quyền; Danh mục hàng hóa thuộc đối tượng kiểm tra chuyên ngành có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai.

- Kết quả phân loại hàng hóa được sử dụng để áp dụng mức thuế đối với một mặt hàng trên cơ sở thực hiện quy định tại các Biểu thuế áp dụng đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu có hiệu lực tại thời điểm đăng ký tờ khai và điều kiện, thủ tục, hồ sơ để được áp dụng mức thuế quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.

5. Hướng dẫn thủ tục cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu

Quyết định 2040/QĐ-BCT của Bộ Công thương công bố thủ tục hành chính mới ban hành và sửa đổi, bổ sung trong lĩnh vực xuất nhập khẩu thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Công Thương có hiệu lực từ 15/9/2026 bao gồm:

- Thủ tục sửa đổi, bổ sung/ cấp lại Giấy phép gia công hàng hóa.

- Thủ tục cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa thuộc Danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu nhằm phục vụ mục đích đặc dụng, bảo hành, phân tích, kiểm nghiệm, nghiên cứu khoa học, y tế, sản xuất dược phẩm, bảo vệ quốc phòng, an ninh quy định, trừ vũ khí trang bị kỹ thuật có ý nghĩa chiến lược, phương tiện kỹ thuật nghiệp vụ đặc biệt theo pháp luật về công nghiệp quốc phòng, an ninh và động viên công nghiệp.

- Thủ tục cấp Giấy phép quá cảnh hàng hóa là vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ.

- Thủ tục gia hạn thời gian quá cảnh đối với hàng hóa quá cảnh.

- Thủ tục Cấp sửa đổi, bổ sung, cấp lại Giấy phép quá cảnh.

- Thủ tục Cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa thuộc diện áp dụng biện pháp tạm ngừng xuất khẩu, tạm ngừng nhập khẩu.

- Thủ tục cấp Giấy chứng nhận lưu hành tự do (CFS) đối với hàng hóa xuất khẩu.

- Thủ tục cấp Giấy phép kinh doanh tạm nhập, tái xuất…

6. Hướng dẫn thủ tục phân loại thiết bị nguyên chiếc, ráo rời

Quyết định 2140/QĐ-BTC công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung, bị bãi bỏ trong lĩnh vực hải quan từ ngày 15/9/2026, bao gồm:

- Thủ tục phân loại máy liên hợp hoặc tổ hợp máy thuộc các Chương 84, Chương 85 và Chương 90 của Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam và máy móc, thiết bị ở dạng chưa lắp ráp hoặc tháo rời;

- Thủ tục phân loại máy móc, thiết bị nguyên chiếc ở dạng tháo rời.

Trên đây là các chính sách mới về xuất nhập khẩu có hiệu lực tháng 9/2026. Doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu cần chủ động cập nhật và thực hiện đúng các quy định mới để bảo đảm hoạt động kinh doanh, thông quan hàng hóa được thuận lợi.