[Recap] Webinar: Toàn cảnh chính sách mới năm 2026

1. Giới thiệu chương trình

Năm 2026 đánh dấu thời điểm nhiều chính sách và quy định pháp luật mới chính thức được áp dụng, tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp.

Nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp nắm bắt kịp thời những thay đổi quan trọng, nhận diện rủi ro pháp lý và có định hướng tuân thủ phù hợp, LuatVietnam.vn phối hợp cùng các đơn vị đối tác tổ chức hội thảo trực tuyến: “TOÀN CẢNH CHÍNH SÁCH MỚI 2026 – CẬP NHẬT QUY ĐỊNH VÀ KHUYẾN NGHỊ TUÂN THỦ”.

Chương trình được tổ chức online qua nền tảng zoom meeting.

Chương trình có sự tham gia của các diễn giả giàu kinh nghiệm:

- Luật sư Lưu Xuân Vĩnh - Luật sư điều hành Công ty Luật TNHH Asia Legal, Trọng tài viên & Hoà giải viên thương mại, Giảng viên Học viện Tư pháp

- Luật sư Nguyễn Hồng Thơm - Luật sư tại Asia Legal

- Bà Chu Lan Phương - Giám đốc thuế và tư vấn Hà Nội Tax, Giám đốc điều hành One Value Services

- Tiến sĩ Đinh Thị Hồng Duyên - Founder & CEO Học viện HR

2. Nội dung chương trình

2.1. Chính sách mới về đầu tư, doanh nghiệp

Mở đầu chương trình, Luật sư Nguyễn Hồng Thơm đã cập nhật quy định pháp luật về Doanh nghiệp & Đầu tư năm 2026.

Trong đó làm rõ những thay đổi pháp lý quan trọng có hiệu lực hoặc áp dụng trong năm 2026, tác động trực tiếp đến hoạt động thành lập – quản trị doanh nghiệp – đầu tư trong và ngoài nước.

 

Quy định mới về Doanh nghiệp

- Thay đổi ngành, nghề cấm đầu tư kinh doanh: Số lượng ngành nghề cấm tăng từ 08 lên 11 ngành, bổ sung các lĩnh vực như kinh doanh bảo vật quốc gia, xuất khẩu di vật, cổ vật và thuốc lá điện tử/nung nóng (hiệu lực từ 01/03/2026)

- Cắt giảm ngành nghề kinh doanh có điều kiện: Số lượng ngành nghề kinh doanh có điều kiện giảm mạnh từ 237 xuống còn 198 ngành (cắt giảm 39 ngành). Một số lĩnh vực được cắt giảm thuộc các nhóm: lao động, xây dựng, giao thông, công nghệ, đất đai và nông - lâm - thủy sản.

- Cơ chế "Hậu kiểm": Chuyển đổi phương thức quản lý từ cấp phép trước (tiền kiểm) sang công bố yêu cầu và kiểm tra sau khi hoạt động (hậu kiểm) đối với một số ngành nghề.

- Quy định về Chủ sở hữu hưởng lợi: Doanh nghiệp có nghĩa vụ kê khai và lưu trữ thông tin về cá nhân thực sự sở hữu hoặc chi phối doanh nghiệp (nắm giữ từ 25% vốn/cổ phần trở lên hoặc có quyền chi phối các quyết định trọng yếu) ít nhất 05 năm sau khi giải thể/phá sản.

- Thay đổi mã ngành (VSIC): Cập nhật hệ thống mã ngành theo Quyết định 36/2025/QĐ-TTg, ví dụ thay đổi mã và tên cho các ngành lập trình máy tính, tư vấn quản lý.

Quy định mới về Đầu tư

- Đầu tư thành lập tổ chức kinh tế của NĐT nước ngoài: Cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC). IRC cần được xin trong vòng 06 tháng kể từ khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

- Thủ tục đầu tư đặc biệt (Cơ chế "Luồng xanh"): Mở rộng phạm vi áp dụng cho mọi dự án trong các khu chức năng (khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao...) mà không hạn chế ngành nghề. Thủ tục này tập trung vào việc nhà đầu tư tự cam kết và cơ quan nhà nước sẽ thực hiện "hậu kiểm" về xây dựng, môi trường, PCCC.

- Cắt giảm trường hợp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư: Giảm bớt các rào cản hành chính bằng cách nới lỏng các tiêu chí về thay đổi quy mô đất đai hoặc kéo dài tiến độ (vượt quá 24 tháng mới phải điều chỉnh thay vì 12 tháng như trước).

- Linh hoạt về thời hạn hoạt động dự án: Một số trường hợp chậm tiến độ do nguyên nhân khách quan (bất khả kháng, chậm thủ tục hành chính, thay đổi quy hoạch) sẽ không bị tính vào thời hạn hoạt động của dự án

- Đơn giản hóa đầu tư ra nước ngoài: Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài để tạo thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam. Đặc biệt, các dự án có vốn dưới 20 tỷ VNĐ và không thuộc ngành nghề có điều kiện sẽ không cần xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài (OIRC)

2.2. Chính sách mới về bảo hiểm xã hội

Tiến sĩ Hồng Duyên tập trung phân tích những thay đổi lớn của Luật Bảo hiểm xã hội 2024, Luật Việc làm sửa đổi và quy định về lương tối thiểu áp dụng từ năm 2026, với tác động trực tiếp đến quản trị nhân sự và chi phí lao động của doanh nghiệp.

Thay đổi quan trọng về BHXH

- Giảm điều kiện hưởng lương hưu từ 20 năm xuống 15 năm đóng BHXH.

- Siết rút BHXH một lần: Người tham gia từ 01/7/2025 trở đi hầu như không được rút BHXH một lần.

- Mở rộng đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, bao gồm chủ hộ kinh doanh và người quản lý doanh nghiệp dù không hưởng lương.

- Tăng mức lương tối thiểu tháng và lương tối thiểu giờ từ 01/01/2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP.

- Siết chặt nhóm lao động bán thời gian, sinh viên, không còn “kẽ hở” trả lương thấp hơn mức tối thiểu.

- Doanh nghiệp F&B, bán lẻ, sản xuất chịu áp lực tăng quỹ lương và chi phí BHXH.

Hợp đồng lao động & BHTN

- Hợp đồng từ 01 tháng trở lên, kể cả bán thời gian, phải tham gia BHTN nếu đáp ứng điều kiện về lương.

- Cảnh báo hành vi lách luật bằng hợp đồng đào tạo, học việc giả để né BHXH.

- Khuyến nghị chuẩn hóa hợp đồng, cơ cấu lương và dữ liệu nhân sự.

Quản trị nhân sự trong kỷ nguyên dữ liệu liên thông

- Dữ liệu Thuế – BHXH – AI được đối chiếu tự động, doanh nghiệp khó che giấu thu nhập.

- Doanh nghiệp cần chuyển sang chiến lược “lương sạch”, trả lương minh bạch, kê khai đồng bộ.

- Chuẩn bị sẵn sàng cho thanh tra, kiểm tra số hóa.

2.3. Chính sách mới về thuế

Diễn giả Chu Lan Phương cho biết, năm 2025 được coi là một cuộc cách mạng về quản lý thuế tại Việt Nam với số lượng văn bản pháp luật mới ban hành vô cùng lớn. Những thay đổi này tập trung vào việc số hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, tăng trưởng xanh và siết chặt kỷ luật hành chính.

Dưới đây là tổng hợp các nội dung quan trọng được diễn giả trình bày:

Về thuế Giá trị gia tăng (GTGT)

- Luật Thuế GTGT 2025 bắt đầu có hiệu lực từ ngày 01/07/2025.

- Đối tượng chịu thuế: Bổ sung các nhà cung cấp nước ngoài trên nền tảng số và thương mại điện tử. Một số mặt hàng trước đây không chịu thuế nay chuyển sang chịu thuế như: phân bón, máy móc nông nghiệp (5%) và dịch vụ chiếu sáng đô thị, lưu ký chứng khoán (10%).

- Thanh toán không dùng tiền mặt: Ngưỡng thanh toán để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào giảm mạnh từ 20 triệu xuống còn 5 triệu đồng, .

- Hoàn thuế: Mở rộng đối tượng hoàn thuế cho các dự án đầu tư mở rộng và các đơn vị sản xuất hàng hóa chịu thuế suất 5% nhưng có đầu vào 10%.

Về thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

- Thuế suất ưu đãi: Chuyển từ một mức phổ thông sang ba mức thuế suất dựa trên quy mô doanh thu: 15% (siêu nhỏ), 17% (dưới 50 tỷ đồng) và 20% (trên 50 tỷ đồng).

- Chi phí được trừ: Các khoản chi từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, áp dụng cho cả tiền lương và tiền công.

- Khuyến khích nghiên cứu (R&D): Chi phí cho hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo có thể được tính trừ lên đến 200% giá trị thực chi.

- Cơ sở thường trú: Mở rộng định nghĩa bao gồm cả các nền tảng công nghệ số và thương mại điện tử mà qua đó doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ tại Việt Nam.

Về thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)

- Giảm trừ gia cảnh: Từ năm 2026, mức giảm trừ cho bản thân tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng và người phụ thuộc tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng.

- Miễn thuế cho nhân lực chất lượng cao: Miễn thuế TNCN trong 05 năm đối với tiền lương, tiền công của nhân lực công nghệ số và chuyên gia thực hiện nhiệm vụ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo.

- Thu nhập chịu thuế mới: Bổ sung các khoản thu nhập từ bán vàng miếng, chuyển nhượng tài sản số, và kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.

- Hộ kinh doanh: Cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống được miễn thuế; thuế suất cho hộ kinh doanh cũng được điều chỉnh tương đương doanh nghiệp (15-20%) để đảm bảo công bằng.

Về hóa đơn và Xử phạt vi phạm hành chính

- Hóa đơn điện tử: Bắt buộc xuất hóa đơn từ máy tính tiền đối với các hoạt động bán lẻ trực tiếp (B2C). Thời điểm xác định thuế GTGT phải đồng nhất với thời điểm lập hóa đơn.

- Nghị định 310/2025/NĐ-CP (về xử phạt vi phạm hành chính): Có hiệu lực từ 16/01/2026, thay thế Nghị định 125/2020/NĐ-CP.

• Quy định rõ các trường hợp bất khả kháng để được miễn giảm phạt.
• Áp dụng mức phạt trung bình của khung phạt cho vi phạm lần đầu.
• Giới hạn mức phạt: Hành vi lập hóa đơn sai thời điểm bị phạt tối đa 70 triệu đồng, thay vì cộng dồn số lượng hóa đơn như trước.
• Hành vi trốn thuế được xác định từ mức 100 triệu đồng trở lên.

- Kết nối dữ liệu: Cơ quan thuế có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp thông tin giao dịch để điều tra, thanh tra thuế.

2.4. Chính sách mới về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Luật sư Lưu Xuân Vĩnh phân tích bối cảnh chính sách pháp luật mới về kinh tế số và dữ liệu tại Việt Nam, với trọng tâm là Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 và Nghị định 356/2025/NĐ-CP, chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026.

Bối cảnh chính sách kinh tế số & dữ liệu

Kinh tế số được xác định là động lực tăng trưởng quan trọng của Việt Nam, đóng góp khoảng 14 - 15% GDP năm 2025 và hướng tới mục tiêu 30% GDP vào năm 2030. Dữ liệu, đặc biệt là dữ liệu cá nhân, được coi là nguồn lực sản xuất mới, song song với yêu cầu bảo vệ quyền riêng tư và an ninh dữ liệu.

Hệ thống pháp lý nền tảng gồm:

• Luật Giao dịch điện tử 2023
• Luật Dữ liệu 2024
• Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025
• Nghị định 356/2025/NĐ-CP (thay thế Nghị định 13/2023/NĐ-CP)

08 nhóm vấn đề pháp lý trọng tâm về bảo vệ dữ liệu cá nhân

Diễn giả phân tích sâu 08 nội dung doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý, bao gồm:

- Phạm vi điều chỉnh mở rộng, áp dụng cả với tổ chức nước ngoài xử lý dữ liệu của công dân Việt Nam

- Phân loại dữ liệu cá nhân cơ bản và dữ liệu cá nhân nhạy cảm

- Yêu cầu chặt chẽ hơn về sự đồng ý của chủ thể dữ liệu (không mặc định, không “bẫy” người dùng)

- Quy định cụ thể về chuyển giao dữ liệu cá nhân, đặc biệt là chuyển dữ liệu xuyên biên giới

- Thời hạn xử lý yêu cầu của chủ thể dữ liệu

- Điều kiện đối với nhân sự/bộ phận bảo vệ dữ liệu cá nhân (DPO)

- Chế tài xử phạt nghiêm khắc, có thể lên tới 5% doanh thu năm trước đối với tổ chức vi phạm

08 bước xây dựng chính sách xử lý dữ liệu cá nhân cho doanh nghiệp

Webinar cung cấp lộ trình thực tiễn gồm 08 bước:

- Bước 1: Lập bản đồ dữ liệu cá nhân của người lao động

- Bước 2: Xác định vai trò của doanh nghiệp trong quá trình xử lý dữ liệu cá nhân của người lao động

- Bước 3: Xây dựng chính sách xử lý dữ liệu cá nhân

- Bước 4: Thiết lập biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân

- Bước 5: Sơ đồ hóa quy trình xử lý dữ liệu cá nhân của người lao động

- Bước 6: Đào tạo, giám sát và cập nhật

- Bước 7: Xác định xem doanh nghiệp mình có phải đánh giá tác động chuyển dữ liệu cá nhân xuyên biên giới không

- Bước 8: Lập hồ sơ đánh giá xử lý dữ liệu cá nhân và hồ sơ đánh giá chuyển dữ liệu xuyên biên giới

2.5. Hỏi đáp với diễn giả

1. Về Luật Đầu tư và Ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Luật sư Nguyễn Hồng Thơm trả lời:

Từ nay đến ngày 01/07/2026, doanh nghiệp vẫn hoạt động bình thường và không cần điều chỉnh gì cả.

Sau ngày 01/07/2026: Quy định hiện tại không yêu cầu doanh nghiệp phải cập nhật hay thay đổi nội dung đăng ký kinh doanh khi ngành nghề đó không còn là kinh doanh có điều kiện.

Đối với các trường hợp Luật Đầu tư bãi bỏ điều kiện nhưng các Nghị định cũ vẫn yêu cầu giấy phép (ví dụ: cho thuê lại lao động), Chính phủ dự kiến sẽ ban hành các Nghị định sửa đổi để đảm bảo tính đồng bộ từ Luật đến Thông tư trước thời điểm Luật mới có hiệu lực.

2. Về Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN)

Tiến sĩ Hồng Duyên trả lời:

Theo quy định mới áp dụng từ năm 2026, các khoản tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm và tiền trả cho những ngày không nghỉ phép sẽ được trừ toàn bộ.

Đây là điểm mới đáng mừng vì khác với quy định trước đây, giờ đây toàn bộ phần thu nhập này đều được miễn thuế.

3. Về Bảo hiểm xã hội (BHXH) và các khoản phụ cấp

Tiến sĩ Hồng Duyên trả lời:

Theo Công văn 1198/CTL&BHXH-BHXH, có 14 khoản phụ cấp như: thưởng chuyên cần, tiền ăn ca, hỗ trợ xăng xe, điện thoại, tiền nhà ở, giữ trẻ... không phải tính đóng BHXH bắt buộc nếu được ghi riêng trong hợp đồng.

Doanh nghiệp phải chứng minh được người lao động đủ điều kiện hưởng các khoản này dựa trên vị trí việc làm và hồ sơ thực tế.

Nếu các khoản phụ cấp được trả thường xuyên và cố định hàng tháng (không biến thiên theo hiệu quả công việc hoặc không có quy chế rõ ràng) thì sẽ bị coi là khoản lương phải đóng BHXH. Cơ quan BHXH thường sẽ đặt câu hỏi để xác định tính đúng luật của các khoản thanh toán này.

4. Về Tuyển dụng và Phân biệt đối xử

Tiến sĩ Hồng Duyên trả lời:

Luật Việc làm cấm thông báo tuyển dụng có nội dung định kiến về giới tính, dân tộc, màu da, tình trạng hôn nhân, tín ngưỡng hoặc tình trạng nhiễm HIV/khuyết tật.

Trường hợp ngoại lệ: Những yêu cầu dựa trên đặc thù công việc (như công việc nặng nhọc, độc hại theo danh mục quy định) hoặc yêu cầu về chuyên môn đào tạo thì không bị coi là phân biệt đối xử.

Lưu ý khi phỏng vấn: Tránh các câu hỏi đời tư mang tính định kiến như "bao giờ lấy chồng", "có đạo gì không".

5. Về Bảo vệ dữ liệu cá nhân

Luật sư Lưu Xuân Vĩnh trả lời:

Việc tích sẵn vào ô đồng ý hoặc thiết kế trang web khiến người dùng không có lựa chọn nào khác ngoài việc "đồng ý" là vi phạm pháp luật.

Khi thu thập dữ liệu qua Cookies, doanh nghiệp cần phân loại rõ:

- Cookies thiết yếu: Cần thiết để hệ thống hoạt động.

- Cookies lựa chọn (Optional): Như cookies về hiệu suất, mục tiêu quảng cáo... người dùng phải được quyền tự tích chọn đồng ý hoặc không.

Doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình để đảm bảo việc xin sự đồng ý (consent) phải chi tiết, đầy đủ và cung cấp cho người dùng nhiều lựa chọn nhất có thể.

3. Tổng kết chương trình

Chương trình đã diễn ra thành công tốt đẹp, nhận được sự quan tâm và đánh giá tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp trên cả nước.

Với hơn 1.800 người tham gia cùng một thời điểm, webinar không chỉ cho thấy sức hút của chủ đề mà còn khẳng định nhu cầu cấp thiết của doanh nghiệp trong việc cập nhật, hiểu đúng và áp dụng kịp thời các chính sách pháp luật mới.

Thành công của chương trình là động lực để LuatVietnam.vn tiếp tục triển khai các hội thảo chuyên môn, đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình phát triển bền vững.