Quy tắc ứng xử trên không gian mạng theo quy định mới nhất

2.1. Quy tắc ứng xử chung

Theo Điều 4, quy tắc ứng xử chung là quy tắc áp dụng cho tất cả các nhóm đối tượng:

- Tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổ chức, cá nhân.

- Ứng xử văn minh, lịch sự, giữ gìn bản sắc văn hóa, giá trị đạo đức và truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

- Tôn trọng và thúc đẩy các giá trị văn hóa trên môi trường số, phù hợp với chuẩn mực văn hóa, đạo đức xã hội, truyền thống văn hóa dân tộc Việt Nam; tôn trọng sự đa dạng văn hoá, khác biệt vùng miền, dân tộc, tôn giáo.

- Chịu trách nhiệm về hành vi ứng xử trên mạng; phối hợp với cơ quan chức năng để xử lý hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật, ứng xử thiếu văn hóa, phản cảm.

2.2. Quy tắc ứng xử cho cá nhân

- Tìm hiểu và tuân thủ các quy định của pháp luật Việt Nam, quy tắc, tiêu chuẩn cộng đồng của các nền tảng số, mạng xã hội khi tham gia.

- Nên sử dụng họ tên thật của cá nhân hoặc tên, thương hiệu thuộc sở hữu hợp pháp khi tham gia các hoạt động trên môi trường số.

- Khi đăng tải hình ảnh, thông tin cá nhân của người khác trên nền tảng số cần tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan về bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo vệ trẻ em; cân nhắc trước khi công khai, cung cấp dữ liệu của cá nhân trên các nền tảng số.

- Cần thận trọng khi tiếp nhận các thông tin chưa được kiểm chứng; chia sẻ thông tin có nguồn gốc rõ ràng, đáng tin cậy, thông tin tích cực, hữu ích, có giá trị văn hóa, nhân văn, thúc đẩy sự phát triển lành mạnh, an toàn trên môi trường số; khuyến khích chia sẻ, lan toả nội dung có giá trị văn hoá, giáo dục, nhân văn.

- Khi phát hiện tin giả, tin sai sự thật và nội dung vi phạm pháp luật, có trách nhiệm thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ, các nền tảng số hoặc cơ quan chức năng để xử lý và có cảnh báo kịp thời. Trường hợp cần đăng tải cảnh báo tin giả, tin sai sự thật, thông tin vi phạm pháp luật thì phải có dấu hiệu nhận biết, quan điểm rõ ràng (hình thức gạch chéo màu đỏ).

- Tuân thủ, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ các sản phẩm số trên môi trường số.

- Khi tham gia thảo luận, phản biện trên môi trường số, cần thể hiện thái độ tôn trọng, giao tiếp văn minh, lịch sự; sử dụng ngôn từ, lời thoại, hình ảnh văn minh, đúng mực, không thô tục, không phản cảm, không xúc phạm hoặc công kích cá nhân; không nói xấu, bôi nhọ tổ chức, cá nhân; không sử dụng từ ngữ, âm thanh, hình ảnh gây thù hận, kích động bạo lực, phân biệt về giới, về vùng miền, dân tộc, tôn giáo, văn hóa.

- Người có ảnh hưởng, chủ các trang cộng đồng, nhóm cộng đồng, kênh nội dung khi tham gia hoạt động trên môi trường số, ngoài việc tuân thủ các quy định nêu trên tại Điều này, cần thực hiện các nội dung sau:

+ Tích cực, chủ động sản xuất, sáng tạo, lan tỏa những nội dung, sản phẩm có giá trị; phát triển, gìn giữ văn hoá Việt Nam trên các nền tảng số, góp phần xây dựng hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam thời kỳ mới.

+ Gương mẫu chấp hành các quy định của pháp luật; đề cao trách nhiệm, ảnh hưởng của cá nhân với cộng đồng, xã hội, đặc biệt là đối với giới trẻ; thực hiện lối sống lành mạnh, tích cực; không cổ xúy các hành vi vi phạm pháp luật, trái với thuần phong mỹ tục và các giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc;

+ Không lợi dụng niềm tin, tình cảm của công chúng, khán giả để trục lợi cá nhân dưới mọi hình thức.

+ Khi thực hiện quảng cáo trên môi trường số, cần thông báo công khai với người tiếp nhận quảng cáo việc mình thực hiện quảng cáo hoặc có nhận được tài trợ; bảo đảm nội dung quảng cáo trung thực, phù hợp với các tài liệu đã công bố và tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan; không quảng cáo các sản phẩm, dịch vụ bị cấm quảng cáo.

2.3. Quy tắc ứng xử cho tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội

Theo Điều 6, quy tắc ứng xử cho tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng xã hội, nền tảng số trong và ngoài nước bao gồm:

- Công bố công khai, rõ ràng các điều khoản sử dụng dịch vụ, bao gồm tất cả các quyền và nghĩa vụ của nhà cung cấp dịch vụ và người sử dụng, trong đó có cả phương thức phân phối nội dung hoặc quảng cáo tới khách hàng, các hình thức xử lý tài khoản người sử dụng vi phạm; cho phép người sử dụng lựa chọn phạm vi thông tin đồng ý cung cấp (trừ thông tin bắt buộc cung cấp theo quy định pháp luật).

- Chủ động rà quét, phát hiện và ngăn chặn các hành vi lừa đảo, phát tán tin giả hoặc quảng cáo vi phạm pháp luật; khuyến khích sử dụng công nghệ (AI, phân tích dữ liệu) để phát hiện, ngăn chặn các nội dung vi phạm pháp luật.

- Cung cấp cơ chế, công cụ báo cáo vi phạm rõ ràng, dễ sử dụng cho người dùng; có cơ chế phản hồi sau khi tiếp nhận báo vi phạm hoặc khiếu nại từ người sử dụng theo quy định pháp luật về bảo vệ người tiêu dùng.

- Tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân cung cấp dịch vụ có trách nhiệm phân loại và hiển thị cảnh báo các nội dung không phù hợp với trẻ em; triển khai giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường số theo quy định của pháp luật về bảo vệ trẻ em.

- Phối hợp với cơ quan chức năng xử lý, ngăn chặn và loại bỏ các nội dung vi phạm pháp luật.

- Phối hợp với cơ quan chức năng truyền thông chính sách đến người sử dụng; khuyến khích tham gia chiến dịch nâng cao nhận thức về văn hóa trên môi trường số.

- Cân nhắc việc hợp tác, đăng tải, chia sẻ thông tin về các hoạt động của người có ảnh hưởng có hành vi vi phạm pháp luật hoặc khi có khuyến nghị của cơ quan quản lý nhà nước.

2.4. Quy tắc ứng xử cho nhà cung cấp dịch vụ Internet

- Triển khai công cụ lọc, cảnh báo, hạn chế đối với nội dung vi phạm quy định pháp luật nhằm bảo vệ trẻ em, thanh thiếu niên qua tính năng kiểm soát nội dung, giới hạn độ tuổi, thời gian, chế độ an toàn.

- Tuân thủ các quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân, không thu thập hoặc sử dụng trái phép thông tin người dùng.

- Hỗ trợ người dùng khi bị xâm hại trên mạng (hướng dẫn cách xử lý, liên hệ cơ quan chức năng); hợp tác cùng trường học, tổ chức xã hội để giáo dục kỹ năng số, văn hoá ứng xử trên môi trường số.

2.5. Quy tắc ứng xử cho cơ quan báo chí

Theo Điều 8 Quyết định 423, các quy tắc ứng xử cho cơ quan báo chí, cơ quan báo chí hoạt động phát thanh, truyền hình, công ty truyền thông, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, công ty tổ chức nghệ thuật biểu diễn bao gồm:

- Đối với cơ quan báo chí, cơ quan báo chí hoạt động phát thanh, truyền hình

+ Tăng cường cung cấp thông tin, định hướng dư luận xã hội, tạo sự đồng thuận, niềm tin xã hội; lan tỏa giá trị văn hóa tích cực như gương người tốt, việc tốt, hình ảnh truyền cảm hứng, nét đẹp văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc, góp phần truyền cảm hứng cho xã hội, cộng đồng; phê phán, lên án các hành vi vi phạm Bộ Quy tắc này và các hành vi vi phạm pháp luật.

+ Chủ động tìm hiểu, xác minh để định hướng trước các tin đồn, thông tin thiếu kiểm chứng, chưa rõ nguồn gốc; đấu tranh, phản bác, cảnh báo trước các tin giả, thông tin lừa đảo và thông tin vi phạm pháp luật.

+ Chủ động cân nhắc việc hợp tác, đưa tin, hình ảnh của người có ảnh hưởng có hành vi vi phạm các quy định của pháp luật hoặc khi có khuyến nghị của cơ quan quản lý nhà nước.

- Đối với công ty truyền thông, người kinh doanh dịch vụ quảng cáo, công ty tổ chức nghệ thuật biểu diễn

+ Chủ động kiểm soát nội dung truyền thông, quảng cáo và các hoạt động biểu diễn nghệ thuật trên môi trường số.

+ Cân nhắc việc hợp tác với người có ảnh hưởng có hành vi vi phạm các quy định của pháp luật hoặc khi có khuyến nghị của cơ quan quản lý nhà nước.

2.6. Quy tắc ứng xử cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khác

- Sử dụng chính danh tên cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp hoặc tên, thương hiệu thuộc sở hữu hợp pháp khi tham gia các hoạt động trên môi trường số.

- Phổ biến nội dung quy tắc ứng xử văn hóa trên môi trường số cho các cán bộ, công chức, viên chức, nhân viên, sinh viên, học sinh thuộc cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở giáo dục.

- Công khai, minh bạch trong các hoạt động truyền thông, quảng bá, quảng cáo; có cơ chế tiếp nhận, xử lý khiếu nại và phản hồi nhanh chóng, minh bạch liên quan đến hoạt động, dịch vụ, sản phẩm của cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp bằng các hình thức phù hợp.

- Bảo đảm thông tin cung cấp trên mạng đúng sự thật, rõ nguồn gốc, có kiểm chứng; không lan truyền tin giả, không đăng tải, chia sẻ thông tin vi phạm pháp luật, trái đạo đức, trái thuần phong mỹ tục gây ảnh hưởng xấu đến xã hội, đặc biệt là trẻ em, người yếu thế trên môi trường số.

- Gương mẫu trong sử dụng ngôn từ văn minh, chuẩn mực, tôn trọng đối tượng tiếp nhận.

- Tôn trọng quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân của người dùng; tuân thủ các quy định của pháp luật có liên quan khi lưu trữ và xử lý dữ liệu của tổ chức, cá nhân.

- Chủ động lan tỏa giá trị tích cực, nội dung nhân văn, sáng tạo, có ích cho cộng đồng, góp phần quảng bá, giới thiệu di sản văn hóa, hình ảnh đẹp về đất nước, con người Việt Nam.

- Phối hợp với cơ quan, tổ chức có liên quan để tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về văn hoá ứng xử trên môi trường số; tham gia các chương trình, chiến dịch truyền thông nhằm xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn.

- Khi phát hiện nội dung vi phạm quy định pháp luật, có trách nhiệm thông báo cho nhà cung cấp dịch vụ hoặc cơ quan chức năng để xử lý kịp thời.