Nghị định do ai ban hành? Thông tư do ai ban hành?

Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành bởi nhiều cơ quan khác nhau, tuỳ theo thẩm quyền. Trong đó, Nghị định và Thông tư là 02 loại văn bản thường xuyên xuất hiện nhưng không phải ai cũng biết thẩm quyền ban hành.

1. Nghị định do ai ban hành? Nghị định quy định nội dung gì?

1.1 Cơ quan quan hành Nghị định

Theo Điều 4 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2025:

Chính phủ là cơ quan có thẩm quyền chính ban hành Nghị định. Trong một số trường hợp đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ cũng có thể được giao quyền ban hành Nghị định.

Ví dụ: Khi Quốc hội ban hành Luật Giao thông đường bộ, thì Chính phủ sẽ ban hành Nghị định quy định chi tiết xử phạt hành vi VPHC trong lĩnh vực giao thông.

1.2 Nội dung quy định của Nghị định

Tại Điều 14 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 Chính phủ ban hành nghị định để quy định:

- Chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước;

- Các biện pháp cụ thể để tổ chức thi hành Hiến pháp; các biện pháp cụ thể để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước;

Các biện pháp để thực hiện chính sách kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, tài chính, tiền tệ, ngân sách, thuế, dân tộc, tôn giáo, văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, môi trường, đối ngoại, chế độ công vụ, cán bộ, công chức, viên chức, quyền, nghĩa vụ của công dân và các vấn đề khác thuộc thẩm quyền quản lý, điều hành của Chính phủ;

Những vấn đề liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của từ 02 Bộ, cơ quan ngang Bộ trở lên; nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác thuộc thẩm quyền của Chính phủ; phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn;

- Vấn đề cần thiết thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng chưa đủ điều kiện xây dựng thành luật hoặc pháp lệnh để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội. Trước khi ban hành nghị định này phải được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Nghị định do ai ban hành? Thông tư do ai ban hành?
Nghị định do ai ban hành? Thông tư do ai ban hành? ( Ảnh minh hoạ )
 

2. Thông tư do ai ban hành? Thông tư quy định về nội dung gì?

2.1 Cơ quan ban hành Thông tư

Căn cứ theo khoản 1 Điều 1 Luật sửa đổi Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2025 thì:

Thông tư được ban hành bởi Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; Tổng Kiểm toán nhà nước.

Ví dụ: Bộ trưởng Bộ Tài chính có thể ban hành Thông tư hướng dẫn về thuế, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư hướng dẫn đánh giá cán bộ giáo viên,..

2.2 Nội dung quy định của Thông tư

Tùy theo mỗi cơ quan có thẩm quyền mà Thông tư được ban hành sẽ có nội dung, mục đích khác nhau. Cụ thể như sau:

- Thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Theo Điều 17 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền hoặc được giao tại Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và văn bản quy phạm pháp luật khác của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước.

- Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành Thông tư để quy định: 

  • Chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước, nghị định, nghị quyết của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ; 
  • Biện pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước của mình; phân cấp và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.

(Điều 18 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025)

- Thông tư của Tổng Kiểm toán nhà nước

Điều 19 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 nêu rõ, Tổng Kiểm toán nhà nước ban hành Thông tư để quy định chuẩn mực kiểm toán nhà nước, quy trình kiểm toán, hồ sơ kiểm toán, những vấn đề thuộc thẩm quyền hoặc được giao tại Luật Kiểm toán nhà nước và văn bản quy phạm pháp luật khác của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

- Thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành thông tư liên tịch để quy định:

  • Việc phối hợp trong việc thực hiện trình tự, thủ tục tố tụng, thi hành án, thi hành tạm giữ, tạm giam;
  • Phòng, chống tham nhũng và công tác bồi thường nhà nước;
  • Nội dung được giao trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.

Ngoài ra, không ban hành thông tư liên tịch giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ.

(Điều 20 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025)

Trên đây là thông tin giải đáp cho Nghị định do ai ban hành? Thông tư do ai ban hành?
1900 6192 để được giải đáp qua tổng đài
090 222 9061 để sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (CÓ PHÍ)
Đánh giá bài viết:
Bài viết đã giải quyết được vấn đề của bạn chưa?
Rồi Chưa

Tin cùng chuyên mục

Người đã nộp hồ sơ hộ chiếu trước 01/7/2026 có phải khai lại theo mẫu mới?

Người đã nộp hồ sơ hộ chiếu trước 01/7/2026 có phải khai lại theo mẫu mới?

Người đã nộp hồ sơ hộ chiếu trước 01/7/2026 có phải khai lại theo mẫu mới?

Từ ngày 01/7/2026, nhiều quy định mới về hộ chiếu bắt đầu được áp dụng, khiến không ít người băn khoăn liệu hồ sơ đã nộp trước thời điểm này có phải khai lại theo mẫu mới hay không. Vậy trường hợp đã hoàn tất thủ tục trước ngày 01/7/2026 sẽ được xử lý thế nào?

Bản án về tranh chấp hợp đồng kỳ nghỉ: Người mua có đòi lại được tiền?

Bản án về tranh chấp hợp đồng kỳ nghỉ: Người mua có đòi lại được tiền?

Bản án về tranh chấp hợp đồng kỳ nghỉ: Người mua có đòi lại được tiền?

Khi tham gia các chương trình “Sở hữu kỳ nghỉ", không ít người mua sau đó muốn hủy hợp đồng và yêu cầu hoàn lại tiền. Bản án 13/2022/DS-PT là một ví dụ điển hình về tranh chấp hợp đồng kỳ nghỉ giữa khách hàng và doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ nghỉ dưỡng.

Lừa đảo bằng hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ, có thể bị phạt tù bao nhiêu năm?

Lừa đảo bằng hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ, có thể bị phạt tù bao nhiêu năm?

Lừa đảo bằng hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ, có thể bị phạt tù bao nhiêu năm?

Những năm gần đây, mô hình "sở hữu kỳ nghỉ" (timeshare) xuất hiện ngày càng phổ biến. Bên cạnh các giao dịch hợp pháp, không ít trường hợp đã lợi dụng hình thức này để đưa ra thông tin sai sự thật, dụ dỗ khách hàng ký hợp đồng rồi chiếm đoạt tiền. Vậy hành vi lợi dụng hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ để lừa đảo có thể bị xử lý như thế nào?

Từ 01/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc có phải trả tiền bản quyền không?

Từ 01/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc có phải trả tiền bản quyền không?

Từ 01/7/2026, quán cà phê, nhà hàng mở nhạc có phải trả tiền bản quyền không?

Mở nhạc để tạo không gian cho khách là hoạt động phổ biến tại các quán cà phê, nhà hàng. Tuy nhiên, từ 01/7/2026, các quy định mới về quyền tác giả, quyền liên quan được áp dụng. Do đó, nhiều chủ cơ sở băn khoăn liệu việc mở nhạc khi kinh doanh có phải trả tiền bản quyền không?