TANDTC giải đáp 51 vướng mắc trong xét xử hình sự, dân sự và hành chính

Công văn 250/TANDTC-PC do Tòa án nhân dân tối cao ban hành ngày 28/4/2026 đã giải đáp 51 khó khăn, vướng mắc trong công tác xét xử thuộc các lĩnh vực hình sự, dân sự, kinh doanh thương mại và hành chính.

Theo mục I Công văn 250/TANDTC-PC, căn cứ điểm b khoản 3 Điều 4 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ ngày 01/7/2025, trường hợp người bị tuyên án tử hình trước ngày 01/7/2025 về Tội sản xuất trái phép chất ma túy theo Điều 248 hoặc Tội mua bán trái phép chất ma túy theo Điều 251 Bộ luật Hình sự nhưng không phải chủ mưu, cầm đầu, chỉ huy hoặc không có từ 02 tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự trở lên thì Tòa án xem xét chuyển hình phạt tử hình thành tù chung thân.

TANDTC giải đáp 51 vướng mắc trong xét xử hình sự, dân sự và hành chính
TANDTC giải đáp 51 vướng mắc trong xét xử hình sự, dân sự và hành chính (Ảnh minh họa)

Đối với hành vi cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự, TANDTC căn cứ điểm a khoản 1 Điều 5 Nghị quyết 01/2021/NQ-HĐTP ngày 20/12/2021 để hướng dẫn việc xác định số tiền dùng để tịch thu sung quỹ nhà nước. Theo đó, nếu các khoản vay độc lập thì xác định theo tổng số tiền gốc của từng lần giao dịch; nếu khoản vay sau bao gồm cả gốc và lãi của khoản vay trước chưa thanh toán thì xác định theo số tiền gốc ban đầu.

Liên quan tình tiết “trong tình trạng có sử dụng rượu, bia mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn vượt quá mức quy định” tại điểm b khoản 2 Điều 260 Bộ luật Hình sự, TANDTC hướng dẫn chỉ áp dụng khi có căn cứ xác định người phạm tội đã sử dụng rượu, bia. Trường hợp kết quả giám định chỉ xác định có nồng độ cồn nhưng không làm rõ nguyên nhân thì không áp dụng tình tiết này.

Theo khoản 7 Điều 4 Nghị quyết 04/2025/NQ-HĐTP ngày 30/9/2025, trường hợp người phạm tội nhiều lần thực hiện hành vi giao cấu với người dưới 16 tuổi mà mỗi lần đều đủ yếu tố cấu thành tội phạm thì bị áp dụng tình tiết tăng nặng “phạm tội 02 lần trở lên” theo điểm g khoản 1 Điều 52 Bộ luật Hình sự.

Mục I Công văn 250/TANDTC-PC, TANDTC tiếp tục khẳng định Điều 341 Bộ luật Hình sự quy định 02 tội danh độc lập gồm Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức và Tội sử dụng con dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức. Nếu bị cáo vừa làm giả vừa sử dụng tài liệu giả để thực hiện hành vi trái pháp luật thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự về cả hai tội danh và phải quyết định hình phạt riêng đối với từng tội trước khi tổng hợp hình phạt.

Đối với Điều 256a Bộ luật Hình sự về Tội sử dụng trái phép chất ma túy, TANDTC hướng dẫn người đang trong thời hạn cai nghiện, quản lý sau cai nghiện hoặc trong thời hạn 02 năm kể từ ngày kết thúc quản lý sau cai nghiện mà tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy thì vẫn bị truy cứu trách nhiệm hình sự, không phụ thuộc các thời hạn này phát sinh trước hay sau ngày 01/7/2025.

Ngoài ra, căn cứ Điều 30 Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 và Điều 30 Nghị định 116/2021/NĐ-CP, trường hợp người nghiện ma túy cai nghiện tự nguyện tại cộng đồng nhưng không có quyết định cai nghiện của Chủ tịch UBND cấp xã thì không có căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội sử dụng trái phép chất ma túy theo Điều 256a Bộ luật Hình sự.

Đối với người chưa thành niên phạm tội, căn cứ Điều 124 Luật Tư pháp người chưa thành niên, thời gian thử thách án treo đối với người chưa thành niên từ 01 năm đến 03 năm và bằng mức hình phạt tù nhưng không vượt quá 03 năm.

Theo khoản 6 Điều 151 Luật Tư pháp người chưa thành niên, khi xét xử nếu người chưa thành niên đủ điều kiện áp dụng biện pháp xử lý chuyển hướng thì Hội đồng xét xử vẫn có thể xem xét, quyết định áp dụng biện pháp này.

Trong lĩnh vực dân sự, căn cứ khoản 1 và khoản 2 Điều 466 Bộ luật Dân sự, TANDTC hướng dẫn trường hợp tranh chấp hợp đồng vay tài sản là vàng thì Tòa án buộc bên vay trả lại đúng số vàng đã vay, trừ trường hợp có thỏa thuận khác; nếu tuyên trả bằng vàng thì không áp dụng lãi chậm thực hiện nghĩa vụ trả nợ, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

Đối với hợp đồng tín dụng, TANDTC căn cứ Điều 100 Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2025, Điều 7 và Điều 12 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP, khoản 1 Điều 25 và khoản 4 Điều 13 Thông tư 39/2016/TT-NHNN để xác định trường hợp hợp đồng đã có thỏa thuận lãi trong hạn, lãi quá hạn thì không được tiếp tục thỏa thuận phạt vi phạm do chậm trả nợ....

1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Khám sức khỏe miễn phí toàn dân triển khai theo lộ trình và nhóm đối tượng ưu tiên

Khám sức khỏe miễn phí toàn dân triển khai theo lộ trình và nhóm đối tượng ưu tiên

Khám sức khỏe miễn phí toàn dân triển khai theo lộ trình và nhóm đối tượng ưu tiên

Theo Kế hoạch ban hành kèm Quyết định 1272/QĐ-BYT ngày 06/5/2026 của Bộ Y tế, việc khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân sẽ được triển khai theo lộ trình và nhóm đối tượng ưu tiên.