Điểm trung bình học tập của sinh viên đại học được tính và xếp loại như thế nào?

1. Điểm trung bình học tập của sinh viên đại học được tính và xếp loại như thế nào?

Căn cứ quy định tại Điều 13 Quy chế đào tạo trình độ đại học ban hành kèm theo Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT, điểm trung bình học tập của sinh viên được tính theo điểm chính thức của các học phần, trong đó số tín chỉ của từng học phần là trọng số. Cụ thể như sau:

“1. Kết quả học tập của sinh viên được đánh giá sau từng học kỳ hoặc sau từng năm học dựa trên kết quả các học phần thuộc chương trình đào tạo theo các tiêu chí sau đây:
a) Tổng số tín chỉ của những học phần mà sinh viên không đạt trong một học kỳ, trong một năm học, hoặc từ đầu khóa học;
b) Tổng số tín chỉ của những học phần mà sinh viên đã đạt từ đầu khóa học (số tín chỉ tích lũy), tính cả các học phần được miễn học, được công nhận tín chỉ;
c) Điểm trung bình của những học phần mà sinh viên đã học trong một học kỳ (điểm trung bình học kỳ), trong một năm học (điểm trung bình năm học) hoặc tính từ đầu khóa học (điểm trung bình chung tích lũy), tính theo điểm chính thức của học phần và trọng số là số tín chỉ của học phần đó.”

Như vậy, có thể phân biệt 03 loại điểm trung bình học tập:

1.1. Công thức tính điểm trung bình học tập theo tín chỉ

Sinh viên đại học thực hiện tính điểm trung bình theo tín chỉ theo công thức sau:

Điểm trung bình = Tổng (Điểm quy đổi của từng học phần × Số tín chỉ của học phần) / Tổng số tín chỉ của các học phần được tính điểm trung bình.

Trong đó:

• Điểm quy đổi là điểm chính thức của học phần được chuyển sang thang điểm áp dụng.
• Số tín chỉ là khối lượng học tập của từng học phần.
• Tổng số tín chỉ dùng làm mẫu số chỉ bao gồm các học phần được tính vào điểm trung bình.

Ví dụ, một sinh viên có kết quả học tập trong học kỳ như sau:

Điểm trung bình học kỳ được tính: (3 × 4 + 2 × 3 + 3 × 2 + 2 × 3) / (3 + 2 + 3 + 2) = 3,00

Theo bảng xếp loại học lực tại khoản 5 Điều 13 Quy chế, sinh viên có điểm trung bình 3,00 theo thang điểm 4.

1.2. Quy đổi điểm chữ sang thang điểm 4

Để tính điểm trung bình theo thang điểm 4, khoản 2 Điều 13 Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT quy định cách quy đổi điểm chữ như sau:

Trường hợp cơ sở đào tạo quy định nhiều mức điểm chữ hơn, các mức điểm đó cũng được quy đổi thành điểm số tương ứng theo thang từ 0 đến 4.

Đối với trường hợp cơ sở đào tạo tổ chức đào tạo theo niên chế và sử dụng thang điểm 10 thì điểm trung bình được tính dựa trên điểm học phần theo thang điểm 10.

1.3. Xếp loại điểm trung bình học tập của sinh viên

Điểm trung bình học tập của sinh viên được xếp loại theo Bảng tổng hợp sau:

Cần lưu ý, xếp loại điểm học phần và xếp loại học lực là hai nội dung khác nhau. Theo khoản 4 Điều 12 Quy chế đính kèm Thông tư 56, điểm của từng học phần được xếp thành các mức điểm chữ. Trong khi đó, học lực được xếp loại dựa trên cơ sở điểm trung bình của các học phần thuộc phạm vi đánh giá.

2. Những điểm học phần nào không được tính vào điểm trung bình học tập?

Không phải tất cả kết quả học phần đều được đưa vào công thức tính điểm trung bình của sinh viên. Khoản 3 Điều 13 Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT xác định:

“3. Những điểm chữ không được quy định tại khoản 2 Điều này không được tính vào các điểm trung bình học kỳ, năm học hoặc điểm trung bình chung tích lũy. Những học phần không nằm trong yêu cầu của chương trình đào tạo không được tính vào các tiêu chí đánh giá kết quả học tập của sinh viên.”

Theo quy định này, có hai nhóm cần phân biệt.

2.1. Những điểm chữ không thuộc nhóm được quy đổi để tính điểm trung bình

Những điểm chữ không thuộc nhóm được quy đổi để tính điểm trung bình gồm:

• P: Điểm đạt không phân mức, áp dụng đối với học phần chỉ yêu cầu đạt và không tính vào điểm trung bình học tập.
• I: Điểm chưa hoàn thiện do được phép hoãn thi, kiểm tra.
• X: Điểm chưa hoàn thiện do chưa đủ dữ liệu.
• R: Điểm học phần được miễn học và công nhận tín chỉ.

Những điểm chữ này không thuộc nhóm điểm A, B, C, D, F được quy đổi để tính điểm trung bình.

2.2. Các học phần không nằm trong yêu cầu của chương trình đào tạo.

Các học phần không nằm trong yêu cầu của chương trình đào tạo không được tính vào những tiêu chí đánh giá kết quả học tập của sinh viên.

Riêng số tín chỉ tích lũy phải bao gồm cả những học phần được miễn học hoặc được công nhận tín chỉ.

Như vậy, một học phần có thể được công nhận tín chỉ tích lũy nhưng không được tính vào điểm trung bình học tập, tùy thuộc loại kết quả và quy định áp dụng đối với học phần đó.

3. Điểm trung bình tích lũy có quyết định hạng tốt nghiệp đại học không?

Hạng tốt nghiệp của sinh viên được xác định căn cứ vào điểm trung bình tích lũy toàn khóa theo quy định tại khoản 5 Điều 13 Quy chế.

Tuy nhiên, sinh viên có điểm trung bình tích lũy thuộc loại giỏi hoặc xuất sắc sẽ bị giảm một mức hạng tốt nghiệp nếu thuộc một trong các trường hợp:

• Khối lượng các học phần phải học lại quá 10% khối lượng học tập chuẩn của chương trình đào tạo.
• Đã bị kỷ luật từ mức cảnh cáo trở lên trong thời gian học.
• Vi phạm các quy định về liêm chính học thuật, liêm chính khoa học.

Ngoài điểm trung bình tích lũy, các điều kiện để sinh viên được xét, công nhận tốt nghiệp còn bao gồm:

• Sinh viên phải tích lũy đủ số tín chỉ của các học phần theo yêu cầu của chương trình đào tạo và được xếp loại học lực từ trung bình trở lên.
• Tại thời điểm xét tốt nghiệp, sinh viên không được đang trong thời gian bị kỷ luật ở mức đình chỉ học tập và phải hoàn thành các yêu cầu cần đạt của chương trình đào tạo cùng các yêu cầu khác theo chuẩn chương trình đào tạo.

Như vậy, điểm trung bình tích lũy là căn cứ quan trọng để xác định hạng tốt nghiệp, nhưng không phải điều kiện duy nhất để được công nhận tốt nghiệp đại học.

Trên đây là nội dung về “Điểm trung bình học tập của sinh viên đại học được tính và xếp loại như thế nào?”. Bạn đọc có thể tra cứu toàn văn Thông tư 56/2026/TT-BGDĐT, đặc biệt là Điều 13, Điều 14 và Điều 15 Quy chế đào tạo trình độ đại học, cùng tình trạng hiệu lực và các quy định liên quan trên LuatVietnam.vn.