4 điểm mới của Nghị định 109/2026/NĐ-CP trong lĩnh vực tư pháp và phá sản doanh nghiệp

Tác giả: Khánh Huyền

Tham vấn bởi: Luật sư Nguyễn Văn Tuấn

Nghị định 109/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực từ ngày 18/5/2026 với nhiều điểm mới mà doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này cần chú ý.

*4 điểm mới của Nghị định 109/2026/NĐ-CP trong lĩnh vực tư pháp và phá sản doanh nghiệp (Ảnh minh họa)*

1. Điều chỉnh quy định xử phạt về hành vi cản trở, gây khó khăn trong việc thực hiện quyền nộp đơn

Điều 70 Nghị định 109/2026/NĐ-CP đã điều chỉnh quy định xử phạt đối với hành vi cản trở, gây khó khăn trong việc thực hiện quyền nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản. Theo đó, so với trước đây tại Điều 66 Nghị định 82/2020/NĐ-CP có áp dụng hình thức cảnh cáo hoặc phạt tiền, quy định mới đã bỏ hình thức cảnh cáo.

Như vậy, hành vi này chỉ bị xử phạt bằng tiền, với mức phạt từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng

2. Bổ sung trường hợp loại trừ về xử phạt đối với hành vi vi phạm về nghĩa vụ nộp đơn

Điều 71 Nghị định 109/2026/NĐ-CP quy định xử phạt đối với hành vi không nộp đơn yêu cầu mở thủ tục phá sản khi doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán, với mức phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng áp dụng đối với các chức danh quản lý như chủ doanh nghiệp tư nhân, người đại diện theo pháp luật, thành viên hội đồng quản trị, hội đồng thành viên hoặc đại hội thành viên của hợp tác xã.

Điểm mới đáng chú ý là Nghị định đã bổ sung trường hợp loại trừ trách nhiệm xử phạt, theo đó sẽ không xử phạt nếu người có nghĩa vụ đã nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phục hồi trước đó.

3. Bổ sung mức phạt đối với một số vi phạm về nghĩa vụ của người tham gia thủ tục phục hồi, phá sản, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến vụ việc phục hồi, phá sản

Điều 72 Nghị định 109/2026/NĐ-CP lần đầu tiên quy định cụ thể chế tài đối với các hành vi vi phạm của người tham gia thủ tục phục hồi, phá sản và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong quá trình giải quyết vụ việc.

Hành vi vi phạm	Quy định mới
Không thực hiện yêu cầu của Thẩm phán, Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản hoặc cơ quan thi hành án dân sự	Phạt tiền 1.000.000 - 3.000.000 đồng
Không cung cấp, giao nộp hoặc cung cấp không đầy đủ, không chính xác tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc phá sản (trừ trường hợp có lý do chính đáng)	Phạt tiền 1.000.000 - 3.000.000 đồng
Không có mặt theo giấy triệu tập hoặc không chấp hành quyết định của Tòa án trong quá trình giải quyết vụ việc	Phạt tiền 1.000.000 - 3.000.000 đồng
Cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan không thực hiện yêu cầu của Tòa án hoặc không cung cấp thông tin về nợ, tình trạng pháp lý doanh nghiệp, hợp tác xã đúng thời hạn	Phạt tiền 1.000.000 - 3.000.000 đồng
Che giấu, tẩu tán tài sản, tài liệu, chứng cứ của doanh nghiệp, hợp tác xã	Phạt tiền 3.000.000 - 7.000.000 đồng
Lợi dụng thủ tục phục hồi, phá sản để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, tổ chức, cá nhân	Phạt tiền 10.000.000 - 20.000.000 đồng

4. Bổ sung mức phạt đối với một số vi phạm về hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu, sau khi đã có quyết định mở thủ tục phá sản

Điều 74 Nghị định 109/2026/NĐ-CP đã bổ sung quy định xử phạt đối với các hành vi vi phạm trong hoạt động của doanh nghiệp, hợp tác xã sau khi Tòa án thụ lý đơn yêu cầu hoặc sau khi đã có quyết định mở thủ tục phá sản

Hành vi vi phạm	Quy định mới
Không báo cáo Quản tài viên/doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản trước khi thực hiện các giao dịch như vay, cầm cố, thế chấp, mua bán, chuyển nhượng tài sản, chấm dứt hợp đồng, thanh toán nợ sau thụ lý đơn yêu cầu phục hồi	Phạt tiền 5.000.000- 10.000.000 đồng
Không báo cáo Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, Ban đại diện chủ nợ trước khi thực hiện giao dịch không phù hợp với lợi ích doanh nghiệp sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản	Phạt tiền 5.000.000 - 10.000.000 đồng
Cất giấu, tẩu tán, tặng cho tài sản; từ bỏ quyền đòi nợ; thanh toán nợ trước khi thụ lý; chuyển nợ không bảo đảm thành có bảo đảm; phân chia lợi nhuận, thu nhập sau khi thụ lý đơn yêu cầu phục hồi	Phạt tiền 10.000.000 - 20.000.000 đồng
Phân chia lợi nhuận, phân phối thu nhập sau khi có quyết định mở thủ tục phá sản	Phạt tiền 10.000.000 - 20.000.000 đồng