Cá nhân có số thuế thu nhập cá nhân nộp thừa sau quyết toán có thể đề nghị hoàn trả số tiền này. Vậy cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN có phải nộp hồ sơ hoàn thuế riêng không? Bài viết dưới đây làm rõ quy định tại Thông tư 89/2026/TT-BTC.
- 1. Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN có phải nộp hồ sơ hoàn thuế riêng không?
- 2. Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN nộp hồ sơ đề nghị hoàn ở đâu?
- 2.1. Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại một nơi
- 2.2. Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại hai nơi trở lên
- 3. Cơ quan thuế giải quyết hoàn thuế TNCN nộp thừa của cá nhân như thế nào?
- 3.1. Rà soát số thuế phải nộp, đã khấu trừ và đã nộp
- 3.2. Xử lý trường hợp số thuế đề nghị hoàn khác số thuế đủ điều kiện hoàn
- 3.3. Ban hành quyết định và thực hiện hoàn trả
1. Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN có phải nộp hồ sơ hoàn thuế riêng không?
Không phải nộp hồ sơ hoàn thuế riêng nếu cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp quyết toán với cơ quan thuế, có số thuế nộp thừa và đã đề nghị hoàn trên tờ khai quyết toán thuế TNCN. Đây là quy định tại điểm b khoản 1 Điều 56 Thông tư 89/2026/TT-BTC:
“Trường hợp cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp quyết toán thuế với cơ quan thuế, có số thuế nộp thừa và đề nghị hoàn trên tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân thì không phải nộp hồ sơ hoàn thuế.”
Theo đó, việc không phải nộp hồ sơ hoàn thuế riêng được áp dụng khi đáp ứng đồng thời các yếu tố:
- Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công.
- Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế.
- Có số thuế TNCN nộp thừa sau quyết toán.
- Đã đề nghị hoàn thuế trên tờ khai quyết toán thuế TNCN.
Như vậy, cá nhân thuộc trường hợp trên không cần lập thêm hồ sơ đề nghị hoàn thuế riêng sau khi đã gửi tờ khai quyết toán có đề nghị hoàn.
Quy định này cần được phân biệt với trường hợp tổ chức, cá nhân trả thu nhập thực hiện quyết toán thay cho người lao động có ủy quyền.
Cụ thể, điểm a khoản 1 Điều 56 Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định trường hợp tổ chức, cá nhân trả thu nhập từ tiền lương, tiền công thực hiện quyết toán cho các cá nhân có ủy quyền thì sử dụng Văn bản đề nghị xử lý số tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt nộp thừa theo mẫu số 01/ĐNXLNT tại Phụ lục III ban hành kèm theo Thông tư.
Do đó, cần xác định đúng chủ thể thực hiện quyết toán thuế để áp dụng quy định về hồ sơ hoàn thuế tương ứng.

2. Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN nộp hồ sơ đề nghị hoàn ở đâu?
Khoản 3 Điều 55 Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định như sau:
“Cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân của cá nhân trực tiếp quyết toán theo quy định tại điểm c khoản 1 Điều 22 Thông tư này có trách nhiệm tiếp nhận và giải quyết hồ sơ hoàn nộp thừa.”
Theo đó, cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ quyết toán thuế TNCN đồng thời là cơ quan giải quyết việc hoàn số thuế TNCN nộp thừa của cá nhân trực tiếp quyết toán.
Về nơi nộp hồ sơ quyết toán, điểm c.3.2 khoản 1 Điều 22 Thông tư 89/2026/TT-BTC quy định các trường hợp sau:
2.1. Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại một nơi
Đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ một nơi và thuộc trường hợp phải khai thuế theo quý, hồ sơ quyết toán được nộp tại cơ quan thuế đã tiếp nhận hồ sơ khai thuế theo quý.
Trường hợp cá nhân cư trú có thu nhập từ một nơi, không thuộc trường hợp phải khai thuế theo quý và không ủy quyền quyết toán, nơi nộp hồ sơ là cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức, cá nhân trả thu nhập trong năm.
Như vậy, nơi giải quyết hoàn thuế nộp thừa được xác định tương ứng với cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ quyết toán trong từng trường hợp.
2.2. Cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại hai nơi trở lên
Cá nhân cư trú có thu nhập từ tiền lương, tiền công tại hai nơi trở lên thuộc trường hợp trực tiếp quyết toán thì nộp hồ sơ tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức, cá nhân trả thu nhập lớn nhất trong năm.
Trường hợp có nhiều hơn một nơi cùng trả mức thu nhập lớn nhất, cá nhân được lựa chọn một trong các cơ quan thuế quản lý trực tiếp những nơi trả thu nhập đó.
Cơ quan thuế tiếp nhận hồ sơ quyết toán trong trường hợp này cũng có trách nhiệm giải quyết việc hoàn thuế TNCN nộp thừa.
3. Cơ quan thuế giải quyết hoàn thuế TNCN nộp thừa của cá nhân như thế nào?
Việc giải quyết hoàn thuế TNCN nộp thừa đối với cá nhân trực tiếp quyết toán được quy định tại Điều 59, Điều 60 và Điều 61 Thông tư 89/2026/TT-BTC.
3.1. Rà soát số thuế phải nộp, đã khấu trừ và đã nộp
Căn cứ điểm e khoản 1 Điều 59 Thông tư 89/2026/TT-BTC, việc rà soát số thuế phải nộp, đã khấu trừ và đã nộp thực hiện như sau:
“Đối với hồ sơ hoàn thuế thu nhập của cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công trực tiếp quyết toán, cơ quan thuế giải quyết hồ sơ quyết toán thuế thu nhập cá nhân thực hiện tổng hợp số phải nộp, đã khấu trừ, đã nộp của người nộp thuế trong kỳ quyết toán thuế phát sinh tại các cơ quan thuế trên toàn quốc để xác định số tiền nộp thừa theo quyết toán thuế;”
Như vậy, cơ quan thuế giải quyết hồ sơ thực hiện tổng hợp thông tin nghĩa vụ thuế của cá nhân trên phạm vi toàn quốc, bao gồm số phải nộp, số đã khấu trừ và số đã nộp trong kỳ quyết toán.
Trên cơ sở đó, cơ quan thuế xác định số tiền thuế TNCN nộp thừa theo kết quả quyết toán để giải quyết đề nghị hoàn.
3.2. Xử lý trường hợp số thuế đề nghị hoàn khác số thuế đủ điều kiện hoàn
Nếu số thuế đề nghị hoàn lớn hơn số thuế đủ điều kiện hoàn, số được hoàn bằng số thuế đủ điều kiện.
Nếu số thuế đề nghị hoàn nhỏ hơn số thuế đủ điều kiện hoàn, số được hoàn bằng số thuế đã đề nghị.
Ví dụ, cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN và đề nghị hoàn 12 triệu đồng nhưng cơ quan thuế xác định số thuế đủ điều kiện hoàn là 10 triệu đồng.
Theo nguyên tắc trên, số thuế được hoàn là 10 triệu đồng, không phải toàn bộ 12 triệu đồng đã đề nghị.
Ngược lại, nếu cá nhân đề nghị hoàn 10 triệu đồng nhưng số đủ điều kiện hoàn được xác định là 12 triệu đồng thì số thuế được hoàn theo đề nghị là 10 triệu đồng.
3.3. Ban hành quyết định và thực hiện hoàn trả
Đối với số tiền đủ điều kiện hoàn, cơ quan thuế ban hành Quyết định hoàn thuế mẫu số 01/QĐ-HT hoặc Quyết định hoàn thuế kiêm bù trừ thu ngân sách nhà nước mẫu số 02/QĐ-HT theo trường hợp áp dụng.
Đối với số tiền đề nghị hoàn không được hoàn hoặc chưa đủ điều kiện hoàn, cơ quan thuế sử dụng Thông báo mẫu số 04/TB-HT để thông báo cho người nộp thuế.
Sau khi có quyết định, cơ quan thuế giải quyết hồ sơ hoàn thuế của cá nhân trực tiếp quyết toán lập Lệnh hoàn trả hoặc Lệnh hoàn trả kiêm bù trừ khoản thu ngân sách nhà nước gửi Kho bạc Nhà nước.
Kho bạc Nhà nước thực hiện hạch toán hoàn trả và chuyển chứng từ cho các Kho bạc Nhà nước nơi có khoản thu ngân sách nhà nước được bù trừ, nếu có.
Như vậy, việc hoàn thuế được cơ quan thuế xử lý trên cơ sở hồ sơ quyết toán có đề nghị hoàn, sau đó thực hiện các bước quyết định hoàn trả và chuyển lệnh đến Kho bạc Nhà nước theo quy định.
Trên đây là thông tin về “Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế TNCN có phải nộp hồ sơ hoàn thuế riêng không?”. Bạn đọc có thể tham khảo toàn văn Thông tư 89/2026/TT-BTC, tình trạng hiệu lực, lược đồ và các văn bản liên quan trên LuatVietnam.vn.
RSS