Thủ tục bình chọn, công nhận người có uy tín được thực hiện như thế nào?

1. Thủ tục bình chọn, công nhận người có uy tín được thực hiện như thế nào?

Theo khoản 1 Điều 8 Nghị định 307/2026/NĐ-CP, thủ tục bình chọn, công nhận người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số được thực hiện thông qua 2 bước: Tổ chức hội nghị họp thôn do Trưởng thôn tổ chức và quyết định công nhận của Chủ tịch UBND cấp xã.

Cụ thể, thủ tục được thực hiện như sau:

1.1. Tổ chức họp thôn để bình chọn người có uy tín

Trưởng thôn tổ chức họp thôn với sự tham gia của ít nhất 2/3 số hộ gia đình (mỗi hộ cử 01 người từ đủ 18 tuổi trở lên có năng lực hành vi dân sự đầy đủ theo quy định của pháp luật).

Nội dung Hội nghị: Phổ biến nội dung chính sách, tiêu chí, điều kiện, số lượng, quy trình lựa chọn; thực hiện trình tự giới thiệu, đề cử và lựa chọn người có uy tín.

Căn cứ số lượng người có uy tín thôn được bầu, mỗi thôn đề cử theo tỷ lệ ít nhất 02 người để bầu chọn 01 người. Người được lựa chọn phải đạt trên 50% tổng số hộ gia đình trong thôn thống nhất thông qua bằng hình thức bỏ phiếu hoặc biểu quyết.

Trường hợp lần đầu chưa lựa chọn được người có uy tín thì tổ chức bầu chọn lại.

Sau khi lựa chọn được người có uy tín, Trưởng thôn lập biên bản hội nghị họp thôn (Mẫu số 01 kèm theo Nghị định này) kèm theo văn bản đề nghị công nhận người có uy tín gửi Ủy ban nhân dân cấp xã.

Trong trường hợp cuộc họp thôn không lựa chọn được người có uy tín theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này, Trưởng thôn báo cáo Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã và tổ chức họp lại thôn để lựa chọn người có uy tín theo quy định.

1.2. Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định công nhận

Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận văn bản đề nghị của thôn, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã xem xét, quyết định công nhận người có uy tín trên địa bàn xã, công khai niêm yết tại thôn (Mẫu số 02 kèm theo Nghị định này).
Đồng thời gửi báo cáo Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (qua cơ quan quản lý nhà nước về công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo cấp tỉnh) để tổng hợp, theo dõi, chỉ đạo.

2. Điều kiện để được bình chọn làm người có uy tín là gì?

Người được bình chọn làm người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải đáp ứng các tiêu chí tại Điều 4 Nghị định 307/2026/NĐ-CP.

Cụ thể, người có uy tín đáp ứng các tiêu chí sau đây:

• Là công dân Việt Nam, không phân biệt tôn giáo, giới tính, cư trú tại địa phương; ưu tiên người dân tộc thiểu số.
• Bản thân và gia đình gương mẫu chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
• Là người tiêu biểu, có nhiều đóng góp trong các phong trào thi đua yêu nước, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, bảo vệ an ninh trật tự, giữ gìn bản sắc văn hóa và xây dựng khối đại đoàn kết các dân tộc.
• Hiểu biết về văn hóa truyền thống, phong tục, tập quán tốt đẹp của địa phương; có mối liên hệ chặt chẽ trong dòng họ, dân tộc và cộng đồng dân cư.
• Có khả năng quy tụ, tập hợp, tuyên truyền, vận động người dân thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; được người dân trong cộng đồng tín nhiệm, tin tưởng, nghe và làm theo.

Bên cạnh các tiêu chí nêu trên, Điều 5 Nghị định 307/2026/NĐ-CP quy định người có uy tín được lựa chọn từ các đối tượng sau:

• Già làng, trưởng dòng họ, người thường xuyên được đồng bào dân tộc thiểu số mời thực hiện các nghi lễ truyền thống hoặc nghi lễ tín ngưỡng tốt đẹp của cộng đồng, dân tộc, dòng họ, thôn.
• Chức sắc, chức việc, nhà tu hành trong các tổ chức tôn giáo đã được Nhà nước công nhận.
• Cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, hạ sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ, công chức quốc phòng, công nhân và nhân viên quốc phòng, người làm việc trong các tổ chức cơ yếu thuộc Quân đội nhân dân, sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ và công nhân Công an nhân dân đã nghỉ hưu có quá trình công tác lâu năm, có cống hiến cho cộng đồng, dân tộc, đất nước.
• Bí thư chi bộ, Trưởng thôn, Trưởng Ban công tác mặt trận thôn, Tổ trưởng Tổ bảo vệ an ninh, trật tự, Thôn đội trưởng.
• Nhân sỹ, trí thức, doanh nhân, nghệ nhân, nhà giáo, thầy thuốc, lương y, công nhân, nông dân sản xuất giỏi, phụ nữ tiêu biểu, thanh niên tiêu biểu được đa số đồng bào tín nhiệm.

3. Mỗi thôn được bình chọn, công nhận bao nhiêu người có uy tín?

Theo Điều 6 Nghị định 307/2026/NĐ-CP, mỗi thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số hoặc thôn của xã, phường, đặc khu thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số được lựa chọn, công nhận 01 người có uy tín. 

Tuy nhiên, quy định trên không áp dụng đối với trường hợp thôn thành lập mới do sắp xếp, sáp nhập các thôn từ ngày 26 tháng 5 năm 2026. Trong trường hợp này Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã tùy theo tình hình thực tế, quyết định số lượng người có uy tín của thôn mới nhưng không vượt quá tổng số người có uy tín của các thôn trước khi sáp nhập.

4. Người có uy tín đã được công nhận có thể bị đưa ra khỏi danh sách không?

Đối với việc đưa ra khỏi danh sách người có uy tín, điểm a khoản 2 Điều 8 Nghị định 307/2026/NĐ-CP quy định các trường hợp sau:

• Người có uy tín chết.
• Người có uy tín đã chuyển nơi khác sinh sống; người có uy tín sức khỏe yếu, tự nguyện xin rút khỏi danh sách người có uy tín bằng văn bản.
• Người có uy tín bị cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ra quyết định tạm giữ, bắt, khám xét khẩn cấp, khởi tố bị can hoặc bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án nhân dân các cấp.
• Người có uy tín mất năng lực hành vi dân sự; khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; hạn chế năng lực hành vi dân sự theo quy định của pháp luật.
• Người có uy tín giảm sút uy tín, không đảm bảo đủ các tiêu chí theo quy định tại Điều 4 Nghị định này.

Như vậy, khi thuộc các trường hợp nêu trên, một người có uy tín đã được công nhận có thể bị đưa ra khỏi danh sách. 

Thủ tục đưa một người ra khỏi danh sách người uy tín được thực hiện theo điểm b khoản 2 Điều 8 Nghị định 307/2026/NĐ-CP, cụ thể:

• Đối với người có uy tín chết hoặc chuyển nơi khác sinh sống, Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn lập văn bản đề nghị UBND cấp xã đưa ra khỏi danh sách.
• Đối với các trường hợp còn lại, Trưởng Ban công tác Mặt trận thôn tổ chức họp liên tịch để thảo luận, biểu quyết, lập văn bản đề nghị đưa ra khỏi danh sách gửi UBND cấp xã.

Trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị của thôn, Chủ tịch UBND cấp xã xem xét, quyết định đưa ra khỏi danh sách người có uy tín.

Sau khi có quyết định, Chủ tịch UBND cấp xã chỉ đạo thực hiện quy trình bổ sung, thay thế người có uy tín theo khoản 1 Điều 8, công khai niêm yết tại thôn và gửi báo cáo UBND cấp tỉnh để tổng hợp.

Trên đây là thông tin về “Thủ tục bình chọn, công nhận người có uy tín được thực hiện như thế nào?”. Độc giả có thể xem chi tiết Nghị định 307/2026/NĐ-CP tại LuatVietnam.vn để tra cứu các quy định về lựa chọn, công nhận và quản lý người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.