Chính sách mới về Tài chính - ngân hàng hiệu lực tháng 7/2026

1. Thay đổi cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Một trong những chính sách mới đáng chú ý là việc điều chỉnh cơ cấu tổ chức của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam theo Nghị định 198/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Điều 3 Nghị định 26/2025/NĐ-CP.

Theo đó, tên gọi và phạm vi của một số đơn vị được điều chỉnh theo hướng ngắn gọn, rõ chức năng hơn. Cụ thể, “Vụ Tín dụng các ngành kinh tế” được đổi thành “Vụ Tín dụng”; “Vụ Dự báo, thống kê - Ổn định tiền tệ, tài chính” được đổi thành “Vụ Dự báo, thống kê”.

Bên cạnh đó, quy định mới bổ sung nội dung xác định Sở Giao dịch và Ngân hàng Nhà nước Khu vực là tổ chức hành chính tương đương cục thuộc Ngân hàng Nhà nước. Đây là điểm mới giúp làm rõ hơn vị trí pháp lý của các đơn vị này trong hệ thống tổ chức của Ngân hàng Nhà nước.

Nghị định 198/2026/NĐ-CP cũng điều chỉnh số lượng phòng thuộc một số vụ. Theo đó, Vụ Dự báo, thống kê có 06 phòng; Vụ Chính sách tiền tệ có 05 phòng; Vụ Tín dụng, Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Tài chính - Kế toán có 04 phòng; Vụ Thanh toán, Vụ Hợp tác quốc tế có 03 phòng; Vụ Pháp chế có 02 phòng.

Như vậy, cơ cấu tổ chức mới của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam được điều chỉnh theo hướng tinh gọn hơn về tên gọi, làm rõ hơn vị trí của một số đơn vị và sắp xếp lại số lượng phòng thuộc các vụ.

Việc điều chỉnh này góp phần hoàn thiện tổ chức bộ máy của Ngân hàng Nhà nước, bảo đảm phù hợp hơn với yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực tiền tệ, ngân hàng và chức năng của Ngân hàng Trung ương.

2. Làm rõ thủ tục thanh toán cấp bù lãi suất cho ngân hàng thương mại

Theo Điều 5 Nghị định 157/2026/NĐ-CP quy định về việc thực hiện thanh toán vốn ngân sách nhà nước để cấp bù lãi suất như sau:

Trước ngày 20 của tháng đầu tiên hằng quý, ngân hàng thương mại gửi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hồ sơ đề nghị thanh toán số tiền cấp bù lãi suất đã thực hiện, riêng hồ sơ của quý IV hằng năm gửi trước ngày 05 tháng 01 năm kế tiếp.

- Thành phần hồ sơ bao gồm: 

• Văn bản đề nghị thanh toán số tiền cấp bù lãi suất, trong đó ghi rõ số tiền ngân hàng thương mại đã hỗ trợ lãi suất cho khách hàng, số tiền đề nghị thanh toán cấp bù lãi suất, tài khoản nhận tiền của ngân hàng thương mại; 

• Báo cáo về tình hình thực hiện hỗ trợ lãi suất đối với khách hàng của ngân hàng thương mại 

• Bảng kê chứng từ chứng minh khách hàng đã được hỗ trợ lãi suất.

Ngân hàng thương mại chịu trách nhiệm về tính hợp lệ, chính xác của hồ sơ, số liệu đề nghị thanh toán số tiền cấp bù lãi suất theo quy định của pháp luật.

- Số lượng hồ sơ: 01 bản.

- Hình thức gửi hồ sơ (theo một trong các cách sau): gửi trực tiếp hoặc gửi qua dịch vụ bưu chính hoặc gửi qua Cổng dịch vụ công quốc gia.

- Thời hạn giải quyết: 

• Trường hợp hồ sơ đề nghị của ngân hàng thương mại chưa hợp lệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam gửi thông báo bằng văn bản cho ngân hàng thương mại trong vòng 05 ngày làm việc để hoàn thiện hồ sơ. 

• Trong vòng 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam rà soát, tổng hợp số tiền đề nghị thanh toán của ngân hàng thương mại.

Như vậy, quy định mới đã làm rõ hồ sơ, thời hạn và trách nhiệm của ngân hàng thương mại, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong việc thanh toán cấp bù lãi suất. Qua đó, việc cấp bù lãi suất được thực hiện minh bạch, thống nhất và có căn cứ kiểm soát chặt chẽ hơn.

3. Rút ngắn thời hạn xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài, khoản phát hành trái phiếu quốc tế

Trước đây, theo Điều 3 Thông tư 22/2013/TT-NHNN được sửa đổi bổ sung bởi Điều 2 Thông tư 78/2025/TT-NHNN, thời hạn xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài, khoản phát hành trái phiếu quốc tế là 07 ngày làm việc. Trường hợp hồ sơ chưa đủ điều kiện, thời hạn thông báo cho người nộp hồ sơ là 05 ngày làm việc.

Theo quy định mới tại Điều 1 Thông tư 17/2026/TT-NHNN, thời hạn xác nhận đăng ký được rút ngắn còn 05 ngày làm việc. Đồng thời, thời hạn thông báo hồ sơ chưa đủ điều kiện cũng giảm còn 04 ngày làm việc.

Như vậy, quy định mới đã rút ngắn thời hạn thực hiện xác nhận đăng ký khoản vay nước ngoài, khoản phát hành trái phiếu quốc tế. Điều này giúp tổ chức, doanh nghiệp tiết kiệm thời gian, chủ động hơn trong kế hoạch huy động vốn từ nước ngoài.

4. Rút ngắn thủ tục chấp thuận trước khi khai trương chi nhánh, văn phòng đại diện, đơn vị sự nghiệp

Trước đây, theo Điều 10 Thông tư 53/2018/TT-NHNN được sửa đổi bổ sung bởi Điều 19 Thông tư 69/2025/TT-NHNN, hồ sơ được gửi đến Ngân hàng Nhà nước thông qua Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng. Trường hợp hồ sơ cần sửa đổi, bổ sung, thời hạn để hoàn thiện hồ sơ là 30 ngày kể từ ngày có văn bản yêu cầu.

Thời gian giải quyết hồ sơ trước đây là 40 ngày đối với việc thành lập chi nhánh và 20 ngày đối với việc thành lập văn phòng đại diện, đơn vị sự nghiệp, tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Theo quy định mới tại Điều 5 Thông tư 13/2026/TT-NHNN, hồ sơ được gửi trực tiếp cho Ngân hàng Nhà nước hoặc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh. Thời hạn sửa đổi, bổ sung hồ sơ được rút ngắn còn 21 ngày kể từ ngày có văn bản yêu cầu.

Đáng chú ý, thời gian giải quyết hồ sơ cũng được rút ngắn đáng kể. Đối với việc thành lập chi nhánh, thời hạn giải quyết giảm từ 40 ngày xuống còn 21 ngày. Đối với việc thành lập văn phòng đại diện, đơn vị sự nghiệp, thời hạn giải quyết giảm từ 20 ngày xuống còn 11 ngày.

Như vậy, quy định mới đã đơn giản hóa đầu mối tiếp nhận hồ sơ và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục trước khi khai trương hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, đơn vị sự nghiệp. Điều này giúp các ngân hàng thương mại tiết kiệm thời gian, chủ động hơn trong việc mở rộng mạng lưới hoạt động.

5. Rút ngắn thời hạn cấp mã BIN cho tổ chức phát hành thẻ

Trước đây, theo Điều 6 Quyết định 38/2007/QĐ-NHNN, khi có nhu cầu được cấp mã BIN, khi có nhu cầu cấp mã BIN, tổ chức phát hành thẻ phải gửi hồ sơ đến Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Ban Thanh toán). Hồ sơ gồm đơn đề nghị cấp mã BIN và bản sao giấy phép thành lập, hoạt động hoặc giấy phép hoạt động ngân hàng. Thời hạn cấp mã BIN là 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Theo quy định mới tại Điều 2 Thông tư 12/2026/TT-NHNN, khi có nhu cầu cấp mã BIN, tổ chức phát hành thẻ có Đơn đề nghị cấp mã BIN gửi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Vụ Thanh toán). Hồ sơ có thể được gửi trực tiếp tại Bộ phận Một cửa, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Thời hạn xử lý thủ tục cũng được rút ngắn từ 05 ngày làm việc xuống còn 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn đề nghị hợp lệ. Trường hợp từ chối cấp mã BIN, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.

Kết quả cấp hoặc không cấp mã BIN được trả bằng bản điện tử qua Cổng Dịch vụ công quốc gia. Nếu tổ chức phát hành thẻ có đề nghị, kết quả có thể được gửi bằng bản giấy qua dịch vụ bưu chính hoặc nhận trực tiếp tại Bộ phận Một cửa của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Ngoài ra, quy định mới cũng xác định mỗi tổ chức phát hành thẻ thuộc đối tượng được cấp mã BIN chỉ được cấp 01 mã BIN duy nhất.

Như vậy, quy định mới đã rút ngắn thời gian cấp mã BIN, đơn giản hóa thành phần hồ sơ và bổ sung hình thức nộp, trả kết quả trực tuyến. Điều này giúp tổ chức phát hành thẻ tiết kiệm thời gian, giảm chi phí thực hiện thủ tục hành chính và thuận lợi hơn trong quá trình triển khai hoạt động phát hành thẻ.

6. Bổ sung, cập nhật các loại giấy tờ có giá được lưu ký tại Ngân hàng Nhà nước

Trước đây, theo Điều 4 Thông tư 16/2022/TT-NHNN, các loại giấy tờ có giá được lưu ký tại Ngân hàng Nhà nước gồm:

• Tín phiếu Ngân hàng Nhà nước;

• Trái phiếu Chính phủ;

• Trái phiếu được Chính phủ bảo lãnh thanh toán 100% giá trị gốc, lãi khi đến hạn;

• Trái phiếu chính quyền địa phương được sử dụng trong các giao dịch của Ngân hàng Nhà nước theo quyết định của Thống đốc trong từng thời kỳ;

• Trái phiếu đặc biệt, trái phiếu phát hành trực tiếp cho tổ chức tín dụng bán nợ để mua nợ xấu theo giá trị thị trường của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam;

• Trái phiếu được phát hành bởi ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ (trừ các ngân hàng thương mại đã được mua bắt buộc); trái phiếu được phát hành bởi tổ chức tín dụng (trừ các tổ chức tín dụng được kiểm soát đặc biệt) và doanh nghiệp khác;

• Các loại giấy tờ có giá khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định trong từng thời kỳ.

Theo quy định mới tại Điều 4 Thông tư 09/2026/TT-NHNN, danh mục giấy tờ có giá được lưu ký tại Ngân hàng Nhà nước được bổ sung thêm tín phiếu Kho bạc.

Bên cạnh đó, quy định mới cũng sắp xếp, diễn đạt lại một số nhóm giấy tờ có giá theo hướng rõ ràng hơn. Cụ thể, trái phiếu do ngân hàng thương mại do Nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ được quy định thành một nhóm riêng. Trái phiếu do tổ chức tín dụng không được kiểm soát đặc biệt và trái phiếu do doanh nghiệp khác phát hành cũng được tách thành nhóm riêng.

Như vậy, quy định mới đã bổ sung tín phiếu Kho bạc vào danh mục giấy tờ có giá được lưu ký tại Ngân hàng Nhà nước, đồng thời phân loại rõ hơn các loại trái phiếu do ngân hàng thương mại, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp phát hành. Việc điều chỉnh này giúp danh mục giấy tờ có giá phù hợp hơn với thực tiễn quản lý, lưu ký và sử dụng trong các nghiệp vụ của Ngân hàng Nhà nước.

Trên đây là thông tin về việc Chính sách mới về Tài chính - ngân hàng hiệu lực tháng 7/2026…