Thông tư 62/2026/TT-BXD quy định về quy chuẩn kỹ thuật đường sắt đô thị loại hình metro như thế nào?

1. Thông tư 62/2026/TT-BXD quy định về quy chuẩn kỹ thuật đường sắt đô thị loại hình metro như thế nào?

Theo Điều 1 Thông tư 62/2026/TT-BXD, Bộ Xây dựng ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Đường sắt đô thị - Loại hình metro, số hiệu QCVN 32:2026/BXD.

Quy chuẩn này quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với loại hình metro trong hệ thống đường sắt đô thị, bao gồm yêu cầu về quy hoạch, kết cấu hạ tầng, tàu metro, hệ thống thông tin - tín hiệu, cung cấp điện, thu soát vé tự động, thông gió và các hệ thống phục vụ vận hành.

Cụ thể, QCVN 32:2026/BXD gồm 04 phần chính:

Phần	Nội dung quy định
Phần 1. Quy định chung	Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ và tài liệu viện dẫn.
Phần 2. Quy định về kỹ thuật	Các yêu cầu đối với tuyến metro, kết cấu hạ tầng, phương tiện, hệ thống thiết bị và vận hành an toàn.
Phần 3. Quy định về quản lý	Nguyên tắc áp dụng các thông số, yêu cầu kỹ thuật và xử lý trường hợp có quy định khác nhau giữa các quy chuẩn.
Phần 4. Tổ chức thực hiện	Trách nhiệm phổ biến, hướng dẫn và kiểm tra việc tuân thủ quy chuẩn.

Trong đó, Phần 2 là nội dung trọng tâm, quy định các yêu cầu kỹ thuật đối với từng bộ phận và hệ thống của tuyến đường sắt đô thị loại hình metro.

Theo mục 1.2 QCVN 32:2026/BXD, quy chuẩn áp dụng đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động quản lý, đầu tư xây dựng, vận hành và khai thác đường sắt đô thị loại hình metro tại Việt Nam.

Đồng thời, mục 1.3.1 quy định metro là một loại hình đường sắt đô thị phục vụ vận tải hành khách ở khu vực đô thị và vùng phụ cận, có các đặc điểm thiết kế chủ yếu:

• Năng lực vận chuyển thiết kế: Từ 30.000 hành khách/giờ/hướng trở lên.
• Tải trọng trục tính toán: Từ 14 tấn đến 17 tấn.
• Tốc độ thiết kế: Đến 120 km/h.

Như vậy, QCVN 32:2026/BXD xác định các yêu cầu kỹ thuật đối với metro trên cơ sở những đặc điểm thiết kế nêu trên, đồng thời quy định cụ thể điều kiện đối với từng hạng mục của hệ thống.

2. Quy chuẩn QCVN 32:2026/BXD quy định những yêu cầu kỹ thuật nào đối với tuyến metro?

Các yêu cầu cơ bản đối với tuyến đường sắt đô thị loại hình metro được quy định tại mục 2.1 QCVN 32:2026/BXD ban hành kèm theo Thông tư 62.

2.1. Yêu cầu về quy hoạch và thiết kế tuyến metro

Theo mục 2.1.1 QCVN 32:2026/BXD, việc quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị phải đáp ứng nhu cầu vận tải hành khách, yêu cầu về mức độ dịch vụ và bảo đảm sử dụng tài nguyên hợp lý, hiệu quả.

Việc bố trí các nhà ga, ga trung chuyển phải phù hợp với phân bố lưu lượng hành khách, đồng thời bảo đảm kết nối giữa các tuyến đường sắt và hệ thống giao thông đô thị.

Đối với yêu cầu thiết kế tuyến metro, phải đáp ứng các tiêu chuẩn sau:

• Tuyến metro phải vận hành trên hệ thống kết cấu hạ tầng đường sắt dẫn hướng chuyên dụng, cách ly hoàn toàn về mặt vật lý với giao thông đường bộ và các phương tiện khác.
• Sử dụng khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, điện khí hóa.
• Đường chính tuyến được thiết kế đường đôi, hướng chạy tàu chính theo bên phải.
• Phải bố trí không gian, lối tiếp cận, lối thoát nạn và các cơ sở vật chất phục vụ cứu nạn, cứu hộ, sơ tán hành khách.
• Phải được trang bị thiết bị chiếu sáng, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và cảnh báo thiên tai theo quy định.

Ngoài ra, tuyến metro phải được lắp đặt hệ thống giám sát, ghi lại các chỉ số chất lượng không khí như nhiệt độ, độ ẩm, nồng độ khí carbon dioxide và bụi tại những khu vực phục vụ hành khách theo quy chuẩn.

2.2. Tốc độ khai thác và yêu cầu vận hành thử metro

Quy định tốc độ khai thác không được lớn hơn tốc độ thiết kế của tuyến đường theo 2.1.3 QCVN 32:2026/BXD. Đối với những vị trí đặc biệt, quy chuẩn đặt ra giới hạn riêng, cụ thể như sau:

“Không được vượt quá 40 km/h khi đi qua phạm vi chiều dài ke ga không có cửa chắn ke ga. Trường hợp có cửa chắn ke ga, tốc độ khai thác phải được giới hạn phù hợp với thiết kế khả năng chịu lực khí động học của cửa chắn ke ga.”

Như vậy, tàu metro đi qua phạm vi chiều dài ke ga không có cửa chắn ke ga phải bảo đảm tốc độ không quá 40 km/h.

Bên cạnh đó, tuyến metro xây dựng mới phải được vận hành thử trước khi đưa vào khai thác thương mại. Việc vận hành thử phải đáp ứng các yêu cầu:

• Thực hiện trong điều kiện không có hành khách.
• Thực hiện trong điều kiện có chất tải đủ tải trọng thiết kế.
• Đáp ứng tần suất thiết kế và số giờ vận hành trong ngày.
• Thời gian vận hành thử tối thiểu 90 ngày hoặc do chủ đầu tư dự án quyết định nhưng không nhỏ hơn 5.000 km.

Đối với tuyến metro được nâng cấp, cải tạo, chủ đầu tư dự án quyết định điều kiện và thời gian vận hành thử.

Đồng thời, tuyến đường sắt đô thị xây dựng mới hoặc nâng cấp phải được đánh giá, chứng nhận an toàn hệ thống theo quy định của Luật Đường sắt 2025 trước khi đưa vào khai thác.

3. Quy định về kết cấu hạ tầng, nhà ga và tàu metro có những yêu cầu gì?

Ngoài các yêu cầu đối với toàn tuyến, QCVN 32:2026/BXD còn quy định cụ thể tiêu chuẩn kỹ thuật của công trình và phương tiện.

3.1. Yêu cầu đối với kết cấu hạ tầng metro

Theo mục 2.2 QCVN 32:2026/BXD, công trình đường sắt đô thị phải đáp ứng năng lực vận tải theo dự báo, bảo đảm khả năng bảo trì, vận hành an toàn và có biện pháp phòng ngừa thiên tai, tai nạn, sự cố. Trong đó có quy định:

“Công trình có kết cấu trực tiếp ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu phải có tuổi thọ thiết kế không được dưới 100 năm, các công trình còn lại có tuổi thọ thiết kế theo quy định về phân cấp công trình phục vụ thiết kế xây dựng.”

Theo đó, công trình có kết cấu trực tiếp ảnh hưởng đến an toàn chạy tàu phải có tuổi thọ thiết kế tối thiểu 100 năm.

Đối với các công trình còn lại, tuổi thọ thiết kế được xác định theo quy định về phân cấp công trình phục vụ thiết kế xây dựng.

3.2. Yêu cầu về kích thước và an toàn tại nhà ga metro

Các thông số kỹ thuật đối với nhà ga được quy định tại mục 2.2.5 QCVN 32:2026/BXD. Một số yêu cầu đáng chú ý gồm:

Hạng mục	Yêu cầu kỹ thuật
Khu vực lên, xuống tàu	Chiều rộng tối thiểu 2,5 m
Cầu vượt và lối đi trong ga	Chiều rộng không nhỏ hơn 2,4 m
Cầu thang đi bộ một chiều tại khu vực công cộng	Chiều rộng không nhỏ hơn 1,8 m
Cầu thang đi bộ hai chiều tại khu vực công cộng	Chiều rộng không nhỏ hơn 2,4 m
Lối đi qua khu vực thu soát vé dành cho người có khả năng vận động hạn chế	Mỗi ga phải có ít nhất một lối đi, chiều rộng thông thủy không nhỏ hơn 0,9 m
Sơ tán hành khách khỏi ke ga	Không quá 4 phút
Sơ tán từ điểm xa nhất trong ga đến khu vực an toàn	Không quá 6 phút, trừ trường hợp có phân tích kỹ thuật chứng minh điều kiện an toàn có thể duy trì lâu hơn trong suốt quá trình sơ tán

Bên cạnh yêu cầu về kích thước, nhà ga còn phải bố trí hệ thống thông gió, chiếu sáng, vệ sinh, phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ và các dịch vụ phục vụ hành khách.

Đối với nhà ga không có cửa chắn ke ga, phải bố trí vạch báo hiệu và biện pháp cảnh báo khu vực nguy hiểm.

3.3. Yêu cầu kỹ thuật đối với tàu metro

Mục 2.3 QCVN 32:2026/BXD quy định các yêu cầu về thân tàu, lực kéo, hệ thống hãm, trang thiết bị và an toàn trong tình huống khẩn cấp. Trong đó, một số thông số đáng chú ý gồm:

• Chiều cao thông thủy cửa hành khách: Không nhỏ hơn 1.800 mm.
• Chiều cao thông thủy khu vực hành khách đứng: Không nhỏ hơn 1.900 mm tính từ mặt sàn toa xe.
• Cửa thoát hiểm bố trí tại đầu tàu: Chiều rộng thông thủy không nhỏ hơn 600 mm, chiều cao không nhỏ hơn 1.800 mm.
• Nguồn điện dự phòng trên tàu: Thời gian cấp điện tối thiểu 45 phút.
• https://luatvietnam.vn/giao-thong/luat-duong-sat-2025-so-95-2025-qh15-404353-d1.html: Không nhỏ hơn 10 m³/giờ theo tải trọng thiết kế.

Đối với cabin lái có hệ thống điều hòa không khí độc lập với khoang hành khách, lưu lượng không khí tươi cấp cho người điều khiển không được nhỏ hơn 30 m³/giờ.

Ngoài ra, cửa hành khách phải được liên khóa với hệ thống động lực để bảo đảm cửa chỉ tự động mở khi tàu đã dừng hoàn toàn và tàu không thể chạy khi cửa chưa đóng hoàn toàn.

4. Quy chuẩn kỹ thuật đối với tuyến metro áp dụng từ khi nào?

Theo Điều 2 Thông tư 62/2026/TT-BXD, Thông tư có hiệu lực thi hành từ ngày 01/02/2027.

Tuy nhiên, đối với những dự án đã được phê duyệt hoặc tuyến metro đã đưa vào khai thác trước thời điểm này, Điều 3 Thông tư quy định các trường hợp chuyển tiếp.

Đối với dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt đô thị đã được phê duyệt trước ngày 01/02/2027:

• Tiếp tục thực hiện dự án theo các quy định tại thời điểm phê duyệt.
• Trường hợp điều chỉnh dự án, người quyết định đầu tư được quyết định không áp dụng, áp dụng một phần hoặc toàn bộ QCVN 32:2026/BXD khi phê duyệt.

Đối với tuyến đường sắt đô thị đã đưa vào vận hành, khai thác trước ngày 01/02/2027:

• Khi nâng cấp, cải tạo, sửa chữa mà việc áp dụng quy chuẩn làm phát sinh yêu cầu kỹ thuật không tương thích hoặc không tích hợp được với hệ thống hiện tại, người quyết định đầu tư được quyết định không áp dụng một phần hoặc toàn bộ quy chuẩn.
• Trong quá trình vận hành, khai thác, doanh nghiệp quản lý tài sản kết cấu hạ tầng đường sắt đô thị được quyết định không áp dụng, áp dụng một phần hoặc toàn bộ quy chuẩn.

Như vậy, việc áp dụng QCVN 32:2026/BXD đối với các dự án, tuyến metro đã được phê duyệt hoặc đưa vào khai thác trước ngày Thông tư có hiệu lực phải căn cứ quy định chuyển tiếp nêu trên.

Trên đây là nội dung về “Thông tư 62/2026/TT-BXD quy định về quy chuẩn kỹ thuật đường sắt đô thị loại hình metro như thế nào?”. Các yêu cầu kỹ thuật cụ thể được quy định tại QCVN 32:2026/BXD ban hành kèm theo Thông tư. Bạn đọc có thể tra cứu toàn văn, tình trạng hiệu lực và các văn bản liên quan trên LuatVietnam.vn để nắm đầy đủ quy định áp dụng đối với từng hạng mục của hệ thống metro.