Mới: Hướng dẫn truy cứu TNHS về Tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy

Ngày 24/5/2024, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao ban hành Nghị quyết 02/2024/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng một số quy định tại Điều 313 của Bộ luật Hình sự về Tội vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy.

Theo đó, vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy quy định tại Điều 313 của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, sửa đổi bởi Luật số 12/2017/QH14 bao gồm:

- Hành vi vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy theo quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy;

- Hành vi vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy theo quy định của pháp luật khác có liên quan.

Hướng dẫn về Tội vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy
Hướng dẫn về Tội vi phạm quy định về phòng cháy chữa cháy (Ảnh minh họa)

Trường hợp truy cứu trách nhiệm hình sự (TNHS) theo các khoản 1, 2 và 3 Điều 313: Người nào vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy thì bị truy cứu TNHS theo quy định tại các khoản 1, 2 và 3 Điều 313 Bộ luật Hình sự khi có đủ các điều kiện sau đây:

- Thực hiện một hoặc nhiều hành vi hướng dẫn tại Điều 2 Nghị quyết này;

- Có thiệt hại xảy ra theo quy định tại một trong các khoản 1, 2 và 3 Điều 313 của Bộ luật Hình sự;

- Hành vi vi phạm phải có mối quan hệ nhân quả với thiệt hại xảy ra. Thiệt hại xảy ra phải là hậu quả tất yếu của hành vi vi phạm và ngược lại hành vi vi phạm là nguyên nhân gây ra thiệt hại.

Truy cứu TNHS theo khoản 4 Điều 313:

- “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy trong trường hợp có khả năng thực tế dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các điểm a, b và c khoản 3 Điều này nếu không được ngăn chặn kịp thời” quy định tại khoản 4 Điều 313 của Bộ luật Hình sự là hành vi vi phạm hướng dẫn tại Điều 2 Nghị quyết này mà thuộc một trong các trường hợp sau đây:

  • Chưa xảy ra cháy nhưng nếu không được ngăn chặn kịp thời thì chắc chắn sẽ cháy và dẫn đến thiệt hại quy định tại một trong các điểm a, b và c khoản 3 Điều 313 của Bộ luật Hình sự;
  • Đã xảy ra cháy và tất yếu sẽ dẫn đến hậu quả quy định tại một trong các điểm a, b và c khoản 3 Điều 313 của Bộ luật Hình sự nhưng do được ngăn chặn kịp thời nên thiệt hại dưới mức quy định tại khoản 1 Điều 313 của Bộ luật Hình sự.

- “Ngăn chặn kịp thời” là trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện các biện pháp ngăn chặn ngay sau khi có hành vi vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy như: dập tắt đám cháy, di chuyển chất nguy hiểm về cháy ra khỏi nơi đông người, mang nguồn lửa, nguồn nhiệt ra khỏi nơi có quy định cấm,... để không xảy ra cháy hoặc đã xảy ra cháy nhưng thiệt hại dưới mức quy định tại khoản 1 Điều 313 của Bộ luật Hình sự.

Ví dụ: khi vào đổ xăng, A đang hút thuốc lá (lúc này tại cây xăng có 10 người). B yêu cầu A ra ngoài dập tắt thuốc nhưng A không thực hiện mà còn ném điếu thuốc lá đang cháy xuống đất làm lửa bùng cháy, ngay lập tức B đã dùng bình cứu hỏa để dập tắt đám cháy nên chưa có hậu quả xảy ra. Hành vi của A vi phạm quy định về “mang nguồn lửa vào nơi có quy định cấm lửa” và bị truy cứu TNHS theo quy định tại khoản 4 Điều 313 của Bộ luật Hình sự.

Ngoài ra, Nghị quyết này còn hướng dẫn thêm về truy cứu TNHS đối với Điều 313 Bộ Luật hình sự trong một số trường hợp cụ thể khác.

Nghị quyết 02/2024/NQ-HĐTP có hiệu lực từ 16/8/2024.

1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Từ 05/12/2026, cơ sở casino cho người không đủ điều kiện vào chơi bị phạt đến 200 triệu đồng

Từ 05/12/2026, cơ sở casino cho người không đủ điều kiện vào chơi bị phạt đến 200 triệu đồng

Từ 05/12/2026, cơ sở casino cho người không đủ điều kiện vào chơi bị phạt đến 200 triệu đồng

Đây là một trong những đáng chú ý được nêu tại Nghị định 391/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh đặt cược và trò chơi có thưởng, có hiệu lực từ ngày 05/12/2026.

Trước 15/12/2026, Bộ GDĐT phải rà soát quy chế thi để phòng ngừa gian lận bằng AI

Trước 15/12/2026, Bộ GDĐT phải rà soát quy chế thi để phòng ngừa gian lận bằng AI

Trước 15/12/2026, Bộ GDĐT phải rà soát quy chế thi để phòng ngừa gian lận bằng AI

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo rà soát toàn diện các quy định về thi, kiểm tra, đánh giá nhằm phòng ngừa những phương thức gian lận mới, đặc biệt là hành vi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và thiết bị công nghệ cao tại Chỉ thị 37/CT-TTg ngày 20/10/2026.

Chỉ thị của Thủ tướng: Không lấy riêng tỷ lệ học sinh khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp để đánh giá thi đua, khen thưởng

Chỉ thị của Thủ tướng: Không lấy riêng tỷ lệ học sinh khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp để đánh giá thi đua, khen thưởng

Chỉ thị của Thủ tướng: Không lấy riêng tỷ lệ học sinh khá, giỏi, tỷ lệ tốt nghiệp để đánh giá thi đua, khen thưởng

Một trong những nội dung đáng chú ý tại Chỉ thị 37/CT-TTg ngày 20/10/2026 là yêu cầu đổi mới cách đánh giá thi đua, khen thưởng trong ngành giáo dục, hạn chế áp lực thành tích đối với các cơ sở giáo dục và đội ngũ nhà giáo.