Điểm tin VBPL tuần từ 17/4 - 07/5/2026

1. Luật Hành chính

1.1. Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính

Ngày 29/4/2025, Chính phủ đã ban hành 08 Nghị quyết về đơn giản hóa thủ tục hành chính trong các lĩnh vực, các Nghị quyết này đều có hiệu lực cùng ngày ký:

- Nghị quyết 17/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

- Nghị quyết 18/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

- Nghị quyết 19/2026/NQ-CP của Chính phủ cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương..

- Nghị quyết 20/2026/NQ-CP của Chính phủ phân cấp, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý Nhà nước của Bộ Khoa học và Công nghệ.

- Nghị quyết 21/2026/NQ-CP của Chính phủ cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính và phân cấp thẩm quyền thực hiện thủ tục hành chính trong lĩnh vực y tế.

- Nghị quyết 22/2026/NQ-CP của Chính phủ cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công an.

- Nghị quyết 23/2026/NQ-CP của Chính phủ về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm điều kiện kinh doanh thuộc phạm vi quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

- Nghị quyết 24/2026/NQ-CP của Chính phủ cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lĩnh vực quốc phòng, nội vụ, tài chính, xây dựng, ngoại giao, tư pháp, ngân hàng.

1.2. Điều chỉnh Chương trình lập pháp năm 2026

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết 1/2026/UBTVQH16 điều chỉnh Chương trình lập pháp 2026, theo đó:

- Bổ sung vào Chương trình lập pháp năm 2026 các dự án trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10/2026):

+ Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi);

+ Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 96/2019/QH14 của Quốc hội về công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật, công tác của Viện kiểm sát nhân dân, của Tòa án nhân dân và công tác thi hành án.

- Bổ sung vào Chương trình lập pháp năm 2026 các dự án trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn:

+ Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Trình tự, thủ tục xem xét, quyết định áp dụng các biện pháp xử lý hành chính tại Tòa án nhân dân, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua tại Phiên họp thứ 3 (tháng 6/2026);

+ Pháp lệnh Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc (sửa đổi toàn diện Pháp lệnh Trình tự, thủ tục Tòa án nhân dân xem xét, quyết định việc đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi vào cơ sở cai nghiện bắt buộc), trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua tại Phiên họp thứ 4 (tháng 7/2026);

+ Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Chi phí tố tụng, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua tại Phiên họp thứ 4 (tháng 7/2026);

+ Nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về thành lập Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực; quy định phạm vi thẩm quyền theo lãnh thổ của Tòa án nhân dân cấp tỉnh, Tòa án nhân dân khu vực, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, thông qua tại Phiên họp thứ 3 (tháng 6/2026).

2. Luật Tài chính - Ngân hàng

2.1. Gia hạn giảm thuế nhập khẩu một số mặt hàng xăng dầu về 0% đến 30/6/2026

Ngày 30/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị quyết 25/2026/NQ-CP, chính thức kéo dài thời hạn áp dụng chính sách thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu. Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 01/5/2026 đến hết ngày 30/6/2026.

Theo quy định tại Điều 1 Nghị quyết 25/2026/NQ-CP, Chính phủ quyết định kéo dài thời hạn áp dụng của Nghị định 72/2026/NĐ-CP ngày 09/3/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Đây là Nghị định đã sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định 26/2023/NĐ-CP ngày 31/5/2023.

Đáng chú ý, tại Điều 2 Nghị quyết 25/2026/NQ-CP, mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tiếp tục được áp dụng ở mức 0%. Cụ thể áp dụng đối với các mã hàng:

• 2710.19.20 (Dầu thô đã tách phần nhẹ)
• 2710.19.89 (Dầu trung khác và các chế phẩm)
• 2711.19.00 (Loại khác)

Việc duy trì mức thuế suất 0% này được thực hiện trong suốt thời gian Nghị quyết có hiệu lực.

2.2. Đã có Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ trong hệ thống ngân hàng

Ngày 31/3/2026, Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam ban hành Quyết định số 15/QĐ-HHNH kèm theo Bộ Quy tắc ứng xử trong hoạt động thu hồi nợ và có hiệu lực ngay từ ngày ký, áp dụng đối với các tổ chức tín dụng là hội viên.

Bộ Quy tắc ban hành kèm Quyết định số 15/QĐ-HHNH nhằm thống nhất chuẩn mực ứng xử trong thu hồi nợ, trên cơ sở tuân thủ Bộ luật Dân sự 2015, Luật Các tổ chức tín dụng 2024 và các quy định pháp luật liên quan, đồng thời không thay thế quy định pháp luật mà mang tính định hướng trong toàn hệ thống.

Đáng chú ý, Bộ Quy tắc nghiêm cấm các hành vi như dùng vũ lực, đe dọa, quấy rối, xúc phạm, bôi nhọ khách hàng; gọi điện, nhắn tin không phù hợp; cung cấp thông tin sai sự thật, giả mạo tài liệu; ép khách hàng vay nặng lãi hoặc thực hiện hành vi trái pháp luật để trả nợ. Đồng thời, nghiêm cấm việc công khai hoặc cung cấp trái phép thông tin khách hàng.

Về thu tiền, nhân viên không được sử dụng tiền sai mục đích, không nhận tiền ngoài tài khoản của tổ chức tín dụng, không nhận quà, lợi ích từ khách hàng và không tự ý thay đổi nghĩa vụ trả nợ.

2.3. Chính thức nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên 1 tỷ đồng đối với hộ kinh doanh, doanh nghiệp

Nghị định 141/2026/NĐ-CP chính thức nâng ngưỡng doanh thu từ 500 triệu đồng lên 01 tỷ đồng khi xác định chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. 

Việc điều chỉnh này tại Nghị định 141/2026/NĐ-CP được sửa đổi đồng loạt tại nhiều điều của Nghị định 68/2026/NĐ-CP như Điều 3, Điều 4, Điều 8, Điều 9, Điều 10, Điều 11, Điều 12, Điều 17 và Điều 18, làm thay đổi trực tiếp cách xác định nghĩa vụ thuế và phương thức quản lý thuế. 

Cụ thể, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có mức doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở lên thuộc đối tượng chịu thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 01 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế hoặc hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối với cơ quan thuế.

Nếu doanh thu từ 01 tỷ đồng trở xuống thì được đăng ký sử dụng nếu có nhu cầu; trường hợp trong năm doanh thu vượt 01 tỷ đồng thì phải chuyển sang sử dụng hóa đơn điện tử trong 30 ngày kể từ khi vượt mức.

Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 01 tỷ đồng được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp. Doanh nghiệp mới thành lập nếu dự kiến doanh thu không vượt mức này thì không phải tạm nộp thuế; nếu sau đó doanh thu thực tế vượt 01 tỷ đồng thì thực hiện kê khai, quyết toán theo quy định và không bị tính tiền chậm nộp.

3. Luật Thương mại

3.1. Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định AVFTA

Ngày 25/3/2026, Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 14/2026/TT-BCT quy định Quy tắc xuất xứ hàng hóa trong Hiệp định Thương mại tự do giữa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVFTА), có hiệu lực từ ngày 10/5/2026.

Theo Điều 19, hàng hóa có xuất xứ Liên minh châu Âu nhập khẩu vào Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan theo EVFTA khi nộp một trong những chứng từ chứng nhận xuất xứ sau:

- Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

- Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ do nhà xuất khẩu đủ điều kiện theo quy định của Liên minh châu Âu phát hành đối với lô hàng có trị giá bất kỳ; hoặc nhà xuất khẩu bất kỳ phát hành đối với lô hàng không quá 6.000 EUR (sáu ngàn ơ-rô).

- Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ phát hành bởi nhà xuất khẩu đăng ký lại cơ sở dữ liệu điện tử phù hợp quy định của Liên minh châu Âu và đã được thông báo với Việt Nam. Thông báo có thể gồm quy định Liên minh châu Âu ngừng áp dụng điểm a và điểm b khoản này.

Hàng hóa có xuất xứ Việt Nam nhập khẩu vào Liên minh châu Âu được hưởng ưu đãi thuế quan theo EVFTA khi có một trong những chứng từ chứng nhận xuất xứ sau:

- Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O)

- Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ theo quy định tại Điều 25 Thông tư này phát hành bởi nhà xuất khẩu có lô hàng trị giá không quá 6.000 EUR (sáu ngàn ơ-rô).

- Chứng từ tự chứng nhận xuất xứ phát hành bởi nhà xuất khẩu đủ điều kiện hoặc nhà xuất khẩu đăng ký tại cơ sở dữ liệu phù hợp quy định của Bộ Công Thương.

3.2. Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt Việt Nam - UAE giai đoạn 2026-2027

Ngày 05/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 143/2026/NĐ-CP về biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt của Việt Nam để thực hiện Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện giữa Việt Nam và Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE) giai đoạn 2026 - 2027. Nghị định này có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 31/12/2027.

Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt được ban hành kèm theo Nghị định này, áp dụng cho các giai đoạn 2026 và 2027. Thuế suất CEPA được áp dụng từ ngày 03/02/2026 đến 31/12/2026 cho năm 2026 và từ ngày 01/01/2027 đến 31/12/2027 cho năm 2027. Các mã hàng và mô tả hàng hóa trong biểu thuế được xây dựng dựa trên Danh mục hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu Việt Nam.

Để được áp dụng mức thuế suất CEPA, hàng hóa nhập khẩu phải thuộc Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi đặc biệt, được nhập khẩu từ UAE vào Việt Nam, và đáp ứng các quy định về xuất xứ hàng hóa theo Hiệp định CEPA và pháp luật hiện hành.