Mới: Không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe có thể bị xác định là trốn tránh nghĩa vụ quân sự

Theo khoản 8 Điều 3 Luật Nghĩa vụ quân sự hiện hành, trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành một trong các quyết định gồm: quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.

Khoản 1 Điều 4 Luật số 14/2026/QH16 sửa đổi khoản 8 Điều 3 như sau:

“8. Trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự là hành vi không chấp hành quyết định gọi đăng ký nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự; quyết định gọi nhập ngũ; quyết định, lệnh gọi tập trung huấn luyện, diễn tập, kiểm tra sẵn sàng động viên, sẵn sàng chiến đấu.”.

Như vậy, quy định mới đã bổ sung quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe nghĩa vụ quân sự vào danh sách trên. Theo đó, hành vi không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe cũng được xác định là trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự.

Luật sửa đổi đồng thời mở rộng phạm vi hành vi gian dối bị nghiêm cấm. Khoản 3 Điều 10 Luật Nghĩa vụ quân sự hiện hành chỉ cấm “gian dối trong khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự”. Khoản 2 Điều 4 Luật sửa đổi đề xuất sửa đổi thành “gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự; sơ tuyển nghĩa vụ quân sự; khám sức khỏe nghĩa vụ quân sự”.

Như vậy, đối với hoạt động sơ tuyển, Luật mới đặt ra hai nhóm quy định đáng chú ý. Một là, không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe được đưa vào khái niệm trốn tránh thực hiện nghĩa vụ quân sự. Hai là, hành vi gian dối trong sơ tuyển nghĩa vụ quân sự trở thành hành vi bị nghiêm cấm.

Bên cạnh sơ tuyển, Luật sửa đổi còn bổ sung hành vi gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự vào khoản 3 Điều 10. Phạm vi hành vi bị nghiêm cấm không chỉ giới hạn ở việc khám sức khỏe như quy định hiện hành mà bao gồm cả đăng ký, sơ tuyển và khám sức khỏe.