Hướng dẫn mới nhất về thủ tục nhận con nuôi trong nước

Nuôi con nuôi trong nước là việc nuôi con diễn ra giữa công dân Việt Nam với nhau thường trú tại Việt Nam. Dưới đây là hướng dẫn mới nhất và chi tiết nhất thủ tục nhận con nuôi trong nước.

 

Pháp luật ưu tiên nhận con nuôi trong nước?

Nuôi con nuôi là việc xác lập quan hệ cha, mẹ và con giữa người nhận con nuôi và người con nuôi. Trong đó, việc nhận con nuôi phải được đăng ký với cơ quan có thẩm quyền thì mới được công nhận.

Theo quy định tại Điều 5 Luật Nuôi con nuôi hiện nay, việc lựa chọn gia đình cho người được nhận nuôi được quy định theo trình tự sau:

- Cha dượng, mẹ kế, cô, cậu, dì, chú, bác ruột của người được nhận con nuôi;

- Công dân Việt Nam thường trú ở trong nước;

- Người nước ngoài thường trú ở Việt Nam;

- Công dân Việt Nam định cư ở nước ngoài;

- Người nước ngoài thường trú ở nước ngoài.

Đồng thời, việc nuôi con nuôi trong nước là việc xác nhận quan hệ nhận nuôi giữa công dân Việt Nam với nhau thường trú ở Việt Nam. (Căn cứ khoản 4 Điều 3 Luật Nuôi con nuôi năm 2010).

Do đó, ngoài việc người nhận nuôi và người con nuôi có quan hệ huyết thống, nuôi dưỡng ... với nhau thì Nhà nước ta ưu tiên cho việc nhận con nuôi trong nước hơn các trường hợp khác.
 

Người nhận con nuôi và con nuôi phải đáp ứng điều kiện gì?

Theo quy định tại 14 Luật Nuôi con nuôi, người nhận nuôi phải đáp ứng đủ các điều kiện sau:

- Có năng lực hành vi dân sự đầy đủ;

- Hơn con nuôi từ 20 tuổi trở lên, có điều kiện về sức khỏe, kinh tế, chỗ ở đảm bảo việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nuôi trừ cha dượng nhận con riêng của vợ; mẹ kế nhận con riêng của chồng hoặc cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận cháu làm con nuôi;

- Có tư cách đạo đức tốt;

- Không thuộc các trường hợp sau: Đang bị hạn chế quyền cha mẹ với con chưa thành niên; đang chấp hành quyết định xử lý hành chính tại cơ sở giáo dục, chữa bệnh; đang chấp hành hình phạt tù; chưa được xóa án tích về các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự…

Đồng thời, Luật cũng quy định điều kiện của người được nhận làm con nuôi tại Điều 8, cụ thể:

- Là trẻ em dưới 16 tuổi; Nếu từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi thì phải được cha dượng, mẹ kế nhận làm con nuôi hoặc được cô, cậu, dì, chú, bác ruột nhận làm con nuôi;

- Một người chỉ được làm con nuôi của một người độc thân hoặc của cả hai người là vợ chồng.

Xem thêm
 

Điều kiện nhận con nuôi

Điều kiện nhận con nuôi theo quy định mới nhất (Ảnh minh họa)
 

Hồ sơ cần thiết khi muốn nhận con nuôi trong nước

Để được nhận con nuôi, người nhận nuôi phải chuẩn bị một bộ hồ sơ gồm các giấy tờ sau:

* Hồ sơ của người nhận con nuôi

- Đơn xin nhận con nuôi;

- Hộ chiếu, Chứng minh nhân dân hoặc giấy tờ có giá trị thay thế (bản sao);

- Phiếu lý lịch tư pháp;

- Văn bản xác nhận tình trạng hôn nhân;

- Giấy khám sức khỏe do cơ quan y tế cấp huyện trở lên cấp;

- Văn bản xác nhận hoàn cảnh gia đình, tình trạng chỗ ở, điều kiện kinh tế nơi Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã nơi người này thường trú cấp.

* Hồ sơ của người được giới thiệu làm con nuôi trong nước

- Giấy khai sinh;

- Giấy khám sức khỏe do cơ quan y tế cấp huyện trở lên cấp;

- Hai ảnh toàn thân, nhìn thẳng chụp không quá 06 tháng.

Với một số trường hợp đặc biệt thì cần chuẩn bị thêm một số giấy tờ sau:

- Trẻ bị bỏ rơi: Biên bản xác nhận do UBND hoặc công an xã nơi phát hiện trẻ bị bỏ rơi lập;

- Trẻ có cha mẹ đẻ mất tích: Quyết định của Tòa án tuyên bố cha mẹ đẻ của trẻ mất tích;

- Trẻ có cha mẹ đã chết: Giấy chứng tử của cha, mẹ;

- Trẻ có cha mẹ mất năng lực hành vi dân sự: Quyết định của Tòa tuyên bố cha mẹ đẻ của trẻ mất năng lực hành vi dân sự;

- Trẻ em ở cơ sở nuôi dưỡng: Quyết định tiếp nhận vào cơ sở nuôi dưỡng.

Những giấy tờ của trẻ em được cha mẹ đẻ hoặc người giám hộ lập nếu sống tại gia đình và do cơ sở nuôi dưỡng lập nếu sống tại cơ sở nuôi dưỡng.
 

Thủ tục nhận con nuôi trong nước

Thủ tục nhận con nuôi trong nước và hướng dẫn chi tiết nhất (Ảnh minh họa)
 

Trình tự, thủ tục thực hiện việc nhận con nuôi trong nước

Việc nhận con nuôi trong nước phải thực hiện theo thủ tục sau:

Bước 1: Đăng ký nhu cầu nhận con nuôi

Nếu công dân Việt Nam có nguyện vọng và đủ điều kiện nhận con nuôi nhưng chưa tìm được trẻ để nhận nuôi thì đăng ký với Sở Tư pháp nơi người đó thường trú.

Nếu có trẻ em để giới thiệu làm con nuôi thì Sở Tư pháp giới thiệu đến UBND cấp xã nơi trẻ đó thường trú để xem xét và giải quyết.

Bước 2: Nộp hồ sơ

Nếu tìm được trẻ em nhận nuôi thì người nhận nuôi phải nộp hồ sơ của mình và của trẻ được giới thiệu làm con nuôi tại UBND cấp xã nơi trẻ thường trú hoặc nơi người này thường trú.

Trong thời gian 30 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lý, UBND cấp xã sẽ giải quyết việc nuôi con nuôi.

Bước 3: Kiểm tra hồ sơ, lấy ý kiến người liên quan

Trong thời gian 10 ngày kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, UBND sẽ kiểm tra hồ sơ. Sau đó tiến hành lấy ý kiến của:

- Cha mẹ đẻ người được nhận con nuôi;

- Người giám hộ nếu cha mẹ đẻ chết, mất tích, mất năng lực hành vi dân sự hoặc không xác định được;

- Sự đồng ý của trẻ nếu trẻ đã từ đủ 09 tuổi trở lên;

Khi lấy ý kiến, công chức tư pháp - hộ tịch phải tư vấn đầy đủ cho những người liên quan về mục đích, quyền và nghĩa vụ sau khi đăng ký nuôi con nuôi và quyền của cha mẹ đẻ với con đã được nhận nuôi … (Căn cứ Điều 9 Nghị định 19/2011/NĐ-CP).

Lưu ý: Việc lấy ý kiến phải lập thành văn bản và có chữ ký hoặc điểm chỉ của những người được lấy ý kiến.

Bước 4: Đăng ký việc nuôi con nuôi

Khi xét thấy đầy đủ các điều kiện để nhận con nuôi thì UBND cấp xã tổ chức đăng ký nuôi con nuôi, trao Giấy chứng nhận và ghi vào sổ hộ tịch trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày lấy ý kiến đồng ý của người liên quan.

Nếu UBND cấp xã từ chối đăng ký thì phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày lấy ý kiến đồng ý của người liên quan.

Bước 5: Theo dõi việc nuôi con nuôi

Trong thời hạn 03 năm kể từ ngày giao nhận con nuôi, cứ sáu tháng một lần, cha mẹ nuôi có trách nhiệm thông báo cho UBND cấp xã nơi họ thường trú tình trạng sức khỏe, thể chất, tinh thần, sự hòa nhập của con nuôi với cha mẹ nuôi, gia đình và cộng đồng.

Đồng thời, UBND cấp xã cũng phải có trách nhiệm kiểm tra, theo dõi tình hình này.
 

chấm dứt việc nuôi con nuôi trong nước

Khi nào chấm dứt việc nuôi con nuôi trong nước? (Ảnh minh họa)
 

4 trường hợp việc nhận con nuôi trong nước sẽ bị chấm dứt

Việc nhận con nuôi trong nước sẽ chấm dứt nêu thuộc một trong các trường hợp nêu tại Điều 25 Luật Nuôi con nuôi:

- Con nuôi đã thành niên và cha mẹ nuôi tự nguyện chấm dứt việc nuôi con nuôi;

- Con nuôi bị kết án về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của cha mẹ nuôi; ngược đãi, hành hạ cha mẹ nuôi hoặc có hành vi phá tán tài sản của cha mẹ nuôi;

- Cha mẹ nuôi bị kết án về một trong các tội cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con nuôi; ngược đãi, hành hạ con nuôi;

- Vi phạm một trong các điều sau: Cha mẹ nuôi lợi dụng con nuôi để trục lợi, bóc lộc sức lao động, xâm hại tình dục, bắt cóc, mua bán trẻ em; phân biệt đối xử giữa con nuôi và con đẻ; ông bà nhận cháu làm con nuôi hoặc anh, chị, em nhận nhau làm con nuôi…

Việc chấm dứt phải được Tòa án ra quyết định. Kể từ ngày quyết định này có hiệu lực thì quyền, nghĩa vụ của cha mẹ nuôi và con nuôi cũng chấm dứt.

Khi đó, nếu con nuôi có tài sản riêng thì được nhận lại tài sản đó; nếu có công đóng góp vào tài sản chung của cha mẹ nuôi thì được hưởng phần tài sản tương xứng với công sức đóng góp theo thỏa thuận. Trong trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ giải quyết.

Đặc biệt, con nuôi sau khi chấm dứt việc nuôi con nuôi sẽ có quyền lấy lại họ, tên lúc trước khi được làm con nuôi của mình.

Trên đây là chi tiết thủ tục nhận con nuôi trong nước mới nhất theo quy định hiện nay.

>> Thủ tục nhận con nuôi theo quy định mới nhất

Nguyễn Hương

Tư vấn hỏi đáp
Chủ đề: con nuôi

Tải App LuatVietnam miễn phí trên Android tại đây trên IOS tại đây. Xem thêm