Thủ tục công chứng văn bản phân chia di sản

1. Người nào có quyền yêu cầu công chứng?

Theo khoản 1 Điều 59 Luật Công chứng 2024, số 46/2024/QH15, người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc có quyền yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản.

Công chứng viên có trách nhiệm kiểm tra, bảo đảm việc phân chia di sản được thực hiện theo quy định của Bộ luật Dân sự và quy định khác của pháp luật có liên quan.

2. Hồ sơ công chứng văn bản phân chia di sản bao gồm những gì?

Theo Điều 42, Điều 43 và khoản 2 Điều 59 Luật Công chứng 2024, số 46/2024/QH15, người thừa kế theo pháp luật hoặc theo di chúc có quyền yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản.

Khi tiếp nhận yêu cầu, công chứng viên phải kiểm tra để bảo đảm việc phân chia di sản được thực hiện đúng quy định của Bộ luật Dân sự và các quy định pháp luật có liên quan.

Hồ sơ yêu cầu công chứng văn bản phân chia di sản bao gồm:

- Dự thảo văn bản phân chia di sản (nếu người yêu cầu công chứng đã tự soạn thảo). Trường hợp đề nghị công chứng viên soạn thảo thì nêu nội dung, mục đích của việc phân chia di sản.

- Giấy tờ tùy thân của người yêu cầu công chứng, như:

• Thẻ căn cước;

• Hộ chiếu;

• Hoặc giấy tờ khác có giá trị xác định nhân thân theo quy định của pháp luật.

- Giấy tờ chứng minh người để lại di sản đã chết; 

- Di chúc (nếu thừa kế theo di chúc); 

- Giấy tờ chứng minh quan hệ thừa kế (nếu thừa kế theo pháp luật hoặc thuộc trường hợp người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc); 

- Giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản đối với di sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng.

Lưu ý: Trường hợp tổ chức hành nghề công chứng đã khai thác được thông tin về giấy tờ tùy thân, giấy tờ về tài sản hoặc giấy tờ liên quan từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ sở dữ liệu khác theo quy định thì người yêu cầu công chứng không phải nộp các giấy tờ này, nhưng phải nộp phí khai thác dữ liệu theo quy định.

3. Thủ tục công chứng văn bản phân chia di sản

Theo Luật Công chứng 2024, số 46/2024/QH15, thủ tục công chứng văn bản phân chia di sản được thực hiện như sau:

Bước 1: Nộp hồ sơ yêu cầu công chứng

Người yêu cầu công chứng nộp 01 bộ hồ sơ trực tuyến, trực tiếp hoặc gửi qua đường bưu chính đến tổ chức hành nghề công chứng.

Bước 2: Công chứng viên tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ

Công chứng viên kiểm tra giấy tờ trong hồ sơ. Nếu hồ sơ đầy đủ, phù hợp quy định pháp luật thì tiếp nhận giải quyết; nếu từ chối tiếp nhận thì phải giải thích rõ lý do hoặc trả lời bằng văn bản.

Bước 3: Kiểm tra quyền hưởng di sản và quyền sở hữu tài sản

Công chứng viên kiểm tra để xác định người để lại di sản có đúng là người có quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản hay không; đồng thời xác định người yêu cầu công chứng có đúng là người được hưởng di sản hay không.

Trường hợp chưa rõ, công chứng viên yêu cầu làm rõ hoặc tiến hành xác minh, yêu cầu giám định.

Bước 4: Niêm yết việc tiếp nhận công chứng

Tổ chức hành nghề công chứng có trách nhiệm niêm yết việc tiếp nhận công chứng văn bản phân chia di sản.

Công chứng viên chỉ được công chứng sau khi có xác nhận đã hoàn thành việc niêm yết và không nhận được khiếu nại, tố cáo liên quan đến việc phân chia di sản.

Bước 5: Đọc lại, ký văn bản và công chứng

Người yêu cầu công chứng tự đọc lại dự thảo văn bản hoặc công chứng viên đọc cho nghe theo đề nghị. Nếu đồng ý toàn bộ nội dung, người yêu cầu công chứng ký vào từng trang và ký, ghi đầy đủ họ tên tại trang cuối của văn bản.

Sau đó, công chứng viên ký lời chứng, ký từng trang của văn bản và tổ chức hành nghề công chứng đóng dấu.

Bước 6: Trả kết quả và lưu hồ sơ công chứng

Tổ chức hành nghề công chứng ghi số văn bản công chứng, đóng dấu, giao bản gốc văn bản công chứng cho người yêu cầu công chứng, vào sổ công chứng và lưu trữ hồ sơ công chứng.

Lưu ý: Thủ tục công chứng văn bản phân chia di sản cũng áp dụng đối với trường hợp thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật mà chỉ có 01 người thừa kế.

Văn bản phân chia di sản đã được công chứng là căn cứ để cơ quan nhà nước có thẩm quyền đăng ký chuyển quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản cho người được hưởng di sản.

Trên đây là thông tin về việc Thủ tục khai nhận di sản thừa kế là nhà đất 2026 mới nhất...