Thông tư 101/2026/TT-BTC quy định điều kiện cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng như thế nào?

1. Thông tư 101/2026/TT-BTC quy định điều kiện cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng như thế nào?

Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng được cấp cho học viên đạt yêu cầu kiểm tra, đánh giá kết quả học tập theo Điều 10 Thông tư 101/2026/TT-BTC.

Cụ thể, học viên phải tham gia học tối thiểu 80% thời lượng của mỗi học phần, hoàn thành các bài kiểm tra kết thúc học phần và đạt kết quả theo quy định. 

Chứng chỉ do cơ sở bồi dưỡng tổ chức khóa học cấp theo Mẫu tại Phụ lục IV ban hành kèm theo Thông tư 101/2026/TT-BTC.

Ngoài yêu cầu về kết quả học tập, người tham dự khóa học còn phải đáp ứng tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn và thời gian công tác thực tế và được quy định cụ thể được quy định như sau:

2. Người tham gia khóa học bồi dưỡng kế toán trưởng phải đáp ứng điều kiện gì?

Trước khi tham dự khóa học và được xem xét cấp chứng chỉ, người học phải đáp ứng các tiêu chuẩn quy định tại Điều 4 Thông tư 101/2026/TT-BTC.

2.1. Điều kiện về trình độ chuyên môn và kinh nghiệm

Khoản 1 Điều 4 Thông tư 101/2026/TT-BTC yêu cầu cá nhân tham dự khóa học phải có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ về kế toán theo quy định của pháp luật kế toán và có thời gian công tác thực tế về tài chính, kế toán, kiểm toán.

Trong đó, khoản 2 Điều 4 Thông tư này quy định thời gian công tác thực tế tối thiểu tương ứng với từng trình độ đào tạo như sau:

Như vậy, người tốt nghiệp trung cấp hoặc cao đẳng về tài chính, kế toán, kiểm toán cũng thuộc đối tượng có thể tham gia khóa học khi đáp ứng các điều kiện theo quy định, không bắt buộc phải có bằng đại học.

Về tài liệu chứng minh kinh nghiệm, người đăng ký học sử dụng văn bản xác nhận của cơ quan, tổ chức nơi đang hoặc đã công tác, hoặc tài liệu hợp pháp khác như sổ bảo hiểm xã hội, hợp đồng lao động, quyết định tuyển dụng.

2.2. Những trường hợp được miễn điều kiện về kinh nghiệm

Riêng điểm c khoản 2 Điều 4 Thông tư 101/2026/TT-BTC quy định người đã được cấp một trong các chứng chỉ sau không phải đáp ứng điều kiện về thời gian công tác thực tế tối thiểu 02 năm hoặc 03 năm:

• Chứng chỉ kiểm toán viên theo quy định của Luật Kiểm toán độc lập;
• Chứng chỉ kế toán viên theo quy định của Luật Kế toán;
• Chứng chỉ chuyên gia kế toán hoặc chứng chỉ kế toán do tổ chức nước ngoài hoặc tổ chức nghề nghiệp nước ngoài cấp được Bộ Tài chính Việt Nam thừa nhận.

3. Học viên phải đáp ứng điều kiện gì về thời gian học và kết quả kiểm tra?

3.1. Phải tham gia tối thiểu 80% thời lượng mỗi học phần

Để được dự kiểm tra kết thúc học phần, học viên phải tham gia học tối thiểu 80% thời lượng quy định của học phần đó.

Về thời lượng chương trình, Điều 6 Thông tư này quy định hai nhóm khóa học:

• Bồi dưỡng kế toán trưởng cho đơn vị kế toán nhà nước: Tối thiểu 152 giờ, gồm 56 giờ kiến thức chung và 96 giờ kiến thức nghiệp vụ.
• Bồi dưỡng kế toán trưởng cho doanh nghiệp, hợp tác xã: Tối thiểu 180 giờ, gồm 64 giờ kiến thức chung và 116 giờ kiến thức nghiệp vụ.

Thời lượng trên đã bao gồm thời gian kiểm tra, đánh giá. Trong mỗi học phần đều có 08 giờ ôn tập và thi.

Ngoài ra, khóa học có thể được tổ chức liên tục hoặc chia thành nhiều kỳ, nhưng thời gian học thực tế tối đa không quá 06 tháng và phải bảo đảm đầy đủ nội dung, thời lượng chương trình.

Về hình thức học, khoản 1 Điều 9 Thông tư này cho phép tổ chức khóa học trực tiếp, trực tuyến hoặc kết hợp cả hai hình thức. Trường hợp đào tạo trực tuyến, cơ sở bồi dưỡng phải đáp ứng yêu cầu theo quy định của pháp luật về giáo dục và đào tạo.

3.2. Kết quả kiểm tra phải đạt từ 5 điểm trở lên ở mỗi học phần

Căn cứ khoản 1 Điều 10 Thông tư 101/2026/TT-BTC, kết thúc mỗi học phần phải tổ chức kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học viên.

Việc kiểm tra được tổ chức trực tiếp theo một trong ba hình thức, với thời gian tối thiểu như sau:

• Tự luận: 180 phút;
• Trắc nghiệm: 90 phút;
• Kết hợp tự luận và trắc nghiệm: 120 phút.

Điểm kiểm tra kết thúc học phần được chấm theo thang điểm 10. Bài kiểm tra dưới 5 điểm là không đạt yêu cầu.

Đồng thời, cơ sở bồi dưỡng căn cứ điểm bình quân của hai bài kiểm tra kết thúc học phần để xếp loại kết quả học tập theo 05 mức:

Đối với học viên có bài kiểm tra không đạt yêu cầu, Thông tư cho phép kiểm tra lại một lần đối với bài kiểm tra đó vào cuối khóa học.

Điểm kiểm tra lại được sử dụng để thay thế điểm kiểm tra trước đó và tính vào điểm bình quân xếp loại.

4. Cơ sở nào được phép cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng?

Bên cạnh các điều kiện đối với học viên, Điều 5 Thông tư 101/2026/TT-BTC quy định điều kiện đối với đơn vị tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng.

4.1. Các đơn vị được tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ

Những đơn vị sau đây được tổ chức bồi dưỡng và cấp chứng chỉ khi đáp ứng đầy đủ các điều kiện tại khoản 1 Điều 5 Thông tư 101 như sau:

• Cơ sở giáo dục, gồm trường đại học, đại học, học viện, trường cao đẳng có chức năng đào tạo về kế toán, kiểm toán theo quy định của pháp luật giáo dục, đào tạo.
• Đơn vị có chức năng đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ kế toán, kiểm toán thuộc Bộ Tài chính.
• Hội nghề nghiệp về kế toán, kiểm toán.

Về điều kiện tổ chức khóa học, cơ sở bồi dưỡng phải có đội ngũ giảng viên tốt nghiệp đại học trở lên, có ít nhất 05 năm kinh nghiệm công tác hoặc giảng dạy liên quan trực tiếp đến nội dung chuyên đề.

Các giảng viên thuộc nhóm giảng viên của cơ sở giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng; người làm công tác quản lý nhà nước hoặc nhà khoa học của các đơn vị nghiên cứu theo quy định.

4.2. Chứng chỉ được cấp dưới hình thức nào?

Khoản 1 Điều 12 Thông tư 101/2026/TT-BTC quy định chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng được cấp bằng bản giấy.

Ngoài ra, cơ sở bồi dưỡng được cấp chứng chỉ điện tử khi đáp ứng đầy đủ điều kiện của pháp luật về giao dịch điện tử và pháp luật liên quan đối với việc ký, cấp, sử dụng, quản lý, lưu trữ, cập nhật và khai thác chứng chỉ.

Trường hợp cơ sở bồi dưỡng cấp chứng chỉ điện tử, nếu học viên có yêu cầu thì cơ sở bồi dưỡng phải cấp đồng thời bản giấy và bản điện tử.

Việc in, cấp và quản lý chứng chỉ do cơ sở bồi dưỡng thực hiện. Theo khoản 3 Điều 12, cơ sở bồi dưỡng có trách nhiệm lưu trữ đầy đủ hồ sơ, dữ liệu liên quan và chịu trách nhiệm về tính chính xác, hợp pháp của chứng chỉ đã cấp.

5. Chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng có giá trị sử dụng bao lâu?

Sau khi được cấp, chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng có giá trị sử dụng theo thời hạn quy định tại Điều 11 Thông tư 101/2026/TT-BTC.

Cụ thể, chứng chỉ có giá trị sử dụng trong thời hạn 05 năm kể từ ngày cấp để bổ nhiệm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán lần đầu theo quy định của pháp luật kế toán.

Đối với người đã được bổ nhiệm làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán, khoản 3 Điều 11 Thông tư này quy định chứng chỉ tiếp tục có giá trị sử dụng cho các lần bổ nhiệm tiếp theo.

Tuy nhiên, quy định này không áp dụng nếu khoảng thời gian không làm kế toán trưởng hoặc phụ trách kế toán giữa hai lần bổ nhiệm liên tiếp vượt quá 05 năm.

Ngoài ra, Điều 13 Thông tư 101/2026/TT-BTC quy định chứng chỉ đã cấp bị thu hồi, hủy bỏ trong các trường hợp:

• Chứng chỉ được cấp không đúng đối tượng, không đủ điều kiện hoặc không đúng thẩm quyền;
• Người được cấp chứng chỉ sử dụng hồ sơ, thông tin không trung thực khi đăng ký khóa học;
• Cơ sở bồi dưỡng vi phạm quy định về tổ chức bồi dưỡng, kiểm tra, đánh giá hoặc cấp chứng chỉ làm ảnh hưởng đến tính hợp pháp của chứng chỉ.

Cơ sở bồi dưỡng đã cấp chứng chỉ có trách nhiệm ban hành quyết định thu hồi, hủy bỏ, tổ chức thực hiện và cập nhật hồ sơ, dữ liệu quản lý. Quyết định phải nêu rõ lý do và được đăng tải trên Cổng thông tin điện tử của cơ sở bồi dưỡng.

Thông tư 101/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2027.

Trên đây là thông tin về “Thông tư 101/2026/TT-BTC quy định điều kiện cấp chứng chỉ bồi dưỡng kế toán trưởng như thế nào?”.