Dùng phần mềm, công cụ tự động để thu thập, truy xuất dữ liệu trái phép bị phạt bao nhiêu?

1. Dùng phần mềm, công cụ tự động để thu thập, truy xuất dữ liệu trái phép bị phạt bao nhiêu?

Điểm d khoản 3 Điều 12 Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 60 triệu đồng đối với hành vi:

 “Sử dụng công cụ tự động, phần mềm truy cập, truy xuất dữ liệu, công cụ khai thác, dò quét, can thiệp trái phép vào hệ thống để thu thập, truy xuất dữ liệu.”

Theo quy định này, cá nhân sử dụng công cụ tự động, phần mềm hoặc công cụ khai thác, dò quét, can thiệp trái phép vào hệ thống nhằm thu thập, truy xuất dữ liệu có thể bị phạt tiền từ 40 triệu đồng đến 60 triệu đồng. 

Đối với tổ chức, khoản 2 Điều 6 Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định mức phạt tiền bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân, trừ trường hợp có quy định khác. Do hành vi tại điểm d khoản 3 Điều 12 không thuộc trường hợp ngoại lệ nên tổ chức vi phạm có thể bị phạt từ 80 triệu đồng đến 120 triệu đồng.

2. Phần mềm, công cụ dùng để vi phạm có bị tịch thu không?

Khoản 4 Điều 12 Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính đối với chính hành vi tại điểm d khoản 3 Điều 12 Nghị định này. Đây là hình thức xử phạt bổ sung bên cạnh mức tiền phạt nêu trên.

Theo khoản 1 Điều 5 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, việc tịch thu phần mềm, dữ liệu vi phạm chỉ áp dụng đối với phần mềm, dữ liệu là tang vật, phương tiện được sử dụng trực tiếp để thực hiện hành vi hoặc là sản phẩm, kết quả trực tiếp của hành vi vi phạm, khi được quy định cụ thể tại từng điều, khoản của nghị định.

Trường hợp phần mềm hoặc dữ liệu vi phạm còn được lưu trên thiết bị, hệ thống thông tin, tài khoản hay dịch vụ lưu trữ của người vi phạm, khoản 2 Điều 5 Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định người có thẩm quyền quyết định việc tịch thu theo pháp luật về xử lý vi phạm hành chính; đồng thời áp dụng biện pháp xóa, tiêu hủy hoặc làm mất khả năng truy cập, sử dụng đối với phần mềm, dữ liệu vi phạm còn lưu tại đó.

Theo khoản 3 Điều 5 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, việc xóa, tiêu hủy hoặc làm mất khả năng truy cập, sử dụng phải trong phạm vi cần thiết, tương ứng với tính chất, mức độ vi phạm; không làm mất, hư hỏng hoặc cản trở việc khai thác, sử dụng dữ liệu, phần mềm, hệ thống thông tin hợp pháp, trừ trường hợp không thể tách rời phần vi phạm hoặc pháp luật có quy định khác.

Như vậy, không phải cứ dùng một phần mềm để vi phạm là toàn bộ thiết bị hoặc hệ thống chứa phần mềm đó đương nhiên bị tịch thu. Phạm vi tịch thu và cách xử lý phần mềm, dữ liệu phải được xác định theo khoản 4 Điều 12 cùng các nguyên tắc tại Điều 5 Nghị định 363/2026/NĐ-CP.

3. Người vi phạm dùng phần mềm, công cụ tự động để thu thập, truy xuất dữ liệu trái phép còn phải khắc phục hậu quả thế nào?

Điểm c khoản 5 Điều 12 Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định buộc gỡ bỏ, thu hồi hoặc vô hiệu hóa ứng dụng, phần mềm được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm tại điểm d khoản 3 Điều 12 Nghị định 363/2026/NĐ-CP. 

Đối với phần mềm, dữ liệu vi phạm cần xóa, tiêu hủy hoặc làm mất khả năng truy cập, khoản 4 Điều 5 Nghị định 363/2026/NĐ-CP yêu cầu người có thẩm quyền lập biên bản, ghi nhận thông tin cần thiết để xác định phần mềm, dữ liệu vi phạm trước khi thực hiện. Khi cần thiết, việc sao lưu, niêm phong hoặc trích xuất bản sao có thể được thực hiện để phục vụ xác minh, xử lý vi phạm và các yêu cầu liên quan được điều khoản này nêu.

Nếu phần mềm, dữ liệu vi phạm được lưu trữ hoặc phân tán ở nhiều nơi, khoản 5 Điều 5 Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định cá nhân, tổ chức vi phạm phải cung cấp thông tin, quyền truy cập cần thiết và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền để xử lý toàn bộ phần mềm, dữ liệu vi phạm. Quá trình tịch thu, xóa hoặc tiêu hủy phải bảo đảm an ninh dữ liệu và quyền, lợi ích hợp pháp của các bên liên quan theo khoản 6 Điều 5.

Ngoài ra, theo điểm d khoản 5 Điều 12 Nghị định 363/2026/NĐ-CP, người thực hiện hành vi tại khoản 3 Điều 12 còn bị buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm, nếu có phát sinh lợi nhuận từ việc thực hiện hành vi vi phạm về dùng phần mềm, công cụ tự động để thu thập, truy xuất dữ liệu trái phép. 

Trên đây là thông tin về “Dùng phần mềm, công cụ tự động để thu thập, truy xuất dữ liệu trái phép bị phạt bao nhiêu?”. Vui lòng xem chi tiết Nghị định 363/2026/NĐ-CP trên LuatVietnam.vn và các tính năng liên quan như Tình trạng hiệu lực, Lược đồ văn bản để đối chiếu quy định khi áp dụng.