Cấp tín dụng là gì? Có những hình thức cấp tín dụng nào?

1. Cấp tín dụng là gì?

Theo khoản 4 Điều 4 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, số 32/2024/QH15 quy định:

Điều 4. Giải thích từ ngữ

4. Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng, thư tín dụng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác.

Cấp tín dụng có thể được thực hiện thông qua các nghiệp vụ như:

• Cho vay;

• Chiết khấu, tái chiết khấu;

• Cho thuê tài chính;

• Bao thanh toán;

• Bảo lãnh ngân hàng;

• Thư tín dụng;

• Phát hành thẻ tín dụng;

• Các hình thức cấp tín dụng khác theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

2. Những trường hợp không được cấp tín dụng và hạn chế cấp tín dụng

2.1. Những trường hợp không được cấp tín dụng

Theo khoản 1 Điều 134 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, số 32/2024/QH15, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng cho các tổ chức, cá nhân thuộc một trong các trường hợp sau:

Đối với cá nhân:

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng đối với những cá nhân sau:

• Thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, thành viên Ban kiểm soát, Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) và chức danh tương đương theo quy định tại Điều lệ của tổ chức tín dụng đó

• Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) của chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó

• Vợ, chồng, cha, mẹ, con, anh, chị, em của thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Hội đồng thành viên, thành viên Ban kiểm soát, Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) và chức danh tương đương theo quy định tại Điều lệ của tổ chức tín dụng đó;

• Tổng giám đốc (Giám đốc), Phó Tổng giám đốc (Phó giám đốc) của chi nhánh ngân hàng nước ngoài đó.

Đối với pháp nhân:

Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng đối với:

• Pháp nhân là cổ đông có người đại diện phần vốn góp là thành viên Hội đồng quản trị, thành viên Ban kiểm soát của tổ chức tín dụng là công ty cổ phần;

• Pháp nhân là thành viên góp vốn, chủ sở hữu của tổ chức tín dụng là công ty trách nhiệm hữu hạn;

Lưu ý: Theo khoản 2 Điều 134, các trường hợp cấm cấp tín dụng tại khoản 1 Điều này không áp dụng đối với quỹ tín dụng nhân dân và trường hợp cấp tín dụng dưới hình thức phát hành thẻ tín dụng cho cá nhân.

Ngoài các đối tượng nêu trên, Điều 134 còn quy định một số trường hợp không được cấp tín dụng khác, cụ thể:

• Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng cho khách hàng trên cơ sở bảo đảm của đối tượng quy định tại khoản 1 Điều này; đồng thời không được bảo đảm dưới bất kỳ hình thức nào để tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác cấp tín dụng cho các đối tượng đó.

• Tổ chức tín dụng không được cấp tín dụng cho doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh chứng khoán là công ty con, công ty liên kết của tổ chức tín dụng đó.

• Tổ chức tín dụng không được cấp tín dụng trên cơ sở nhận bảo đảm bằng cổ phiếu của chính tổ chức tín dụng hoặc của công ty con, công ty liên kết của tổ chức tín dụng đó.

• Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng để góp vốn, mua cổ phần của tổ chức tín dụng.

• Việc cấp tín dụng quy định tại các khoản 1, 3, 4, 5 và 6 Điều này bao gồm cả hoạt động mua, nắm giữ, đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp.

2.2. Những trường hợp bị hạn chế cấp tín dụng

Theo Điều 135 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, số 32/2024/QH15, tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài không được cấp tín dụng không có bảo đảm hoặc cấp tín dụng với điều kiện ưu đãi cho một số tổ chức, cá nhân thuộc diện hạn chế cấp tín dụng.

Các đối tượng gồm:

Việc cấp tín dụng đối với các đối tượng thuộc diện hạn chế phải được Hội đồng quản trị hoặc Hội đồng thành viên của tổ chức tín dụng thông qua, trừ việc cấp tín dụng đối với người thẩm định, xét duyệt cấp tín dụng được thực hiện theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.

Đồng thời, việc cấp tín dụng phải được công khai trong tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

3. Giới hạn cấp tín dụng năm 2026

Theo Điều 136 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, số 32/2024/QH15, giới hạn cấp tín dụng trong năm 2026 được xác định như sau:

*Đối với ngân hàng thương mại, ngân hàng hợp tác xã, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, quỹ tín dụng nhân dân và tổ chức tài chính vi mô

Theo điểm b khoản 1 Điều 136 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, số 32/2024/QH15, từ ngày 01/01/2026 đến trước ngày 01/01/2027:

*Đối với tổ chức tín dụng phi ngân hàng

Theo khoản 2 Điều 136 Luật Các tổ chức tín dụng 2024, số 32/2024/QH15:

Như vậy, trong năm 2026, đối với ngân hàng thương mại và các tổ chức thuộc khoản 1 Điều 136, tổng mức dư nợ cấp tín dụng tối đa là 13% vốn tự có đối với một khách hàng và 21% vốn tự có đối với một khách hàng cùng người có liên quan. Đối với tổ chức tín dụng phi ngân hàng, giới hạn tương ứng là 15% và 25% vốn tự