Những trường hợp nào cá nhân không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân?

1. Những trường hợp nào cá nhân không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân?

1.1. Trường hợp cá nhân không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân

Khoản 1 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định:

“Điều 51. Quyết toán thuế
1. Tổ chức, cá nhân trả thu nhập; cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công có trách nhiệm quyết toán thuế theo năm, trừ các trường hợp sau:
a) Cá nhân có số thuế phải nộp nhỏ hơn số thuế đã nộp trong kỳ tính thuế mà không có yêu cầu hoàn thuế hoặc bù trừ thuế vào kỳ sau;
b) Cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác mà phần thu nhập này bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng đã được tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập thực hiện khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 10% trên thu nhập quy định tại khoản 2 Điều 50 của Nghị định này thì không phải quyết toán thuế đối với phần thu nhập này.”

Theo quy định trên, cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân trong 02 trường hợp:

• Cá nhân có số thuế phải nộp nhỏ hơn số thuế đã nộp trong kỳ tính thuế và không có yêu cầu hoàn thuế hoặc bù trừ thuế vào kỳ sau;
• Cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác mà phần thu nhập này bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng, đã được tổ chức, cá nhân trả thu nhập khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10% thì không phải quyết toán đối với phần thu nhập này.

1.2. Nộp thừa tiền thuế nhưng không yêu cầu hoàn trả thì có phải quyết toán không?

Theo điểm a khoản 1 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP nêu trên, cá nhân có số thuế phải nộp nhỏ hơn số thuế đã nộp trong kỳ tính thuế thì không phải quyết toán thuế nếu không có yêu cầu hoàn lại số thuế đã nộp thừa; hoặc bù trừ số thuế nộp thừa vào kỳ tính thuế sau.

Trường hợp này phát sinh khi tổng số thuế đã được khấu trừ hoặc đã nộp trong năm lớn hơn số thuế cá nhân thực tế phải nộp.

Nếu cá nhân không yêu cầu xử lý số tiền thuế nộp thừa bằng hình thức hoàn thuế hoặc bù trừ vào kỳ sau thì thuộc trường hợp không phải thực hiện quyết toán thuế theo quy định trên.

Ngược lại, nếu cá nhân muốn xác định lại nghĩa vụ thuế để được hoàn số tiền đã nộp thừa hoặc bù trừ vào nghĩa vụ thuế của kỳ tiếp theo thì trường hợp ngoại lệ này không còn áp dụng.

1.3. Có thu nhập ở nơi khác đã bị khấu trừ 10% thì có phải quyết toán không?

Cá nhân có thêm thu nhập ở nơi khác không phải quyết toán đối với riêng phần thu nhập này nếu phần thu nhập đó đáp ứng đồng thời hai điều kiện:

• Bình quân tháng trong năm không quá 15 triệu đồng;
• Đã được tổ chức, cá nhân trả thu nhập khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo tỷ lệ 10%.
• Mức bình quân tháng trong năm được Nghị định sử dụng để xác định trường hợp không phải quyết toán đối với khoản thu nhập thêm.

Đồng thời, khoản thu nhập này phải thực tế đã được khấu trừ thuế theo tỷ lệ 10%. Theo Điều 50 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, cơ chế khấu trừ 10% áp dụng đối với một số khoản tiền lương, tiền công, tiền thù lao, tiền chi khác trả cho cá nhân cư trú không ký hợp đồng hoặc ký hợp đồng lao động dưới 03 tháng.

2. Những trường hợp nào vẫn phải tự quyết toán hoặc được ủy quyền quyết toán thuế?

Ngoài các trường hợp không phải quyết toán nêu trên, Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP còn quy định về việc cá nhân trực tiếp quyết toán hoặc ủy quyền cho tổ chức trả thu nhập quyết toán thay.

2.1. Khi nào được ủy quyền cho công ty quyết toán thuế thay?

Cá nhân được ủy quyền cho tổ chức chi trả thu nhập quyết toán thuế thay, kể cả trường hợp không làm việc đủ 12 tháng trong năm, nếu chỉ có một nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công theo hợp đồng lao động từ 03 tháng trở lên phát sinh tại một tổ chức và thực tế đang làm việc tại tổ chức đó vào thời điểm quyết toán thuế.

Quy định này cũng bao gồm trường hợp người lao động được điều chuyển từ tổ chức cũ sang tổ chức mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp hoặc tổ chức cũ và tổ chức mới thuộc cùng một hệ thống.

2.2. Trường hợp nào bắt buộc cá nhân phải tự quyết toán thuế?

Khoản 3 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định cá nhân phải tự quyết toán thuế nếu trong kỳ tính thuế:

• Có đề nghị giảm thuế do thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, tai nạn, bệnh hiểm nghèo;
• Có phát sinh các khoản giảm trừ (các khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và một số khoản giảm trừ khác) và yêu cầu tính các khoản này vào thu nhập trước khi tính thuế.

Do đó, nếu cá nhân muốn áp dụng các khoản giảm thuế hoặc giảm trừ thuộc trường hợp trên khi xác định nghĩa vụ thuế thì phải tự thực hiện quyết toán thuế.

3. Cá nhân có nhiều nguồn thu nhập và tự quyết toán thuế thì tính thế nào?

Khoản 1 Điều 51 Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định:

“Trường hợp cá nhân lựa chọn quyết toán thuế trực tiếp với cơ quan thuế thì hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ hỗ trợ tổng hợp tất cả các nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh trong năm tính thuế và được trừ số thuế đã được tổ chức, cá nhân chi trả thu nhập thực hiện khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trong năm tính thuế.”

Theo quy định này, khi cá nhân lựa chọn trực tiếp quyết toán thuế với cơ quan thuế, hệ thống thông tin quản lý thuế sẽ hỗ trợ xử lý đồng thời hai nội dung:

• Tổng hợp tất cả các nguồn thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh trong năm tính thuế;
• Trừ số thuế thu nhập cá nhân đã được các tổ chức, cá nhân trả thu nhập khấu trừ trong năm.

Do đó, nếu trong năm cá nhân nhận tiền lương, tiền công từ nhiều nơi và đã bị một hoặc nhiều đơn vị khấu trừ thuế trước khi trả thu nhập thì khi quyết toán trực tiếp, số thuế đã khấu trừ được tính vào số thuế cá nhân đã nộp để xác định nghĩa vụ thuế khi quyết toán.

Trên đây là thông tin về “Những trường hợp nào cá nhân không phải quyết toán thuế thu nhập cá nhân?”. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 253/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như: Tình trạng hiệu lực, Lược đồ...