Nguyên tắc, yêu cầu lập báo cáo tài chính hợp nhất từ 2026 [theo Thông tư 108/2015/TT-BTC]

Theo Điều 8 của Thông tư 108/2015/TT-BTC, báo cáo tài chính hợp nhất của đơn vị kế toán cấp trên phải bao gồm đầy đủ các thông tin từ các đơn vị kế toán trực thuộc.

Các chỉ tiêu như tài sản, nợ phải trả, tài sản thuần, doanh thu, chi phí và luồng tiền phải được trình bày trên các mẫu biểu báo cáo tài chính hợp nhất giống như sổ liệu của một đơn vị kế toán độc lập.

Dưới đây là nguyên tắc, yêu cầu lập báo cáo tài chính hợp nhất từ 01/01/2026.

1. Yêu cầu về mẫu biểu và chính sách kế toán

Các mẫu biểu báo cáo tài chính hợp nhất được xây dựng phù hợp với hoạt động của đơn vị hành chính, sự nghiệp là đơn vị kế toán cấp trên. Tuy nhiên, nếu pháp luật chuyên ngành có quy định khác, đơn vị kế toán cấp trên có thể lập báo cáo tài chính hợp nhất theo mẫu biểu khác.

Về chính sách kế toán, báo cáo tài chính hợp nhất phải được lập trên cơ sở áp dụng chính sách kế toán thống nhất cho các giao dịch và sự kiện cùng loại.

Nếu đơn vị kế toán trực thuộc áp dụng chính sách khác, báo cáo tài chính hợp nhất phải được điều chỉnh theo chính sách chung của đơn vị kế toán cấp trên.

2. Chuyển đổi đồng tiền kế toán

Trong trường hợp đơn vị kế toán trực thuộc sử dụng đồng tiền kế toán khác với đồng Việt Nam, đơn vị kế toán cấp trên phải chuyển đổi toàn bộ số liệu sang đồng Việt Nam theo tỷ giá hối đoái thực tế để lập báo cáo tài chính hợp nhất, trừ khi pháp luật có quy định khác.

3. Nguyên tắc tổng hợp số liệu

Các chỉ tiêu trên báo cáo tình hình tài chính hợp nhất, báo cáo kết quả hoạt động hợp nhất, và báo cáo về những thay đổi trong tài sản thuần hợp nhất được lập bằng cách hợp cộng số liệu theo các chỉ tiêu tương ứng. Các giao dịch nội bộ phát sinh giữa các đơn vị kế toán trong phạm vi lập báo cáo tài chính hợp nhất phải được loại trừ.

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ hợp nhất được lập theo phương pháp gián tiếp, chỉ trình bày luồng tiền giao dịch với các đơn vị bên ngoài phạm vi hợp nhất. Toàn bộ luồng tiền thuộc giao dịch nội bộ phải được loại trừ.

4. Thuyết minh và sổ kế toán riêng

Thuyết minh báo cáo tài chính hợp nhất được lập trên cơ sở các báo cáo tài chính hợp nhất và các thông tin liên quan. Đơn vị kế toán cấp trên phải mở sổ kế toán riêng để phản ánh các nghiệp vụ phát sinh liên quan đến xử lý số liệu phục vụ lập báo cáo tài chính hợp nhất.

5. Quản lý tài sản và thông tin trung thực

Trường hợp tài sản của cơ quan, đơn vị được bàn giao cho doanh nghiệp quản lý, đơn vị kế toán cấp trên phải chỉ định một đơn vị thực hiện kế toán để đảm bảo ghi nhận đầy đủ số liệu về tài sản nhà nước.

Thông tin, số liệu trên báo cáo tài chính hợp nhất phải được phản ánh trung thực, khách quan và trình bày theo cấu trúc chặt chẽ, có hệ thống.

Bên cạnh đó, nghiêm cấm mọi hành vi can thiệp làm thay đổi thông tin, số liệu đã được nộp hoặc công khai. Nếu cần điều chỉnh, phải tuân theo quy định của Luật Kế toán 2015 và Thông tư 108/2015/TT-BTC.

Như vậy, việc lập báo cáo tài chính hợp nhất từ 01/01/2026 theo Thông tư 108/2015/TT-BTC đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc và yêu cầu đã được quy định.