Đề xuất bỏ Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Cụ thể, theo Điều 3 dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi), quy định hệ thống Cơ quan điều tra bao gồm:

• Cơ quan điều tra của Công an nhân dân.
• Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.

Trong khi đó, tại Điều 4 Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015, số 99/2015/QH13 cơ quan điều tra hình sự, bao gồm:

• Cơ quan điều tra của Công an nhân dân.
• Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân.
• Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao.

Như vậy, so với luật hiện hành, dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) vẫn giữ nguyên cơ quan điều tra của Công an nhân dân và Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân và không còn quy định Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao. 

Việc bỏ Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao được lý giải nhằm bảo đảm tính khách quan trong tố tụng hình sự, do Viện kiểm sát vừa thực hiện quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp, vừa thực hiện thẩm quyền điều tra sẽ chưa bảo đảm rõ mối quan hệ chế ước, kiểm soát lẫn nhau giữa Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát.

Dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) cũng sửa đổi, bổ sung Điều 5, Điều 6 Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015 về tổ chức bộ máy của Cơ quan điều tra của Công an nhân dân, Cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân theo hướng: Bỏ Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an cấp huyện; giao Bộ trưởng Bộ Công an quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra của Công an nhân dân; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định về tổ chức bộ máy các cơ quan điều tra trong Quân đội nhân dân để đảm bảo sự linh hoạt trong sắp xếp tổ chức bộ máy.

Bên cạnh đó, dự thảo Luật Tổ chức cơ quan điều tra (sửa đổi) cũng đã bỏ Điều 7 của Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự 2015, do không còn quy định Cơ quan điều tra của Viện kiểm sát nhân dân tối cao. 

Nếu được thông qua, dự kiến Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) sẽ có hiệu lực từ năm 2027.