Điểm tin VBPL tuần từ 11/9 - 17/9/2026

LuatVietnam.vn gửi đến quý độc giả điểm tin VBPL tuần từ 11/9 - 17/9/2026 với các nội dung nổi bật liên quan đến Luật Tư pháp, Luật Tài chính - Ngân hàng, Luật Lao động, Luật Đất đai.

1. Luật Hành chính

1.1. Đã có Luật Hòa giải ở cơ sở số 16/2026/QH16

Ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Luật Hòa giải ở cơ sở, số 16/2026/QH16, có hiệu lực từ ngày 01/03/2027. Luật này thay thế Luật số 35/2013/QH13 và quy định về nguyên tắc, chính sách của Nhà nước, tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở.

Luật Hòa giải ở cơ sở 2026 quy định nguyên tắc, chính sách của Nhà nước về hòa giải ở cơ sở; hòa giải viên, tổ hòa giải, người được mời tham gia hòa giải, các bên trong hòa giải ở cơ sở; hoạt động hòa giải ở cơ sở; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức trong hòa giải ở cơ sở.

Luật này không áp dụng đối với hoạt động hòa giải của tòa án, trọng tài, hòa giải thương mại, hòa giải lao động, hòa giải tại Ủy ban nhân dân xã, phường, đặc khu (sau đây gọi chung là cấp xã) và hoạt động hòa giải được luật khác quy định.

Luật Hòa giải ở cơ sở 2026 có hiệu lực kể từ ngày 01/3/2027.

2. Luật Tài chính - Ngân hàng

2.1. Đã có Luật số 23/2026/QH16 sửa đổi Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng

Ngày 24/8/2026, Quốc hội đã thông qua Luật số 23/2026/QH16 sửa đổi Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng, có hiệu lực từ ngày 01/12/2026.

Luật này điều chỉnh các quy định liên quan đến hoạt động của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, các biện pháp phòng, chống rửa tiền và hoạt động của các tổ chức tín dụng.

- Quy định về sử dụng ngoại hối

Luật bổ sung Điều 31a, quy định rằng trên lãnh thổ Việt Nam, mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng và các hình thức tương tự khác không được thực hiện bằng ngoại hối, trừ trường hợp được phép theo quy định của pháp luật hoặc theo quyết định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

- Cải tiến trong phòng, chống rửa tiền

Luật sửa đổi, bổ sung nhiều điều khoản nhằm tăng cường hiệu quả phòng, chống rửa tiền. Đáng chú ý, dịch vụ tài sản mã hóa được bổ sung vào danh sách các dịch vụ cần giám sát. Các đối tượng báo cáo phải thực hiện đầy đủ các chính sách, quy trình để nhận diện và đánh giá mức độ rủi ro về rửa tiền trước khi cung cấp sản phẩm, dịch vụ mới.

- Quy định về báo cáo giao dịch đáng ngờ

Luật yêu cầu các đối tượng báo cáo phải thông báo cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khi có cơ sở nghi ngờ tài sản trong giao dịch là tài sản do phạm tội mà có. Các dấu hiệu đáng ngờ trong lĩnh vực tài sản mã hóa cũng được quy định chi tiết tại Điều 33a.

3. Luật Lao động

3.1. Đã có Luật sửa đổi Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài số 22/2026/QH16

Luật sửa đổi Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài số 22/2026/QH16 được Quốc hội khóa XVI thông qua ngày 24/8/2026 và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027.

Chỉ được thu phí đào tạo sau khi người lao động được tuyển chọn và ký hợp đồng

Doanh nghiệp dịch vụ chỉ được thu phí đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề, ngoại ngữ sau khi người lao động đã được bên nước ngoài tiếp nhận lao động tuyển chọn và ký kết hợp đồng đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài.

Cấm đưa người lao động Việt Nam đi nước ngoài làm công việc massage

Nghiêm cấm đi làm việc ở nước ngoài hoặc tổ chức tuyển chọn, chuẩn bị nguồn, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đối với “công việc mát-xa”.

Không được tuyển lao động đến khu vực Việt Nam khuyến cáo không đến hoặc hạn chế đến

Nghiêm cấm đi làm việc ở nước ngoài hoặc tổ chức tuyển chọn, chuẩn bị nguồn, đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở “khu vực có chiến sự, khu vực đã được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam khuyến cáo không đến hoặc hạn chế đến”.

Hợp đồng phải ghi điều kiện đơn phương chấm dứt và cách giải quyết tranh chấp

Hợp đồng phải có các nội dung về quyền, nghĩa vụ của mỗi bên; tiền dịch vụ; các khoản khác doanh nghiệp thu từ người lao động nếu có; tiền ký quỹ nếu có; điều kiện đơn phương chấm dứt hợp đồng; giải quyết tranh chấp và bồi thường thiệt hại.

Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 01/3/2027.

4. Luật Hình sụ

4.1. Khắc phục thiệt hại do vi phạm đất đai, bị cáo có thể được giảm đến 4/5 hình phạt

​Nghị quyết 04/2026/NQ-HĐTP hiệu lực từ 15/10/2026 đã xác định cụ thể tỷ lệ khắc phục hậu quả thiệt hại tương ứng với mức hình phạt mà bị cáo có thể được xem xét giảm. 

Quy định này được áp dụng khi bị cáo, tổ chức hoặc cá nhân liên quan đã khắc phục một phần nhưng chưa khắc phục được toàn bộ hậu quả thiệt hại.

Theo quy định khoản 5 Điều 5 Nghị quyết 04/2026/NQ-HĐTP: Trường hợp bị cáo, tổ chức, cá nhân liên quan không khắc phục được toàn bộ hậu quả thiệt hại thì căn cứ vào hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, đất nước và mức độ khắc phục hậu quả thiệt hại tại thời điểm xét xử, Tòa án xem xét, giảm mức hình phạt tương ứng với tỷ lệ khắc phục hậu quả thiệt hại như sau:

- Đã khắc phục đến 1/4 hậu quả thiệt hại thì có thể được giảm tối đa đến 1/4 mức hình phạt;

- Đã khắc phục từ trên 1/4 đến 1/2 hậu quả thiệt hại thì có thể được giảm tối đa đến 1/2 mức hình phạt;

- Đã khắc phục từ trên 1/2 đến 3/4 hậu quả thiệt hại thì có thể được giảm tối đa đến 2/3 mức hình phạt;

- Đã khắc phục từ trên 3/4 đến dưới toàn bộ hậu quả thiệt hại thì có thể được giảm tối đa đến 4/5 mức hình phạt.