Tổng hợp 11 quy định mới tại Nghị định 25/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Hóa chất

khoản 2 Điều 3 Nghị định 25/2026/NĐ-CP đã bổ sung khái niệm khu công nghiệp chuyên ngành hóa chất, nội dung chưa từng được Nghị định 113/2017/NĐ-CP quy định trước đây. 

Theo đó, đây là khu công nghiệp chuyên sản xuất, cung ứng dịch vụ cho các dự án hóa chất, trong đó ít nhất 60% diện tích đất công nghiệp được sử dụng cho dự án hóa chất hoặc các dự án sử dụng sản phẩm hóa chất làm nguyên liệu đầu vào. 

2. Bổ sung nguyên tắc “hóa xanh” trong thiết kế và lựa chọn công nghệ

Điều 11 Nghị định 25/2026/NĐ-CP bổ sung nguyên tắc hóa học xanh - điểm mới hoàn toàn so với Nghị định 113/2017/NĐ-CP.

Theo đó, khi thiết kế dự án, chủ đầu tư và đơn vị tư vấn phải ưu tiên các công nghệ giúp giảm hoặc không tạo ra chất thải nguy hại, tiết kiệm năng lượng, kiểm soát phát thải kịp thời và hạn chế nguy cơ xảy ra sự cố.

Bên cạnh các yêu cầu bắt buộc, Nhà nước cũng khuyến khích áp dụng những giải pháp hóa học xanh như phát triển hóa chất và sản phẩm an toàn hơn, có khả năng phân hủy sau sử dụng; dùng nguyên liệu tái tạo, chất xúc tác; tối ưu nguyên liệu đầu vào và hạn chế dung môi, hóa chất phụ trợ độc hại. 

3. Đánh giá bắt buộc về khoảng cách an toàn của địa điểm dự án hóa chất

Điều 12 Nghị định 25/2026/NĐ-CP bổ sung quy định rõ trách nhiệm đánh giá khoảng cách an toàn đối với địa điểm thực hiện dự án hóa chất.

Tùy từng loại dự án, trách nhiệm đánh giá thuộc về chủ đầu tư, cơ quan chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc người quyết định đầu tư. 

Đặc biệt, dự án không đáp ứng khoảng cách an toàn sẽ không được phê duyệt.

Đây mà quy định mới mà Nghị định 113/2017/NĐ-CP chưa có quy định.

4. Siết chặt yêu cầu về phương tiện bảo hộ và thiết bị ứng phó sự cố

Khác với Nghị định 113/2017/NĐ-CP chưa làm rõ trách nhiệm và tiêu chuẩn cụ thể thì tại Điều 25 Nghị định 25/2026/NĐ-CP bổ sung yêu cầu về:

- Trang thiết bị phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất phải đúng và đủ theo kế hoạch đã được phê duyệt;

- Phương tiện bảo hộ cá nhân phải phù hợp với từng loại hóa chất và đáp ứng quy định về an toàn lao động.

Ngoài ra, tổ chức, cá nhân sử dụng hóa chất cho sinh hoạt, tiêu dùng cũng phải tuân thủ hướng dẫn an toàn của nhà sản xuất.

5. Bổ sung nhiều yêu cầu mới về an toàn vận chuyển hóa chất

Điều 26 Nghị định 25/2026/NĐ-CP bổ sung nhiều yêu cầu về an toàn vận chuyện hoá chất mà trước đây Nghị định 113 không quy định, như:

7. Mở rộng đối tượng phải tham gia huấn luyện an toàn hóa chất

Khoản 3 Điều 29 Nghị định 25/2026/NĐ-CP đã mở rộng đáng kể phạm vi đối tượng phải tham gia huấn luyện, ngoài các đối tượng như trước:

- Người đứng đầu đơn vị, cơ sở trực tiếp hoạt động hóa chất; trưởng phòng, ban, chi nhánh trực thuộc trực thuộc, quản đốc phân xưởng hoặc tương đương phụ trách hoạt động hoá chất;

- Cấp phó của người đứng đầu nêu trên được giao nhiệm vụ phụ trách điều hành hoạt động hóa chất.

Còn bổ sung thêm:

- Nhóm 2: thủ kho liên quan đến hoạt động hoá chất hoặc tương đương;

- Nhóm 3: nhân viên y tế tại cơ ở hoạt động hoá chất (nếu có)

Trước đây,  tại Điều 32 Nghị định 113/2017/NĐ-CP quy định đối tượng phải tham gia huấn luyện an toàn chuyên ngành hóa chất chủ yếu tập trung vào nhóm quản lý và kỹ thuật.

8. Điều chỉnh điều kiện đối với người huấn luyện an toàn hóa chất

Nghị định 25/2026/NĐ-CP điều chỉnh lại điều kiện đối với người huấn luyện, theo hướng chặt chẽ và đồng bộ hơn với pháp luật về an toàn lao động.

Cụ thể, người huấn luyện an toàn hóa chất tại doanh nghiệp phải đồng thời đáp ứng cả hai điều kiện

- Về trình độ chuyên môn

Phải có bằng cử nhân hoặc tương đương trở lên ngành đào tạo về hóa học, thuộc Danh mục quy định tại Phụ lục III của Nghị định.

- Về kinh nghiệm thực tế

Phải có kinh nghiệm làm việc tại vị trí liên quan đến an toàn hóa chất tại chính tổ chức mình,

Thời gian kinh nghiệm áp dụng theo tiêu chuẩn của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động đối với người huấn luyện nội dung lý thuyết (hiện nay là 03 năm, theo Nghị định 44/2016/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung).

Trước đây, Nghị định 113/2017/NĐ-CP yêu cầu 5 năm kinh nghiệm nhưng chưa gắn chặt với hệ thống pháp luật về an toàn lao động.

9. Mở rộng trường hợp phải lập Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố

Tại Điều 33 Nghị định 25/2026/NĐ-CP đã mở rộng đối tượng phải xây dựng kế hoạch, cụ thể:

Doanh nghiệp không thuộc danh mục bắt buộc, nhưng có tổng tỷ lệ khối lượng hóa chất nguy hiểm tồn trữ đạt hoặc vượt ngưỡng quy định (≥ 1) vẫn phải xây dựng Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất.

So với Điều 20 Nghị định 113/2017/NĐ-CP quy định trước đây, doanh nghiệp chỉ phải xây dựng Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất nếu thuộc Danh mục hóa chất phải xây dựng kế hoạch do Chính phủ quy định.

10. Điều chỉnh và chi tiết hóa nội dung Kế hoạch phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất

So với Nghị định 113/2017/NĐ-CP chủ yếu dẫn chiếu nội dung Kế hoạch theo Điều 39 Luật Hóa chất, với các yêu cầu khá khái quát, chưa đi sâu vào cách triển khai thực tế.

Thì tại Điều 34 Nghị định 25/2026/NĐ-CP yêu cầu kế hoạch phải chi tiết hơn, gồm:

- Thông tin chi tiết về hóa chất, quy mô hoạt động, tồn trữ, điều kiện địa lý – dân cư – môi trường;

- Đánh giá ảnh hưởng của các điều kiện này đến công tác ứng phó sự cố;

- Dự báo nguy cơ, tình huống sự cố, phạm vi ảnh hưởng, mức độ hậu quả;

- Giải pháp phòng ngừa và ứng phó tại các khu vực nguy cơ cao;

- Phương án phân vùng nguy hiểm, triển khai lực lượng, trang thiết bị, bảo hộ cá nhân;

- Kế hoạch phối hợp với lực lượng bên ngoài và kế hoạch sơ tán;

- Kế hoạch diễn tập định kỳ;

- Phương án khắc phục hậu quả sau sự cố.

11. Bổ sung nghĩa vụ cập nhật Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất lên cơ sở dữ liệu quốc gia

Lần đầu tiên, Điều 35 Nghị định 25/2026/NĐ-CP quy định doanh nghiệp phải cập nhật Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất lên cơ sở dữ liệu quốc gia trong vòng 30 ngày kể từ ngày ban hành. 

Trước đây, Nghị định 113/2017/NĐ-CP không quy định việc doanh nghiệp phải cập nhật Biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố hóa chất lên hệ thống dữ liệu quốc gia.