Nghiên cứu khoa học trên người phải có sự đồng ý tự nguyện từ đối tượng nghiên cứu

Nội dung đề cập tại Quyết định 2557/QĐ-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Hướng dẫn về liêm chính khoa học và đạo đức nghề nghiệp trong nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.

Theo khoản 7 Điều 7 Hướng dẫn ban hành kèm theo Quyết định 2557/QĐ-BKHCN, đối với các nghiên cứu trên con người, phải có sự đồng ý tự nguyện bằng văn bản hoặc các hình thức tương tự của đối tượng nghiên cứu. Trường hợp nghiên cứu y sinh học trên người còn phải tuân thủ hướng dẫn của Bộ Y tế và các bộ, ngành liên quan nếu có.

Bên cạnh quy định về đồng thuận tham gia nghiên cứu, Điều 5 của Hướng dẫn cũng quy định các nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp mà cá nhân nghiên cứu phải tuân thủ, trong đó nhấn mạnh yêu cầu không gây tổn hại đến xã hội, môi trường hoặc vi phạm các giá trị nhân văn. Người nghiên cứu phải tôn trọng, bảo đảm an toàn và phẩm giá của đối tượng nghiên cứu, đặc biệt đối với nghiên cứu liên quan đến con người.

Ngoài ra, Hướng dẫn cũng quy định rõ việc bảo mật thông tin và bảo vệ quyền riêng tư của đối tượng nghiên cứu. Các dữ liệu nhạy cảm được thu thập trong quá trình nghiên cứu không được tiết lộ nếu chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Đồng thời, không được thực hiện nghiên cứu xâm phạm nhân phẩm, danh dự hoặc quyền riêng tư của cá nhân và cộng đồng.

Đáng chú ý, đối với các nghiên cứu có nguy cơ gây ảnh hưởng đến môi trường, tài nguyên hoặc sức khỏe cộng đồng, tổ chức và cá nhân không được thử nghiệm công nghệ hoặc sản phẩm mới nếu chưa có biện pháp đánh giá tác động và kiểm soát phù hợp.

Bên cạnh đó, cơ quan và tổ chức khoa học còn phải thiết lập cơ chế rà soát nội bộ liên quan đến dữ liệu nghiên cứu, đồng thuận tham gia nghiên cứu, bảo mật dữ liệu và lưu trữ hồ sơ nghiên cứu nhằm bảo đảm quá trình nghiên cứu được thực hiện minh bạch và đúng chuẩn mực đạo đức.