Vị trí của đương sự, luật sư và những người tham gia phiên tòa dân sự, hành chính được bố trí thế nào?

1. Đương sự, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp được bố trí ở hàng phía dưới đại diện Viện kiểm sát

Theo mục 2.2 Phụ lục I ban hành kèm Thông tư 13/2026/TT-TANDTC, trong phòng xử án hành chính, dân sự và giải quyết các vụ việc khác, các vị trí được bố trí theo thứ tự từ phía Hội đồng xét xử ra phía cuối phòng. Cụ thể:

• Hội đồng xét xử/Thẩm phán được bố trí trên bục cao nhất, phía dưới Quốc huy;
• Phía dưới một cấp là Thư ký phiên tòa, phiên họp;
• Hàng tiếp theo là đại diện Viện kiểm sát và người phiên dịch, người dịch thuật, được bố trí đối diện nhau;
• Hàng dưới nữa là đương sự, người đại diện của đương sự, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự và những người tham gia tố tụng khác;
• Phía sau là Cảnh sát bảo vệ phiên tòa, phiên họp;
• Tiếp đến là hàng rào ngăn cách;
• Sau hàng rào là người tham dự phiên tòa, phiên họp;
• Phía sau người tham dự tiếp tục bố trí Cảnh sát bảo vệ phiên tòa, phiên họp;
• Phóng viên, nhà báo được bố trí ở phía sau cùng của phòng xử án.

Như vậy, đương sự và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự không ngồi ngang hàng với đại diện Viện kiểm sát, mà được bố trí ở hàng phía dưới đại diện Viện kiểm sát và người phiên dịch, người dịch thuật.

Lưu ý, Phụ lục I không sử dụng riêng thuật ngữ “luật sư” trong sơ đồ. Nếu luật sư tham gia với tư cách người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự thì được bố trí tại vị trí tương ứng với chủ thể này.

2. Hội đồng xét xử, Thư ký và Viện kiểm sát ngồi ở đâu?

Theo mục 2.2 Phụ lục I, Hội đồng xét xử hoặc Hội đồng giải quyết việc dân sự, giải quyết vụ việc khác được bố trí trên bục cao nhất, phía dưới Quốc huy. Nếu vụ việc do một Thẩm phán chủ trì thì vị trí này dành cho Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc chủ trì phiên họp.

Phía dưới một cấp là Thư ký phiên tòa, phiên họp, được bố trí quay lưng vào Hội đồng xét xử hoặc Thẩm phán chủ tọa.

Tiếp theo, đại diện Viện kiểm sát và người phiên dịch, người dịch thuật được bố trí đối diện nhau, cùng ở phía dưới vị trí của Thư ký.

3. Người tham dự phiên tòa và Cảnh sát bảo vệ được bố trí ở đâu?

Phía sau khu vực của đương sự, người đại diện và người bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của đương sự là Cảnh sát bảo vệ phiên tòa, phiên họp.

Tiếp đó là hàng rào ngăn cách giữa khu vực của người tiến hành tố tụng, người tham gia tố tụng với khu vực dành cho người tham dự phiên tòa, phiên họp.

Ngay sau hàng rào là người tham dự phiên tòa, phiên họp, được bố trí theo sự điều hành của Thẩm phán chủ tọa phiên tòa hoặc chủ trì phiên họp.

Phía sau người tham dự tiếp tục bố trí Cảnh sát bảo vệ phiên tòa, phiên họp; còn phóng viên, nhà báo nếu có được bố trí ở phía sau cùng của phòng xử án.

Có thể hình dung thứ tự khu vực phía sau như sau:

Đương sự/người bảo vệ quyền lợi → Cảnh sát bảo vệ → hàng rào → người tham dự → Cảnh sát bảo vệ → phóng viên, nhà báo.

4. Phòng xử án dân sự, hành chính được bố trí theo nguyên tắc nào?

Điều 4 Thông tư 13/2026/TT-TANDTC yêu cầu phòng xử án phải được bố trí bảo đảm sự tôn nghiêm của Tòa án, vị trí trung tâm của Hội đồng xét xử, quyền bình đẳng trước Tòa án và nguyên tắc tranh tụng trong xét xử.

Về hình thức, khoản 2 Điều 5 Thông tư 13 quy định phòng xử án thông thường được bố trí 02 bục: Bục cao nhất dành cho Hội đồng, Thẩm phán; bục thứ hai dành cho những người tiến hành tố tụng khác, người tham gia tố tụng và người tham dự phiên tòa, phiên họp.

Đồng thời, phòng xử án phải có sự ngăn cách giữa khu vực tố tụng và khu vực người tham dự, có lối đi riêng của Hội đồng, Thẩm phán và lối đi của những người khác tham gia phiên tòa.

Trên đây là nội dung về “Vị trí của đương sự, luật sư và những người tham gia phiên tòa dân sự, hành chính được bố trí thế nào?” theo Thông tư 13/2026/TT-TANDTC và có hiệu lực thi hành từ ngày 01/9/2026.