Điểm tin VBPL tuần từ 18/9 - 24/9/2026

LuatVietnam.vn gửi đến quý độc giả điểm tin VBPL tuần từ 18/9 - 24/9/2026 với các nội dung nổi bật liên quan đến Luật Tư pháp, Luật Doanh nghiệp, Luật Hành chính, Luật Tài chính - ngân hàng.

 

1. Luật Tư pháp

1.1. Quy định về thí điểm thực hiện chế định luật sư công

Nghị định 364/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết 24/2026/QH16 về việc thí điểm thực hiện chế định luật sư công được ban hành ngày 21/9/2026, có hiệu lực từ 01/10/2026.

Điều 4 Nghị định này quy định người có Bằng cử nhân luật hoặc thạc sĩ luật được tham dự khóa đào tạo nghề luật sư tại cơ sở đào tạo nghề luật sư để trở thành luật sư công.

Thời gian đào tạo nghề luật sư là 12 tháng. Người hoàn thành chương trình đào tạo nghề luật sư được cơ sở đào tạo nghề luật sư cấp giấy chứng nhận tốt nghiệp đào tạo nghề luật sư.

Những người sau đây được miễn đào tạo nghề luật sư để trở thành luật sư công:

- Giáo sư, phó giáo sư chuyên ngành luật; tiến sĩ luật;

- Đã từng là thẩm phán Tòa án nhân dân bậc 2, bậc 3; kiểm sát viên trung cấp, kiểm sát viên cao cấp; điều tra viên trung cấp, điều tra viên cao cấp; chấp hành viên cao cấp; thẩm tra viên cao cấp;

- Đã từng là chấp hành viên trung cấp, thẩm tra viên chính;

- Chuyên viên cao cấp, pháp chế viên cao cấp, thanh tra viên cao cấp, nghiên cứu viên cao cấp, giảng viên cao cấp trong lĩnh vực pháp luật;

- Chuyên viên chính, pháp chế viên chính, thanh tra viên chính, nghiên cứu viên chính, giảng viên chính trong lĩnh vực pháp luật;

- Đã từng là trợ giúp viên pháp lý và có giấy chứng nhận tốt nghiệp đào tạo nghề luật sư.

2. Luật Doanh nghiệp

2.1. Nghiên cứu hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp FDI đào tạo lao động tại cơ sở

Ngày 23/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 280/NQ-CP về kế hoạch hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Kế hoạch hành động của Chính phủ đã đặt ra nhiều nhiệm vụ phát triển nhân lực chất lượng cao, thu hút và trọng dụng nhân tài.

Trong đó, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu, báo cáo cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế, chính sách cho phép các địa phương sử dụng ngân sách địa phương để hỗ trợ chi phí cho doanh nghiệp đầu tư nước ngoài đào tạo lao động tại cơ sở đào tạo của doanh nghiệp ở trong và ngoài nước.

Bộ Giáo dục và Đào tạo có trách nhiệm đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045, gắn với nhu cầu của các ngành, lĩnh vực ưu tiên, cụm liên kết ngành, khu công nghiệp, khu công nghệ cao và các dự án chiến lược.

Bộ Nội vụ được giao tiếp tục rà soát, cắt giảm tối đa các quy định về giấy phép lao động, giấy xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động đối với người lao động nước ngoài, đặc biệt là chuyên gia, nhà khoa học có uy tín trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực Việt Nam ưu tiên phát triển.

Đối với các bộ, ngành, địa phương, Nghị quyết yêu cầu chủ động xây dựng, triển khai chương trình phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nhu cầu phát triển của từng ngành, địa phương; đẩy mạnh liên kết giữa Nhà nước, cơ sở đào tạo, doanh nghiệp trong nước và nhà đầu tư nước ngoài.

3. Luật Hành chính

3.1. Mức phạt vi phạm hành chính lĩnh vực dữ liệu

Ngày 19/9/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 363/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu. Nghị định này có hiệu lực từ ngày ban hành.

Tại Điều 6 quy định mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu cá nhân là 100 triệu đồng. Trường hợp, tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Theo Điều 8 các vi phạm quy định về thu thập, tạo lập dữ liệu bị xử phạt như sau:

-  Phạt tiền từ 20 - 40 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

+ Thu thập, tạo lập dữ liệu mà không được sự đồng ý của chủ thể dữ liệu hoặc chủ sở hữu dữ liệu theo quy định của pháp luật;

+ Không ban hành quy trình thu thập, tạo lập dữ liệu hoặc không thực hiện việc đánh giá, áp dụng các biện pháp bảo vệ dữ liệu trước khi tiến hành thu thập, tạo lập dữ liệu;

+ Không thực hiện việc kiểm tra tính xác thực, bảo đảm chất lượng dữ liệu trong quá trình thu thập, tạo lập dữ liệu.

- Phạt tiền từ 40 - 60 triệu đồng đối với một trong những hành vi sau đây:

+ Cố ý thu thập, tạo lập dữ liệu không đúng với dữ liệu gốc;

+ Cố ý thu thập, tạo lập dữ liệu giả mạo;

+ Thu thập, tạo lập dữ liệu vượt quá phạm vi, mục đích đã thông báo.

3.2. Từ 01/10/2026, cá nhân được yêu cầu Tòa án cung cấp thông tin qua Internet

Từ ngày 01/10/2026, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể yêu cầu Tòa án cung cấp thông tin bằng nhiều hình thức, trong đó có hình thức trực tuyến. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư 16/2026/TT-TANDTC.

Cụ thể, khoản 1 Điều 7 Thông tư 16/2026/TT-TANDTC quy định cơ quan, tổ chức, cá nhân có yêu cầu cung cấp thông tin (sau đây gọi là người yêu cầu) có thể trực tiếp hoặc thông qua người đại diện yêu cầu Tòa án cung cấp thông tin bằng một trong các hình thức sau đây:
- Tại trụ sở Tòa án;
- Qua dịch vụ bưu chính;
- Qua mạng Internet, bao gồm qua thư điện tử, Cổng thông tin điện tử, Trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng di động hoặc nền tảng số khác do Tòa án công bố.

Các phương thức yêu cầu qua Internet được liệt kê gồm thư điện tử, Cổng thông tin điện tử, Trang thông tin điện tử, cổng dữ liệu, Cổng dịch vụ công quốc gia, ứng dụng di động hoặc nền tảng số khác do Tòa án công bố. 

Đáng chú ý, theo khoản 2 Điều 7 Thông tư 16/2026/TT-TANDTC, người yêu cầu cung cấp thông tin tại trụ sở Tòa án được sử dụng điện thoại di động và các phương tiện kỹ thuật khác của cá nhân để sao, chụp hoặc tải về văn bản, hồ sơ, tài liệu. Quyền này không áp dụng nếu pháp luật có liên quan có quy định khác.

Về hình thức nhận thông tin, khoản 3 Điều 7 quy định Tòa án được yêu cầu có trách nhiệm cung cấp theo hình thức mà người yêu cầu đề nghị, nhưng phải phù hợp với tính chất của thông tin, điều kiện và khả năng của Tòa án, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

4. Luật Tài chính - Ngân hàng

4.1. Công ty Quản lý tài sản được mua nợ xấu của tổ chức tín dụng từ 06/11/2026

Ngày 17/9/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 359/2026/NĐ-CP về thành lập, tổ chức, hoạt động và cơ chế tài chính của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam.

Theo Điều 7, công ty Quản lý tài sản được mua khoản nợ xấu của tổ chức tín dụng Việt Nam theo giá trị thị trường hoặc mua bằng trái phiếu đặc biệt, được chuyển khoản nợ xấu đã mua bằng trái phiếu đặc biệt thành khoản nợ xấu mua theo giá thị trường.

Công ty Quản lý tài sản được mua khoản nợ xấu của tổ chức tín dụng liên doanh, tổ chức tín dụng 100% vốn nước ngoài, chi nhánh ngân hàng nước ngoài theo giá trị thị trường.

Ngoài hoạt động mua nợ xấu, Nghị định 359/2026/NĐ-CP còn quy định Công ty Quản lý tài sản được thực hiện các hoạt động liên quan đến xử lý nợ xấu như mua, bán nợ; xử lý tài sản bảo đảm; cơ cấu lại khoản nợ; đầu tư, kinh doanh tài sản và các hoạt động khác phù hợp với chức năng, nhiệm vụ theo quy định tại Điều 11 Nghị định 359/2026/NĐ-CP.

4.2. Người chấp hành xong án phạt tù được cho vay đến 200 triệu đồng để tạo việc làm

Ngày 16/9/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 44/2026/QĐ-TTg sửa đổi, bổ sung một số điều của Quyết định 22/2023/QĐ-TTg về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù.

Cụ thể, theo Điều 1 Quyết định 44/2026/QĐ-TTg, người chấp hành xong án phạt tù thuộc đối tượng được vay vốn để thực hiện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm được vay tối đa 200 triệu đồng/người.

Khoản vay có thể được thực hiện một lần hoặc nhiều lần, nhưng tổng số tiền vay không được vượt quá mức vốn tối đa 200 triệu đồng/người theo quy định.

Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh sử dụng lao động là người chấp hành xong án phạt tù, mức vay tối đa được điều chỉnh từ 02 tỷ đồng/dự án lên 10 tỷ đồng/dự án và không quá 200 triệu đồng cho một người lao động.

4.3. Cập nhật danh mục 4 hệ thống thanh toán quan trọng phải giám sát từ năm 2026

Theo Điều 8 Thông tư 47/2026/TT-NHNN, sửa đổi, bổ sung Phụ lục II ban hành kèm theo Thông tư 41/2024/TT-NHNN về danh mục hệ thống thanh toán quan trọng. Theo đó, danh mục này gồm 4 hệ thống thanh toán quan trọng, bao gồm:

• Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia do Đơn vị vận hành Hệ thống TTLNH vận hành;
• Hệ thống thanh toán ngoại tệ do Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam vận hành;
• Hệ thống thanh toán tiền giao dịch chứng khoán do Ngân hàng thương mại cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam vận hành;
• Hệ thống bù trừ, chuyển mạch giao dịch tài chính do các tổ chức được Ngân hàng Nhà nước cấp phép cung ứng dịch vụ chuyển mạch tài chính, dịch vụ bù trừ điện tử vận hành.

Việc xác định danh mục hệ thống thanh toán quan trọng là cơ sở để Ngân hàng Nhà nước thực hiện hoạt động giám sát, thu thập thông tin, đánh giá mức độ an toàn, ổn định của các hệ thống có vai trò quan trọng trong hoạt động thanh toán.