Chính sách mới về Môi trường có hiệu lực tháng 7/2026

1. Biện pháp được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp khi có thảm họa

Điều 13 Luật Tình trạng khẩn cấp 2025 có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 quy định: Trên địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp khi xảy ra hoặc có nguy cơ xảy ra thảm họa về thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, sự cố bức xạ, hạt nhân hoặc sự cố khác có thể áp dụng một hoặc một số biện pháp sau đây:

-  Các biện pháp phòng thủ dân sự được áp dụng trong tình trạng khẩn cấp quy định tại Luật Phòng thủ dân sự;

- Các biện pháp ứng phó sự cố về môi trường, hóa chất, bức xạ, hạt nhân, năng lượng hoặc các sự cố khác theo quy định của Luật này và quy định khác của pháp luật có liên quan;

- Di dời, cưỡng chế di dời người dân trong các khu vực nguy hiểm đến nơi an toàn;

- Tổ chức lực lượng để bảo đảm an ninh và trật tự, an toàn xã hội, tăng cường bảo vệ các cơ quan, tổ chức, cá nhân trên địa bàn được đặt trong tình trạng khẩn cấp;

- Yêu cầu các doanh nghiệp chuyển đổi sản xuất, kinh doanh hàng hóa cần thiết để ứng phó thảm họa…

2. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về Khí thải Mức 4 đối với xe mô tô hai bánh

Thông tư 70/2025/TT-BXD đã ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 29:2025/BXD về Khí thải mức 4 đối với xe mô tô hai bánh, xe gắn máy hai bánh sản xuất, lắp ráp  và nhập khẩu mới. 

Thông tư 70/2025/TT-BXD có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Riêng đối với xe gắn máy hai bánh có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2027. 

Quy chuẩn này áp dụng đối với tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thử nghiệm, kiểm tra chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe sản xuất, lắp ráp và nhập khẩu mới.

Trong đó, khi kiểm tra khí thải trong phép thử, khối lượng trung bình đo được của các khí CO, HC, NOx phải nhỏ hơn giá trị giới hạn đối với từng loại chất nêu trong bảng dưới đây.

Đơn vị tính bằng mg/km

3. Tăng mạnh mức phạt đối với hành vi xây dựng, lấn chiếm trái phép công trình thủy lợi

Nghị định 183/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 03/2022/NĐ-CP về quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; thủy lợi; đê điều có hiệu lực từ ngày 10/7/2026.

Để phương tiện vào công trình kè bị phạt tới 3 triệu đồng

Nghị định số 183 bổ sung thêm mức phạt đối với một số hành vi liên quan đến đổ đất, chất thải, để nguyên liệu, vật liệu, vật tư, phương tiện vào công trình phòng, chống thiên tai.

Cụ thể, Nghị định số 183/2026/NĐ-CP bổ sung khoản 1a vào sau khoản 1 Điều 10 Nghị định số 03/2022/NĐ-CP quy định phạt tiền từ 01 - 03 triệu đồng đối với hành vi để phương tiện vào công trình kè, công trình chống sạt lở, công trình chống sụt lún đất, công trình chống lũ quét, công trình cảnh báo thiên tai.

Mở rộng quy mô công trình trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi bị phạt tới 100 triệu đồng

Hành vi mở rộng quy mô công trình hiện có trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi quy định ở khoản 4 Điều 24 của Nghị định số 03/2022/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung theo hướng quy định mức phạt tăng dần theo quy mô công trình xây dựng, lấn chiếm vượt phép với mức phạt từ 02 đến 100 triệu đồng.

4. Yêu cầu đối với việc cung ứng và sử dụng dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng

Chính phủ đã ban hành Nghị định 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng, có hiệu lực từ ngày 15/07/2026.

Theo Điều 5 Nghị định 180, bên cung ứng dịch vụ hoặc đại diện chủ sở hữu đáp ứng các yêu cầu sau:

- Xây dựng, đăng ký dự án các-bon rừng; tổ chức đo đạc, báo cáo, thẩm định kết quả giảm phát thải; được cấp tín chỉ các-bon rừng;

- Thực hiện nghĩa vụ đóng góp kết quả giảm phát thải và các nghĩa vụ tài chính về thuế, phí, lệ phí (nếu có) theo quy định của pháp luật;

- Việc cung ứng dịch vụ được thực hiện thông qua trao đổi, chuyển nhượng theo hợp đồng hoặc trên sàn giao dịch các-bon;

- Chỉ được trao đổi, chuyển nhượng lượng kết quả giảm phát thải, tín chỉ các-bon rừng sau khi được Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác nhận.

Bên sử dụng dịch vụ đáp ứng các yêu cầu sau:

- Hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật về đầu tư, doanh nghiệp và pháp luật khác có liên quan của Việt Nam;

- Thực hiện đúng nội dung theo hợp đồng hoặc tuân thủ quy định của Chính phủ về sàn giao dịch các-bon trong nước và các sàn giao dịch các-bon khác;

- Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính về thuế, phí, lệ phí (nếu có) theo quy định của pháp luật.

5. Các thủ tục cấp giấy phép khoáng sản chuyển từ cấp Bộ về cấp tỉnh

Quyết định 1877/QĐ-BNNMT của Bộ Nông nghiệp và Môi trường có hiệu lực từ ngày 01/7/2026 quy định về việc công bố thủ tục hành chính được sửa đổi, bổ sung, thủ tục hành chính bị bãi bỏ lĩnh vực địa chất và khoáng sản.

Trong đó, ban hành các thủ tục do UBND cấp tỉnh thực hiện gồm:

• Cấp lại giấy phép thăm dò khoáng sản.
• Gia hạn giấy phép thăm dò khoáng sản.
• Điều chỉnh giấy phép thăm dò khoáng sản.
• Trả lại giấy phép thăm dò khoáng sản.
• Chuyển nhượng quyền thăm dò khoáng sản (thẩm quyền thuộc về Thủ tướng Chính phủ hoặc Chủ tịch UBND cấp tỉnh tùy trường hợp).
• Thăm dò bổ sung để nâng cấp tài nguyên, trữ lượng khoáng sản.
• Phê duyệt đề án đóng cửa mỏ khoáng sản.
• Điều chỉnh nội dung đề án đóng cửa mỏ khoáng sản đã được phê duyệt.
• Chấp thuận phương án đóng cửa mỏ khoáng sản.
• Quyết định đóng cửa mỏ khoáng sản.
• Bổ sung khối lượng công tác thăm dò khi giấy phép thăm dò khoáng sản đã hết thời hạn.
• Chấp thuận thăm dò, khai thác khoáng sản tại khu vực cấm hoặc tạm thời cấm hoạt động khoáng sản.
• Chấp thuận thay đổi nội dung đề án thăm dò khoáng sản.
• Chấp thuận nội dung đánh giá mức độ ảnh hưởng của việc thực hiện dự án đầu tư tại khu vực dự trữ khoáng sản quốc gia.

Các thủ tục này được nêu tại Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP ngày 18/05/2026 của Chính phủ nhằm mục tiêu cắt giảm, phân quyền và đơn giản hóa các điều kiện kinh doanh cũng như thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Việc chuyển đổi và sửa đổi này cũng dẫn đến việc bãi bỏ các thủ tục tương ứng ở cấp Trung ương (vốn trước đây do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện) để tăng cường tính chủ động cho cấp địa phương

Trên đây là các chính sách mới về Môi trường có hiệu lực tháng 7/2026.