English
RSS
Trong hệ thống pháp luật Việt Nam, các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành bởi nhiều cơ quan khác nhau, tuỳ theo thẩm quyền. Trong đó, Nghị định và Thông tư là 02 loại văn bản thường xuyên xuất hiện nhưng không phải ai cũng biết thẩm quyền ban hành.
1. Nghị định do ai ban hành? Nghị định quy định nội dung gì?
1.1 Cơ quan quan hành Nghị định
Theo Điều 4 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 được sửa đổi bổ sung bởi khoản 1 Điều 1 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2025:
Chính phủ là cơ quan có thẩm quyền chính ban hành Nghị định. Trong một số trường hợp đặc biệt, Thủ tướng Chính phủ cũng có thể được giao quyền ban hành Nghị định.
Ví dụ: Khi Quốc hội ban hành Luật Giao thông đường bộ, thì Chính phủ sẽ ban hành Nghị định quy định chi tiết xử phạt hành vi VPHC trong lĩnh vực giao thông.
1.2 Nội dung quy định của Nghị định
Tại Điều 14 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 Chính phủ ban hành nghị định để quy định:
- Chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước;
- Các biện pháp cụ thể để tổ chức thi hành Hiến pháp; các biện pháp cụ thể để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước;
Các biện pháp để thực hiện chính sách kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, tài chính, tiền tệ, ngân sách, thuế, dân tộc, tôn giáo, văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học, công nghệ, môi trường, đối ngoại, chế độ công vụ, cán bộ, công chức, viên chức, quyền, nghĩa vụ của công dân và các vấn đề khác thuộc thẩm quyền quản lý, điều hành của Chính phủ;
Những vấn đề liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của từ 02 Bộ, cơ quan ngang Bộ trở lên; nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác thuộc thẩm quyền của Chính phủ; phân cấp nhiệm vụ, quyền hạn;
- Vấn đề cần thiết thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng chưa đủ điều kiện xây dựng thành luật hoặc pháp lệnh để đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế, quản lý xã hội. Trước khi ban hành nghị định này phải được sự đồng ý của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
2. Thông tư do ai ban hành? Thông tư quy định về nội dung gì?
2.1 Cơ quan ban hành Thông tư
Căn cứ theo khoản 1 Điều 1 Luật sửa đổi Ban hành văn bản quy phạm pháp luật sửa đổi 2025 thì:
Thông tư được ban hành bởi Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ; Tổng Kiểm toán nhà nước.
Ví dụ: Bộ trưởng Bộ Tài chính có thể ban hành Thông tư hướng dẫn về thuế, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư hướng dẫn đánh giá cán bộ giáo viên,..
2.2 Nội dung quy định của Thông tư
Tùy theo mỗi cơ quan có thẩm quyền mà Thông tư được ban hành sẽ có nội dung, mục đích khác nhau. Cụ thể như sau:
- Thông tư của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao
Theo Điều 17 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 quy định những vấn đề thuộc thẩm quyền hoặc được giao tại Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân và văn bản quy phạm pháp luật khác của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước.
- Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành Thông tư để quy định:
- Chi tiết điều, khoản, điểm và các nội dung khác được giao trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước, nghị định, nghị quyết của Chính phủ, quyết định của Thủ tướng Chính phủ;
- Biện pháp thực hiện chức năng quản lý nhà nước của mình; phân cấp và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp.
(Điều 18 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025)
- Thông tư của Tổng Kiểm toán nhà nước
Điều 19 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025 nêu rõ, Tổng Kiểm toán nhà nước ban hành Thông tư để quy định chuẩn mực kiểm toán nhà nước, quy trình kiểm toán, hồ sơ kiểm toán, những vấn đề thuộc thẩm quyền hoặc được giao tại Luật Kiểm toán nhà nước và văn bản quy phạm pháp luật khác của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội.
- Thông tư liên tịch giữa Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ
Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Tổng Kiểm toán nhà nước, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành thông tư liên tịch để quy định:
- Việc phối hợp trong việc thực hiện trình tự, thủ tục tố tụng, thi hành án, thi hành tạm giữ, tạm giam;
- Phòng, chống tham nhũng và công tác bồi thường nhà nước;
- Nội dung được giao trong luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.
Ngoài ra, không ban hành thông tư liên tịch giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ.
(Điều 20 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2025)
Trên đây là thông tin giải đáp cho Nghị định do ai ban hành? Thông tư do ai ban hành?
