Thông tư 93/2026/TT-BCA quy định về thực hiện dân chủ trong trại giam ra sao?

1. Thông tư 93/2026/TT-BCA quy định về thực hiện dân chủ trong trại giam ra sao?

Ngày 17/06/2026, Bộ Công an đã ban hành Thông tư 93/2026/TT-BCA quy định về thực hiện dân chủ trong các cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc và trường giáo dưỡng thuộc Bộ Công an. Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/07/2026.

Thông tư này quy định về mục đích, nguyên tắc, nội dung, hình thức thực hiện dân chủ trong trại giam, trại tạm giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng thuộc Bộ Công an.

Đồng thời được áp dụng đối với:

• Các cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng thuộc Bộ Công an; 
• Sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ, công nhân Công an; 
• Phạm nhân, trại viên cơ sở giáo dục bắt buộc, học sinh trường giáo dưỡng; 
• Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác quản lý cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.

Thông tư 93/2026/TT-BCA gồm 3 chương với 12 Điều. Trong đó, việc thực hiện dân chủ tại trại giam tập trung vào 03 nhóm nội dung: công khai thông tin để phạm nhân và các bên liên quan được biết; bảo đảm quyền tham gia ý kiến, kiến nghị, đề xuất của phạm nhân; quy định trách nhiệm của người đứng đầu và cán bộ, chiến sĩ cơ sở giam giữ.

Về mục đích thực hiện dân chủ, Điều 2 quy định việc bảo đảm cho phạm nhân thực hiện đầy đủ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp theo quy định của pháp luật; xây dựng lực lượng thực hiện nhiệm vụ quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân trong sạch, vững mạnh; đồng thời phát huy quyền giám sát của các cơ quan, tổ chức có liên quan theo quy định pháp luật.

Bên cạnh đó, Điều 3 xác định 04 nguyên tắc thực hiện dân chủ:

• Tuân thủ Hiến pháp, pháp luật và quy định của Bộ Công an về công tác quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân; quản lý, giáo dục trại viên, học sinh.
• Tôn trọng và bảo vệ tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, tài sản, quyền và lợi ích hợp pháp của phạm nhân, trại viên, học sinh.
• Nghiêm cấm và kiên quyết xử lý mọi hành vi lợi dụng dân chủ để xâm hại lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân; cản trở hoạt động của các cơ quan tư pháp, hoạt động của lực lượng thực hiện nhiệm vụ quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân; quản lý, giáo dục trại viên, học sinh; vi phạm quy định về quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân; quản lý, giáo dục trại viên, học sinh.
• Bảo đảm công khai, công bằng, minh bạch trong thực hiện dân chủ trong cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.

2. Trại giam phải công khai những thông tin như thế nào cho phạm nhân?

2.1 Nội dung công khai

Tại Điều 4 Thông tư 93/2026/TT-BCA, những nội dung phải thông báo công khai tại cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.

Đối với trại giam, các nhóm thông tin phải công khai bao gồm:

• Chính sách, pháp luật của Nhà nước theo quy định của Luật Thi hành án hình sự, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Đặc xá, Luật Chuyển giao người đang chấp hành án phạt tù, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật và các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành; nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân, nội quy cơ sở giáo dục bắt buộc, nội quy trường giáo dưỡng; tiêu chuẩn thi đua và xếp loại đối với phạm nhân, trại viên, học sinh.
• Quyền, nghĩa vụ của phạm nhân, trại viên, học sinh theo quy định của pháp luật.
• Tình hình chấp hành án phạt tù, chấp hành quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng, tình hình học tập, lao động, sức khỏe của phạm nhân, trại viên, học sinh theo quy định của pháp luật.
• Điều kiện, tiêu chuẩn và kết quả xét đại xá, đặc xá, giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, tha tù trước thời hạn có điều kiện, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù cho phạm nhân; giảm thời hạn, tạm đình chỉ, miễn chấp hành phần thời gian còn lại của quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng cho trại viên, học sinh, chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.
• Chế độ, tiêu chuẩn ăn, ở, mặc, đồ dùng sinh hoạt, học tập, chăm sóc y tế; điều kiện, thủ tục, thời gian gặp người thân thích, đại diện cơ quan, tổ chức, cá nhân của phạm nhân, trại viên, học sinh; quy định về thăm gặp, tiếp xúc lãnh sự đối với phạm nhân là người nước ngoài; quy định gửi, nhận thư, nhận tiền, đồ vật và liên lạc điện thoại hoặc kết nối hình ảnh, âm thanh bằng phương tiện điện tử với người thân thích ở trong nước theo quy định của pháp luật.
• Việc xử lý phạm nhân, trại viên, học sinh có hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm nội quy cơ sở giam giữ phạm nhân, nội quy cơ sở giáo dục bắt buộc, nội quy trường giáo dưỡng; khen thưởng phạm nhân, trại viên, học sinh.
• Việc tiếp nhận, phân loại, xử lý, giải quyết khiếu nại, tố cáo; cấp có thẩm quyền và nơi giải quyết khiếu nại, tố cáo; kết quả thanh tra, kiểm tra.
• Địa điểm, lịch tiếp và nội quy địa điểm tiếp công dân, phạm nhân, trại viên, học sinh; hòm thư góp ý.
• Mã QR tài khoản ngân hàng của cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng để phục vụ gửi tiền lưu ký cho phạm nhân, trại viên, học sinh theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.
• Việc công khai phải bảo đảm nguyên tắc bảo vệ bí mật nhà nước, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bảo đảm an ninh, an toàn cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng; không công khai các thông tin có thể ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của phạm nhân, trại viên, học sinh hoặc công tác quản lý của cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.

2.2 Hình thức công khai

Việc công khai thông tin tại cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng được thực hiện thông qua các hình thức sau:

• Niêm yết tại địa điểm tiếp công dân, nhà thăm gặp, nơi sinh hoạt chung trong phạm vi cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.
• Thông qua hệ thống truyền thanh của cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.
• Thông báo trong hội nghị gia đình phạm nhân, trại viên, học sinh.
• Thông báo trực tiếp cho từng phạm nhân, trại viên, học sinh hoặc trước tập thể phạm nhân, trại viên, học sinh hoặc thông qua Ban Tự quản phạm nhân, trại viên, học sinh.
• Công khai trên cổng thông tin điện tử, trang thông tin điện tử (nếu có) của các cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng thuộc Bộ Công an cho cá nhân, cơ quan, tổ chức, người thân thích của phạm nhân, trại viên, học sinh theo quy định của pháp luật.
• Các hình thức phù hợp khác theo quy định của pháp luật.

(Điều 5 Thông tư 93/2026/TT-BCA)

3. Phạm nhân được tham gia ý kiến, kiến nghị và đề xuất những nội dung gì?

Theo Điều 8 Thông tư 93/2026/TT-BCA, phạm nhân được tham gia ý kiến để Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam quyết định đối với những nội dung thuộc phạm vi quy định.

Cụ thể, các quyền tham gia ý kiến của phạm nhân bao gồm:

• Phạm nhân, trại viên, học sinh được tham gia bình xét thi đua, xếp loại, khen thưởng, kỷ luật.
• Phạm nhân được đề xuất ý kiến đề nghị giảm thời hạn chấp hành án phạt tù, tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện đối với bản thân và phạm nhân khác trong tổ, đội.
• Trại viên, học sinh được đề xuất ý kiến đề nghị giảm thời hạn hoặc miễn chấp hành phần thời gian còn lại của quyết định đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng đối với bản thân và trại viên, học sinh khác trong tổ, đội.
• Học sinh được đề xuất ý kiến đề nghị chấm dứt trước thời hạn việc chấp hành biện pháp giáo dục tại trường giáo dưỡng.
• Phạm nhân, trại viên, học sinh được quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật đối với những hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân và quản lý, giáo dục trại viên, học sinh hoặc những hành vi vi phạm pháp luật của phạm nhân, trại viên, học sinh khác.
• Phạm nhân, trại viên, học sinh được tham gia các cuộc họp tập thể phạm nhân, trại viên, học sinh và được quyền lựa chọn, bình bầu người có đủ điều kiện, tiêu chuẩn đề nghị tham gia Ban Tự quản phạm nhân, trại viên, học sinh hoặc đề nghị bãi miễn người không đủ điều kiện, tiêu chuẩn tham gia Ban Tự quản phạm nhân, trại viên, học sinh theo hướng dẫn của Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng về việc bình bầu và quy định tổ chức hoạt động của Ban Tự quản phạm nhân, trại viên, học sinh.
• Phạm nhân, trại viên, học sinh thực hiện việc tham gia ý kiến, kiến nghị, đề xuất thông qua Ban Tự quản phạm nhân, trại viên, học sinh; gửi qua hòm thư góp ý, đối thoại trực tiếp hoặc các hình thức khác theo quy định của pháp luật.
• Phạm nhân, trại viên, học sinh không được lợi dụng việc tham gia ý kiến để gây mất an ninh, trật tự trong cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng.

4. Giám thị trại giam và cán bộ, chiến sĩ có trách nhiệm gì trong việc thực hiện dân chủ?

Điều 9 và Điều 10 Thông tư 93/2026/TT-BCA quy định trách nhiệm của người đứng đầu và cán bộ, chiến sĩ tại các cơ sở giam giữ phạm nhân, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng như sau:

4.1. Trách nhiệm của Giám thị trại giam

• Tổ chức hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị thực hiện và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện các nội dung thông báo công khai.
• Phát hiện, xem xét, xử lý cán bộ, chiến sĩ vi phạm quy định về thực hiện dân chủ trong công tác quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân.
• Tạo điều kiện thuận lợi cho phạm nhân và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan thực hiện các nội dung tham gia ý kiến theo quy định.
• Bố trí các hòm thư góp ý, khiếu nại, tố cáo tại buồng giam phạm nhân hoặc nơi sinh hoạt chung trong phạm vi cơ sở giam giữ.
• Định kỳ 06 tháng tổ chức đối thoại trực tiếp với phạm nhân.
• Định kỳ, đột xuất tiếp cơ quan, tổ chức, cá nhân; ghi nhận ý kiến phản ánh và giải quyết kịp thời các khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh.
• Thông báo kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo và kết quả xử lý kiến nghị, phản ánh theo quy định pháp luật.
• Thực hiện các biện pháp bảo đảm quyền lợi, trách nhiệm của người góp ý, khiếu nại, tố cáo.
• Kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi lợi dụng việc thực hiện dân chủ để xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

4.2. Trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ trong trại giam

• Thực hiện nghiêm túc các nguyên tắc thực hiện dân chủ.
• Chấp hành Điều lệnh Công an nhân dân, Quy tắc ứng xử của cán bộ, chiến sĩ Công an nhân dân khi tiếp xúc, làm việc với cơ quan, tổ chức, cá nhân.
• Phát hiện, ngăn chặn, kịp thời báo cáo lãnh đạo đơn vị các hành vi vi phạm quy định về thực hiện dân chủ trong công tác quản lý, giáo dục, cải tạo phạm nhân; quản lý, giáo dục trại viên, học sinh.

Trên đây là thông tin về “Thông tư 93/2026/TT-BCA quy định về thực hiện dân chủ trong trại giam ra sao?”. Bạn đọc có thể xem chi tiết Thông tư 93/2026/TT-BCA trên LuatVietnam.vn cùng các tính năng như Tình trạng hiệu lực, Lược đồ văn bản để tra cứu các quy định liên quan.