Theo Điều 1 Quy định 21-QĐ/TW, văn bản này quy định về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng đối với các tổ chức đảng và đảng viên trong việc chấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, các chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, quy định, quyết định, quy chế, kết luận, hướng dẫn của Đảng cũng như pháp luật của Nhà nước.

Đối tượng áp dụng bao gồm toàn bộ tổ chức Đảng và Đảng viên, kể cả tổ chức đảng đã hết nhiệm kỳ, đã giải thể hoặc có thay đổi do chia tách, sáp nhập; đảng viên đã chuyển công tác, nghỉ việc hoặc nghỉ hưu. Đối với tổ chức đảng, đảng viên ở nước ngoài, việc kiểm tra, giám sát và kỷ luật thực hiện theo Quy định này và các quy định có liên quan của Bộ Chính trị, Ban Bí thư.
Tại Điều 2 Quy định 21-QĐ/TW, các nguyên tắc trong công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng được xác định rõ. Theo đó, kiểm tra, giám sát là chức năng lãnh đạo của Đảng; tổ chức đảng phải thực hiện và chấp hành kiểm tra, giám sát, đồng thời đảng viên và tổ chức đảng phải thường xuyên tự kiểm tra, giám sát.
Cấp ủy, tổ chức đảng cấp trên thực hiện kiểm tra, giám sát đối với tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên; việc thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát phải theo phân công của tổ chức có thẩm quyền. Công tác này phải kịp thời phát hiện nhân tố tích cực để phát huy, đồng thời chủ động phòng ngừa, ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa; khi phát hiện vi phạm phải xử lý kỷ luật nghiêm minh, kịp thời.
Bên cạnh đó, việc kiểm tra, giám sát và kỷ luật phải tuân thủ đúng nguyên tắc, quy trình, thủ tục, thẩm quyền theo quy định của Đảng, bảo đảm tính công khai, dân chủ, khách quan, chặt chẽ, chính xác. Mọi tổ chức đảng và đảng viên đều bình đẳng trước kỷ luật của Đảng, không có ngoại lệ; việc xử lý kỷ luật phải gắn với giáo dục, giúp tổ chức đảng và đảng viên khắc phục vi phạm.
Nguyên tắc, trình tự, thủ tục và thẩm quyền kỷ luật đảng được thực hiện theo Điều lệ Đảng và các quy định, hướng dẫn của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ủy ban Kiểm tra Trung ương, bảo đảm việc thi hành kỷ luật thống nhất, chặt chẽ, công minh và kịp thời.
RSS