Kinh doanh xuất khẩu gạo phải đáp ứng điều kiện gì?

1. Kinh doanh xuất khẩu gạo phải đáp ứng điều kiện gì?

Căn cứ khoản 1 Điều 3 Nghị định 365 2026 NĐ CP, thương nhân Việt nam thuộc mọi thành phần kinh tế nếu đáp ứng đủ điều kiện và được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo, có quyền được kinh doanh xuất khẩu gạo theo quy định pháp luật.

Theo đó, tại Điều 4 Nghị định 365/2026/NĐ-CP, điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo được quy định như sau:

Thứ nhất, thương nhân được thành lập, đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật được kinh doanh xuất khẩu gạo khi có ít nhất:

• 01 kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo;
• 01 cơ sở xay xát gạo đáp ứng quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Thứ hai, về kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo và cơ sở xay xát gạo có thể thuộc sở hữu của thương nhân hoặc do thương nhân thuê của tổ chức, cá nhân khác, có hợp đồng thuê bằng văn bản theo quy định của pháp luật và đảm bảo thời hạn của Giấy chứng nhận.

Đồng thời, thương nhân đã có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo không được cho thương nhân khác thuê để đề nghị cấp Giấy chứng nhận đối với các kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo và cơ sở xay xát gạo đã được Bộ Công Thương cấp trong Giấy chứng nhận cho thương nhân.

Bộ Công Thương cấp Giấy chứng nhận cho thương nhân bản giấy và bản điện tử (khi áp dụng) đáp ứng điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo theo quy định.

2. Hồ sơ, thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

Hồ sơ, thủ tục cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo được thực hiện theo Điều 6 Nghị định 365/2026/NĐ-CP, gồm các bước sau:

Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ

Hồ sơ gồm:

(1) Đơn đề nghị theo Mẫu số 01 quy định tại Phụ lục kèm theo Nghị định 365/2026/NĐ-CP: 01 bản chính;

(2) Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo và cơ sở xay xát gạo (đối với trường hợp kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo và cơ sở xay xát gạo thuộc sở hữu của thương nhân); hoặc 

Hợp đồng thuê kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo và cơ sở xay xát gạo (đối với trường hợp thương nhân thuê kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo và cơ sở xay xát gạo) kèm theo giấy tờ chứng minh của đơn vị cho thuê: 01 bản sao, có xác nhận của thương nhân.

* Số lượng: 01 bộ

Bước 2: Nộp hồ sơ

Thương nhân nộp hồ sơ qua các hình thức sau:

• Nộp trực tiếp tại Bộ Công Thương;
• Gửi qua đường bưu điện đến Bộ Công Thương, số 23 Ngô Quyền, phường Cửa Nam, thành phố Hà Nội;
• Nộp qua Cổng Dịch vụ công quốc gia;
• Nộp qua Cổng thông tin điện tử Bộ Công Thương.

Bước 3: Kiểm tra tính đầy đủ, hợp lệ của hồ sơ

• Nếu hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa đúng quy định, trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận hồ sơ, Bộ Công Thương phải trả lời thương nhân bằng văn bản, nêu rõ lý do và yêu cầu bổ sung, hoàn thiện.
• Thời gian thương nhân bổ sung, hoàn thiện hồ sơ không tính vào thời gian thẩm định.

Bước 4: Thẩm định và cấp Giấy chứng nhận

• Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Bộ Công Thương xem xét và cấp Giấy chứng nhận theo Mẫu số 02.
• Trường hợp cần xác minh giấy tờ, tài liệu trong hồ sơ, thời gian xử lý được tính từ thời điểm Bộ Công Thương nhận được văn bản trả lời của cơ quan liên quan về việc xác minh.

Bước 5: Nhận Giấy chứng nhận

• Thương nhân đáp ứng điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo được Bộ Công Thương cấp Giấy chứng nhận bản giấy và bản điện tử khi áp dụng.
• Giấy chứng nhận có thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp.

Bước 6: Cấp Giấy chứng nhận mới khi sắp hết hiệu lực

• Khi Giấy chứng nhận hết hiệu lực, thương nhân muốn tiếp tục kinh doanh xuất khẩu gạo phải đề nghị cấp Giấy chứng nhận mới.
• Hồ sơ, số lượng hồ sơ, cách thức nộp và thời hạn giải quyết được thực hiện tương tự thủ tục cấp Giấy chứng nhận lần đầu.

3. Các trường hợp bị thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

Theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 365 2026 NĐ-CP, Bộ Công Thương xem xét, quyết định việc thu hồi Giấy chứng nhận trong các trường hợp sau:

- Thương nhân được cấp Giấy chứng nhận đề nghị thu hồi;

- Thương nhân bị giải thể, phá sản theo quy định của pháp luật;

- Thương nhân bị thu hồi Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh hoặc Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư;

- Thương nhân không đứng tên trên tờ khai hàng hóa xuất khẩu là người xuất khẩu trong thời gian 12 tháng liên tục, trừ trường hợp thương nhân đã thông báo tạm ngừng kinh doanh theo quy định của pháp luật;

- Thương nhân không duy trì đáp ứng điều kiện kinh doanh theo quy định ở trên trong quá trình kinh doanh;

- Thương nhân kê khai không đúng thực tế kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo, cơ sở xay xát gạo hoặc có gian lận khác để được cấp Giấy chứng nhận;

- Thương nhân không thực hiện hoặc thực hiện không đúng chỉ đạo, điều hành của cơ quan có thẩm quyền theo quy định;

- Trường hợp sau 45 ngày kể từ ngày Bộ Công Thương ban hành văn bản đôn đốc thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo thực hiện trách nhiệm báo cáo theo quy định mà Bộ Công Thương không nhận được báo cáo của thương nhân;

- Thương nhân không duy trì mức dự trữ thóc, gạo theo quy định;

- Theo đề xuất của cơ quan chức năng có thẩm quyền.

Trên đây là thông tin về Kinh doanh xuất khẩu gạo phải đáp ứng điều kiện gì?