Hợp đồng thỉnh giảng là gì? Có những loại hợp đồng thỉnh giảng nào?

1. Hợp đồng thỉnh giảng là gì?

Theo khoản 4 Điều 2 Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT, hợp đồng thỉnh giảng là sự thỏa thuận giữa cơ sở giáo dục và nhà giáo thỉnh giảng, được xác lập dưới hình thức hợp đồng lao động hoặc hợp đồng dịch vụ theo quy định của pháp luật. 

Việc xác định loại hợp đồng thỉnh giảng được căn cứ vào tính chất công việc, mức độ quản lý, điều hành của cơ sở giáo dục, thời gian làm việc và mức độ phụ thuộc của nhà giáo thỉnh giảng.

2. Có những loại hợp đồng thỉnh giảng nào?

Theo Điều 11 Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT, hợp đồng thỉnh giảng gồm 02 loại: hợp đồng lao động và hợp đồng dịch vụ.

• Hợp đồng lao động: Được ký theo quy định của pháp luật lao động khi việc thỉnh giảng có đầy đủ các yếu tố về việc làm, tiền lương và nhà giáo thỉnh giảng chịu sự quản lý, điều hành, giám sát của cơ sở giáo dục.

• Hợp đồng dịch vụ: Được ký theo quy định của pháp luật dân sự khi người thỉnh giảng thực hiện nhiệm vụ một cách độc lập, tự chịu trách nhiệm về kết quả, sản phẩm công việc và không chịu sự quản lý, điều hành trực tiếp của cơ sở giáo dục.

Đối với đơn vị sự nghiệp công lập, việc ký hợp đồng thỉnh giảng còn phải bảo đảm tuân thủ quy định tại Nghị định 235/2026/NĐ-CP.

Tùy từng đối tượng, loại hợp đồng được áp dụng như sau:

• Nhà giáo thỉnh giảng là cán bộ, công chức: Chỉ thực hiện thỉnh giảng thông qua hợp đồng dịch vụ theo pháp luật dân sự, không ký hợp đồng lao động.

• Nhà giáo thỉnh giảng là viên chức, người lao động đang làm việc tại đơn vị sự nghiệp, tổ chức hoặc doanh nghiệp: Có thể giao kết hợp đồng thỉnh giảng theo pháp luật lao động hoặc pháp luật dân sự, tùy tính chất của quan hệ thỉnh giảng.

Quy trình ký kết hợp đồng thỉnh giảng gồm các bước: xác định nhu cầu thỉnh giảng; thỏa thuận tiền lương hoặc thù lao; soạn thảo, giao kết và thanh lý hợp đồng.

Căn cứ loại hợp đồng đã ký, cơ sở giáo dục và người thỉnh giảng phải thực hiện các nghĩa vụ tương ứng về thuế, bảo hiểm, hồ sơ và các chế độ, chính sách khác theo quy định. Việc sửa đổi, bổ sung hoặc chấm dứt hợp đồng cũng thực hiện theo pháp luật lao động hoặc pháp luật dân sự tương ứng.

3. Nhà giáo thỉnh giảng được hưởng quyền lợi gì và có trách nhiệm ra sao?

Theo Điều 12 Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT, nhà giáo thỉnh giảng có những quyền và trách nhiệm cụ thể trong quá trình thực hiện hoạt động thỉnh giảng như sau: 

* Quyền của nhà giáo thỉnh giảng

- Được thanh toán tiền lương hoặc thù lao và các quyền lợi khác tương ứng với kết quả, sản phẩm theo thỏa thuận trong hợp đồng và theo quy định của pháp luật;

- Được tham gia sinh hoạt chuyên môn, nghiệp vụ, bồi dưỡng nghiệp vụ, được tạo điều kiện nghiên cứu khoa học theo quy định của cơ sở thỉnh giảng;

- Được cơ sở thỉnh giảng cung cấp, hỗ trợ tài liệu, thiết bị và phương tiện làm việc cần thiết theo thỏa thuận trong hợp đồng;

- Được xem xét bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật, quy chế tổ chức và hoạt động của cơ sở giáo dục; được cơ sở thỉnh giảng xem xét khen thưởng hoặc đề nghị cơ quan, đơn vị nơi nhà giáo thỉnh giảng công tác ghi nhận thành tích vào hồ sơ thi đua hàng năm nhằm tạo động lực và sự gắn kết lâu dài cho đội ngũ thỉnh giảng;

- Được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng theo quy định của pháp luật.

* Trách nhiệm của nhà giáo thỉnh giảng

- Thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu theo đúng quy định của pháp luật về giáo dục, bảo đảm chất lượng chuyên môn và tuân thủ thời gian làm việc, chế độ làm việc, các nội quy, quy chế của cơ sở thỉnh giảng liên quan đến nội dung thỉnh giảng; chấp hành quy định về đạo đức nghề nghiệp, liêm chính khoa học và quy tắc ứng xử của nhà giáo;

- Đối với nhà giáo là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động: Phải bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ tại cơ quan, đơn vị nơi công tác. 

Trường hợp tham gia thỉnh giảng ngoài thời gian hành chính hoặc theo văn bản cử, phối hợp công tác của cơ quan quản lý trực tiếp thì không bắt buộc phải báo cáo bằng văn bản với người đứng đầu trước khi giao kết và sau khi chấm dứt hợp đồng thỉnh giảng, trừ trường hợp quy chế nội bộ của cơ quan, đơn vị có quy định khác;

- Bảo mật các thông tin nội bộ, thông tin chuyên môn, đề thi, kết quả đánh giá người học và các dữ liệu khác của cơ sở thỉnh giảng theo thỏa thuận trong hợp đồng và quy định của pháp luật;

- Cam kết và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc bảo đảm tổng thời gian làm việc, thời gian thỉnh giảng không vượt quá quy định của pháp luật;

- Chịu trách nhiệm bồi hoàn chi phí, bồi thường thiệt hại và các trách nhiệm pháp lý liên quan theo quy định của pháp luật và thỏa thuận trong hợp đồng nếu xảy ra sai sót chuyên môn gây hậu quả nghiêm trọng, đơn phương chấm dứt hợp đồng trái quy định của pháp luật hoặc làm ảnh hưởng đến kế hoạch, chất lượng đào tạo;

- Chịu các hình thức kỷ luật tại cơ quan công tác theo quy định (nếu là cán bộ, công chức, viên chức); bị thu hồi tiền lương hoặc thù lao, hủy bỏ kết quả chuyên môn nếu phát hiện gian lận hồ sơ, vi phạm nghiêm trọng đạo đức nghề nghiệp và liêm chính khoa học.