4 thay đổi liên quan đến thẻ Căn cước, áp dụng từ 01/7/2026

1. Không được yêu cầu xuất trình giấy tờ đã tích hợp trên VNeID khi giải quyết thủ tục hành chính

Một trong những điểm mới đáng chú ý nhất là bổ sung thêm hành vi bị nghiêm cấm trong lĩnh vực căn cước. Theo khoản 2 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15, khoản 10 được bổ sung vào Điều 7 Luật Căn cước 2023, quy định không được yêu cầu công dân xuất trình giấy tờ đã được tích hợp vào Căn cước điện tử hoặc ứng dụng định danh quốc gia để giải quyết thủ tục hành chính, trừ trường hợp thông tin công dân cung cấp không thống nhất với dữ liệu đã được tích hợp hoặc pháp luật có quy định khác.

Trước ngày 01/7/2026, Điều 7 Luật Căn cước năm 2023 chỉ quy định 09 nhóm hành vi bị nghiêm cấm như làm giả thẻ căn cước, thu thập, sử dụng trái phép dữ liệu, cản trở việc cấp căn cước... mà chưa có quy định cấm cơ quan, tổ chức yêu cầu người dân xuất trình lại giấy tờ đã được tích hợp trên VNeID. Vì vậy, trên thực tế vẫn xảy ra tình trạng người dân phải mang theo bản giấy của nhiều loại giấy tờ dù các thông tin này đã được đồng bộ trên hệ thống.

2. Mở rộng hình thức cấp đổi, cấp lại thẻ Căn cước trực tuyến qua Cổng dịch vụ công và VNeID

Khoản 4 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15 đã sửa đổi khoản 4 Điều 25 Luật Căn cước, bổ sung thêm phương thức thực hiện thủ tục cấp đổi, cấp lại thẻ Căn cước. Theo quy định mới, đối với trường hợp cấp đổi, cấp lại quy định tại điểm đ khoản 1 và điểm a khoản 2 Điều 24 Luật Căn cước, công dân có thể thực hiện trực tuyến trên Cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng định danh quốc gia (VNeID), ngoài hình thức trực tiếp như trước đây.

Đáng chú ý, khi tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, cơ quan quản lý căn cước được sử dụng ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt đã thu nhận gần nhất cùng các thông tin hiện có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước để cấp lại thẻ. Điều này giúp người dân không phải thực hiện lại việc thu nhận dữ liệu sinh trắc học trong những trường hợp không cần thiết.

So với Luật Căn cước năm 2023, quy định mới đã mở rộng đáng kể hình thức thực hiện thủ tục hành chính. Trước đây, Luật chưa quy định rõ việc thực hiện cấp đổi, cấp lại thẻ thông qua ứng dụng VNeID cũng như chưa cho phép khai thác đồng bộ dữ liệu sinh trắc học đã có để giải quyết hồ sơ trực tuyến.

3. Bổ sung quy định về lộ trình kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư

Một thay đổi khác liên quan đến việc quản lý dữ liệu là khoản 3 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15 đã sửa đổi khoản 11 Điều 10 Luật Căn cước. Theo đó, ngoài việc quy định chi tiết các nội dung đã được giao trước đây, Chính phủ còn được giao quy định trình tự, thủ tục khai thác thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; lộ trình và thời hạn hoàn thành việc kết nối, chia sẻ dữ liệu với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đây là nội dung chưa được quy định trong Luật Căn cước năm 2023. Trước khi sửa đổi, khoản 11 Điều 10 chỉ giao Chính phủ quy định chi tiết một số nội dung của Điều 10 mà chưa đề cập đến lộ trình hoàn thành việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với các cơ sở dữ liệu khác cũng như trình tự khai thác dữ liệu.

4. Mở rộng vai trò của VNeID trong định danh điện tử và các giao dịch số

Khoản 1 Điều 5 Luật số 118/2025/QH15 đã sửa đổi khoản 18 Điều 3 Luật Căn cước về khái niệm Ứng dụng định danh quốc gia (VNeID).

Theo quy định mới, VNeID là ứng dụng trên thiết bị số phục vụ hoạt động định danh điện tử, xác thực điện tử trong giải quyết thủ tục hành chính, dịch vụ công và các giao dịch khác trên môi trường điện tử, đồng thời phát triển các tiện ích phục vụ cơ quan, tổ chức và cá nhân.

So với quy định hiện hành, khái niệm VNeID đã được mở rộng hơn. Nếu trước đây Luật Căn cước chủ yếu xác định VNeID là công cụ phục vụ định danh và xác thực điện tử thì từ ngày 01/7/2026, ứng dụng này còn được xác định là nền tảng để phát triển nhiều tiện ích số phục vụ các giao dịch điện tử giữa người dân với cơ quan nhà nước cũng như các tổ chức khác.

Trên đây là 04 thay đổi liên quan đến thẻ Căn cước, áp dụng từ 01/7/2026.