Chính sách mới về Tài chính ngân hàng hiệu lực tháng 11/2026

1. Cung cấp thông tin tín dụng của khách hàng phải có sự đồng ý rõ ràng, cụ thể

Theo khoản 2 Điều 6 Thông tư 46/2026/TT-NHNN, bổ sung khoản 7 Điều 12 Thông tư 15/2023/TT-NHNN, quy định việc cung cấp thông tin tín dụng về khách hàng vay cho tổ chức tự nguyện, tổ chức thông tin tín dụng nước ngoài và tổ chức khác phải có sự đồng ý của khách hàng vay.

Sự đồng ý này phải được thể hiện bằng phương thức rõ ràng, cụ thể, có thể in, sao chép bằng văn bản, bao gồm cả dưới dạng điện tử hoặc định dạng có thể kiểm chứng được.

Ngoài ra, Điều 9 Thông tư 46/2026/TT-NHNN sửa đổi khoản 1 Điều 17 Thông tư 15/2023/TT-NHNN cũng yêu cầu tổ chức tín dụng phải bảo đảm có sự đồng ý của khách hàng vay khi cung cấp thông tin tín dụng cho CIC, đồng thời tuân thủ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.

2. Cho phép sử dụng toàn bộ khoản thu từ cổ phần hóa, thoái vốn để đầu tư vào doanh nghiệp Nhà nước mạnh

Theo khoản 1 Điều 3 Nghị định 357/2026/NĐ-CP, các khoản thu từ cơ cấu lại doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp công lập phải được nộp đầy đủ, kịp thời vào ngân sách Nhà nước.

Đáng chú ý, khoản 2 Điều 3 Nghị định 357/2026/NĐ-CP cho phép sử dụng toàn bộ các khoản thu từ cổ phần hóa, thoái vốn Nhà nước tại doanh nghiệp để chi đầu tư vốn Nhà nước vào các doanh nghiệp mạnh, có quy mô lớn, đóng vai trò dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, chiến lược của nền kinh tế.

Các khoản thu ngân sách được quy định cụ thể tại khoản 1 Điều 6, gồm thu từ cơ cấu lại vốn Nhà nước tại doanh nghiệp và thu từ cổ phần hóa đơn vị sự nghiệp công lập. Việc khai, nộp ngân sách được thực hiện theo từng lần phát sinh số phải nộp theo điểm b khoản 2 Điều 6 Nghị định 357/2026/NĐ-CP.

3. Vốn điều lệ của VAMC là 5.000 tỷ đồng

Theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 359/2026/NĐ-CP, vốn điều lệ của Công ty Quản lý tài sản - VAMC là 5.000 tỷ đồng. Việc đầu tư bổ sung vốn điều lệ do cấp có thẩm quyền quyết định theo quy định của pháp luật về quản lý và đầu tư vốn Nhà nước tại doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 7 Nghị định 359/2026/NĐ-CP quy định VAMC được:

• Mua khoản nợ xấu của tổ chức tín dụng Việt Nam theo giá trị thị trường;

• Mua nợ xấu bằng trái phiếu đặc biệt;

• Chuyển khoản nợ xấu đã mua bằng trái phiếu đặc biệt thành khoản nợ xấu mua theo giá trị thị trường.

Đối với tổ chức tín dụng liên doanh, tổ chức tín dụng 100% vốn nước ngoài và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, khoản 2 Điều 7 cho phép VAMC mua nợ xấu theo giá trị thị trường.

4. Chậm thanh toán giao dịch ngoại tệ có thể chịu mức phạt bằng 150% lãi suất qua đêm

Theo khoản 2 Điều 3 Thông tư 48/2026/TT-NHNN, sửa đổi khoản 3 Điều 13 Thông tư 26/2021/TT-NHNN, quy định trường hợp thanh toán chậm so với ngày thanh toán theo thỏa thuận giao dịch giữa Ngân hàng Nhà nước và tổ chức tín dụng, bên thanh toán chậm phải chịu mức phạt:

• Nếu thanh toán bằng ngoại tệ: bằng 150% lãi suất qua đêm do ngân hàng đại lý thanh toán của bên bị thanh toán chậm áp dụng trên tài khoản thanh toán chuẩn nhận ngoại tệ;

• Nếu thanh toán bằng Đồng Việt Nam: bằng 150% lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước.

Mức phạt được tính trên số tiền và số ngày chậm trả.

Ngoài ra, khoản 1 Điều 1 Thông tư 48/2026/TT-NHNN cho phép tổ chức tín dụng nộp hồ sơ đăng ký thiết lập quan hệ giao dịch ngoại tệ với Ngân hàng Nhà nước bằng một trong 03 phương thức: trực tuyến, trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính.

5. Mức hỗ trợ xây dựng mô hình trình diễn kỹ thuật lên đến 1,6 tỷ đồng/mô hình

Theo điểm a khoản 3 Điều 6 Thông tư 139/2026/TT-BTC, mô hình trình diễn để phổ biến công nghệ mới, sản xuất sản phẩm mới được hỗ trợ tối đa 30% dự toán chi phí được phê duyệt nhưng không quá 1,6 tỷ đồng/mô hình.

Theo điểm d khoản 3 Điều 6, hỗ trợ ứng dụng máy móc, thiết bị tiên tiến, chuyển giao công nghệ, tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp ở mức tối đa 50% dự toán nhưng không quá 480 triệu đồng/cơ sở.

Trường hợp hỗ trợ dây chuyền công nghệ, mức hỗ trợ tối đa bằng 1,5 lần mức hỗ trợ nêu trên.

Ngoài ra, hỗ trợ công nghệ, máy móc thiết bị xử lý nước thải, khí thải tại cụm công nghiệp có thể lên tới 2 tỷ đồng/cụm công nghiệp theo điểm b khoản 7 Điều 6 Thông tư 139/2026/TT-BTC.

6. AI trong ngành Ngân hàng không được thay thế thẩm quyền, trách nhiệm của con người

Theo khoản 3 Điều 3 Thông tư 53/2026/TT-NHNN, trí tuệ nhân tạo không thay thế thẩm quyền và trách nhiệm của con người.

Đơn vị ứng dụng AI phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và khách hàng đối với mọi quyết định hoặc hỗ trợ ra quyết định do hệ thống AI đưa ra mà đơn vị dựa vào đó để cung cấp dịch vụ cho khách hàng.

Đặc biệt, đơn vị không được viện dẫn đặc tính kỹ thuật, tính tự chủ của hệ thống AI hoặc kết quả do bên thứ ba cung cấp để từ chối, miễn trừ hoặc giảm nhẹ trách nhiệm pháp lý, trách nhiệm quản lý và trách nhiệm bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp pháp luật có quy định miễn trừ.

Ngoài ra, trước khi triển khai AI, đơn vị phải phân loại hệ thống theo mức độ rủi ro cao, trung bình hoặc thấp theo khoản 1 Điều 4 Thông tư 53/2026/TT-NHNN.

7. Quy định 04 điều kiện để khoản nợ được mua, bán

Theo Điều 4 Thông tư 33/2026/TT-NHNN, khoản nợ được mua, bán phải đáp ứng đủ các điều kiện:

• Hồ sơ, chứng từ và tài liệu liên quan phải phản ánh đầy đủ, chính xác thực trạng khoản nợ;

• Bên bán nợ không có thỏa thuận bằng văn bản về việc khoản nợ không được mua, bán;

• Khoản nợ không bị kê biên theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tại thời điểm mua, bán;

• Khoản nợ không được sử dụng để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ dân sự, trừ trường hợp bên nhận bảo đảm đồng ý bằng văn bản về việc bán nợ.

Đáng chú ý, khoản 3 Điều 5 Thông tư 33/2026/TT-NHNN quy định tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không cần được Ngân hàng Nhà nước cấp Giấy phép khi bán nợ.

8. Tài sản kết cấu hạ tầng từ 30 triệu đồng được xác định là tài sản cố định nếu đủ điều kiện

Theo khoản 2 Điều 4 Thông tư 151/2026/TT-BTC, tài sản kết cấu hạ tầng được xác định là tài sản cố định khi đồng thời đáp ứng 02 tiêu chuẩn:

• Có thời gian sử dụng để tính hao mòn, trích khấu hao từ 01 năm trở lên;

• Có nguyên giá từ 30 triệu đồng trở lên.

Theo khoản 1 Điều 5, các tài sản này phải được lập hồ sơ để quản lý chặt chẽ về hiện vật và giá trị.

Mỗi tài sản kết cấu hạ tầng là một đối tượng ghi sổ kế toán; phải phản ánh đầy đủ nguyên giá, hao mòn, khấu hao và giá trị còn lại theo khoản 2 Điều 5 Thông tư 151/2026/TT-BTC.

9. Quỹ tín dụng nhân dân phải thông báo để khách hàng biết cách tra cứu thông tin tiền gửi

Theo khoản 5 Điều 14 Thông tư 18/2025/TT-NHNN được bổ sung bởi khoản 2 Điều 6 Thông tư 55/2026/TT-NHNN, quỹ tín dụng nhân dân được yêu cầu:

• Thông báo cho khách hàng gửi tiền;

• Công khai tại trụ sở, phòng giao dịch và trên trang thông tin điện tử nếu có;

• Phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã để thông tin, tuyên truyền trên phương tiện truyền thông của xã nơi quỹ tín dụng nhân dân hoạt động

về việc khách hàng gửi tiền có thể tra cứu thông tin liên quan đến tiền gửi theo hướng dẫn của Ngân hàng Nhà nước.

Ngoài ra, theo khoản 6 Điều 14 Thông tư 18/2025/TT-NHNN được bổ sung bởi khoản 2 Điều 6 Thông tư 55/2026/TT-NHNN, quỹ tín dụng nhân dân còn được yêu cầu cung cấp thông tin để thực hiện quy định tại điểm d(iii) khoản 4 Điều 8 Thông tư 18/2025/TT-NHNN.

Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 1 Thông tư 55/2026/TT-NHNN sửa đổi khoản 2 Điều 8 Thông tư 18/2025/TT-NHNN, theo đó việc chia sẻ thông tin, báo cáo cho Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam được thực hiện thông qua kết nối giữa các hệ thống thông tin theo hướng dẫn của Cục Công nghệ thông tin.

10. Trái phiếu đặc biệt của VAMC có lãi suất 0%, thời hạn tối đa 05 năm

Theo khoản 4 Điều 13 Thông tư 54/2026/TT-NHNN, trái phiếu và trái phiếu đặc biệt do VAMC phát hành có lãi suất 0%.

Về thời hạn, điểm b khoản 5 Điều 13 quy định thời hạn của trái phiếu đặc biệt tối đa là 05 năm.

Riêng trường hợp phát hành trái phiếu đặc biệt để mua nợ xấu của tổ chức tín dụng Việt Nam đang thực hiện phương án cơ cấu lại hoặc gặp khó khăn về tài chính thì thời hạn tối đa không quá 10 năm.

Ngoài ra, theo khoản 5 Điều 11 Thông tư 54/2026/TT-NHNN, sau khi ký hợp đồng mua, bán nợ, tổ chức bán nợ phải thông báo bằng văn bản cho khách hàng vay, bên có nghĩa vụ trả nợ và bên bảo đảm trong vòng 10 ngày làm việc để biết và thực hiện nghĩa vụ với VAMC.