Nghị định 312/2026/NĐ-CP quy định yêu cầu bảo đảm an ninh đối với dự án phát triển kinh tế - xã hội như thế nào?

1. Dự án phát triển kinh tế - xã hội phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu, điều kiện về bảo đảm an ninh

Khoản 1 Điều 7 Nghị định 312/2026/NĐ-CP quy định đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến an ninh phải đáp ứng yêu cầu, điều kiện về bảo đảm an ninh trong cả quá trình xây dựng và triển khai thực hiện.

Cụ thể, yêu cầu, điều kiện về bảo đảm an ninh được quy định tại khoản 2 Điều 6 Nghị định 312/2026/NĐ-CP như sau:

• Tuân thủ chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước về bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội;
• Tuân thủ quy định về bí mật nhà nước;
• Phù hợp với quy hoạch sử dụng đất an ninh, quy hoạch hạ tầng phòng cháy, chữa cháy;
• Không có hoạt động móc nối, tác động nội bộ, biểu hiện lợi ích nhóm, phá hoại, trục lợi trong quá trình xây dựng và triển khai;
• Không có hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia hoặc nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia;
• Không cản trở việc xây dựng, củng cố nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân và việc triển khai các biện pháp bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Ngoài các yêu cầu chung trên, Chính phủ còn yêu cầu người đại diện theo pháp luật không có hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia. Đối với ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, phải có phương án bảo đảm an ninh, trật tự theo quy định của pháp luật.

Như vậy, dự án phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến an ninh chỉ đáp ứng yêu cầu khi bảo đảm đầy đủ các điều kiện về an ninh quốc gia, bí mật nhà nước, quy hoạch an ninh, chủ thể đại diện và phương án bảo đảm an ninh, trật tự trong trường hợp pháp luật yêu cầu.

2. Bộ Công an, Công an cấp tỉnh tham gia đánh giá yêu cầu an ninh của dự án thế nào?

Để kiểm soát việc đáp ứng các điều kiện nêu trên, khoản 3 Điều 7 Nghị định 312/2026/NĐ-CP quy định Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh tham gia ý kiến, cho ý kiến thẩm định hoặc đánh giá tác động về an ninh theo đề nghị của cơ quan, tổ chức chủ trì lấy ý kiến hoặc thẩm định.

Việc xem xét được thực hiện trên cơ sở các yêu cầu, điều kiện về bảo đảm an ninh do cơ quan Công an đánh giá dự án có đáp ứng các điều kiện về an ninh quốc gia, bí mật nhà nước, quy hoạch an ninh, người đại diện theo pháp luật và phương án bảo đảm an ninh, trật tự hay không.

Về phân cấp, tại khoản 1 Điều 10 Nghị định 312/2026/NĐ-CP, Chính phủ giao Bộ Công an tham gia ý kiến, thẩm định hoặc đánh giá tác động về an ninh đối với dự án thuộc thẩm quyền phê duyệt, chấp thuận hoặc quyết định của:

• Quốc hội;
• Thủ tướng Chính phủ;
• Bộ trưởng;
• Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.
• Trong khi đó, khoản 2 Điều 10 giao Công an cấp tỉnh thực hiện đối với dự án thuộc thẩm quyền phê duyệt, chấp thuận hoặc quyết định của:
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
• Giám đốc sở, ban, ngành.

Như vậy, cơ quan Công an tham gia được xác định theo cấp có thẩm quyền quyết định dự án, tránh việc mọi dự án đều phải gửi trực tiếp đến Bộ Công an.

3. Việc lấy ý kiến, thẩm định về an ninh đối với dự án được thực hiện ra sao?

Về hồ sơ, khoản 1 Điều 8 Nghị định 312/2026/NĐ-CP quy định cơ quan, tổ chức chủ trì lấy ý kiến hoặc thẩm định gửi hồ sơ đến Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh. 

Sau khi tiếp nhận, trong thời hạn 02 ngày làm việc, Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh trao đổi với cơ quan, tổ chức chủ trì về thành phần hồ sơ theo quy định của pháp luật về quy hoạch, đầu tư và pháp luật có liên quan.

Tiếp đó, cơ quan Công an xem xét việc đáp ứng các yêu cầu, điều kiện về bảo đảm an ninh và gửi kết quả trong thời hạn do pháp luật quy định hoặc theo yêu cầu của cơ quan, tổ chức chủ trì.

Trường hợp pháp luật chưa quy định thời hạn cụ thể, kết quả phải được gửi trong 10 ngày làm việc kể từ ngày tiếp nhận đủ hồ sơ hợp lệ. 

Đây là thời hạn trực tiếp được Nghị định 312/2026/NĐ-CP quy định để xử lý trường hợp chưa có thời hạn theo pháp luật chuyên ngành.

Sau cùng, cơ quan, tổ chức chủ trì lấy ý kiến hoặc thẩm định phải tiếp thu, giải trình ý kiến của Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh theo quy định của pháp luật.

4. Yêu cầu bảo đảm an ninh có tiếp tục được giám sát sau khi dự án triển khai không?

Câu trả lời là có. Các điều kiện bảo đảm an ninh không chỉ được xem xét ở giai đoạn xây dựng hoặc thẩm định dự án mà còn phải được duy trì trong suốt quá trình triển khai thực hiện.

Khoản 2 Điều 9 Nghị định 312/2026/NĐ-CP giao Bộ Công an, Công an cấp tỉnh giám sát việc tuân thủ các yêu cầu, điều kiện về bảo đảm an ninh đối với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, nếu trong quá trình triển khai xuất hiện hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia hoặc nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia, Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh thực hiện đánh giá tác động về an ninh theo pháp luật về an ninh quốc gia, đầu tư và pháp luật có liên quan.

Đối với hành vi vi phạm các yêu cầu, điều kiện bảo đảm an ninh, tùy theo tính chất và mức độ, cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể bị:

• Xử lý kỷ luật;
• Xử phạt vi phạm hành chính;
• Hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

(Theo khoản 3 Điều 9 Nghị định 312/2026/NĐ-CP)

Như vậy, việc đáp ứng yêu cầu an ninh không phải là thủ tục chỉ thực hiện một lần khi thẩm định dự án mà là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình thực hiện dự án.

5. Dự án tại địa bàn chiến lược, biên giới, biển, hải đảo phải đáp ứng thêm yêu cầu gì?

Đối với các khu vực đặc thù, Nghị định 312/2026/NĐ-CP đặt ra yêu cầu cao hơn trong việc cân đối giữa phát triển kinh tế và bảo đảm an ninh.

Khoản 1 Điều 15 Nghị định này quy định việc xây dựng và triển khai đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội tại địa bàn chiến lược, biên giới, biển, hải đảo phải bảo đảm đặt lợi ích, an ninh quốc gia, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ lên trên lợi ích phát triển kinh tế - xã hội.

Đồng thời, việc phát triển kinh tế - xã hội tại các khu vực này phải gắn với xây dựng, củng cố nền an ninh nhân dân, thế trận an ninh nhân dân và thế trận lòng dân, đồng thời bảo đảm điều kiện để triển khai các biện pháp bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.

Do đó, với dự án tại địa bàn chiến lược, biên giới, biển hoặc hải đảo, ngoài các điều kiện chung còn phải đặc biệt bảo đảm lợi ích quốc gia, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ trong quá trình xây dựng và triển khai.

6. Dự án đã gửi lấy ý kiến về an ninh trước ngày 22/9/2026 được xử lý thế nào?

Đối với các hồ sơ đang giải quyết, Điều 20 Nghị định 312/2026/NĐ-CP có quy định chuyển tiếp riêng.

Theo đó, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, đề án, dự án phát triển kinh tế - xã hội đã được gửi Bộ Công an hoặc Công an cấp tỉnh để tham gia ý kiến, cho ý kiến thẩm định hoặc đánh giá tác động về an ninh trước ngày 22/9/2026 thì tiếp tục được giải quyết theo pháp luật tại thời điểm tiếp nhận hồ sơ.

Trên đây là nội dung về “Nghị định 312/2026/NĐ-CP quy định yêu cầu bảo đảm an ninh đối với dự án phát triển kinh tế - xã hội như thế nào?”.