6 Luật có hiệu lực tháng 3/2026 và nội dung đáng chú ý

6 Luật mới có hiệu lực áp dụng từ ngày 01/3/2026

Dưới đây là 06 Luật mới có hiệu lực áp dụng từ ngày 01/3/2026 bao gồm:

Những nội dung đáng chú ý của các Luật hiệu lực trong tháng 3

Doanh nghiệp được tạm dừng đóng BHXH khi đang áp dụng thủ tục phục hồi 

Tại khoản 2 Điều 86 Luật Phục hồi, phá sản 2025 sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 1 Điều 37 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 đã bổ sung thêm trường hợp người sử dụng lao động được áp dụng thủ tục phục hồi theo quy định của pháp luật về phục hồi, phá sản cũng được tạm dừng đóng BHXH vào quỹ hưu trí và tử tuất, với thời hạn tối đa không quá 12 tháng. 

6 trường hợp được áp dụng thủ tục phá sản rút gọn

Điều 70 Luật Phục hồi, phá sản 2025, số 142/2025/QH15 quy định về việc áp dụng thủ tục phá sản rút gọn. Theo đó, thủ tục phá sản rút gọn được áp dụng khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

1 - Doanh nghiệp, hợp tác xã có từ 20 chủ nợ không có bảo đảm trở xuống và có tổng các khoản nợ gốc phải thanh toán từ 10 tỷ đồng trở xuống;

2 - Doanh nghiệp, hợp tác xã nhỏ, siêu nhỏ;

3 - Doanh nghiệp, hợp tác xã không còn tài sản hoặc còn tài sản nhưng không thanh lý, thu hồi được hoặc còn tài sản nhưng không đủ để nộp lệ phí phá sản, tạm ứng chi phí phá sản, thanh toán chi phí phá sản;

4 - Tổ chức tín dụng;

5 - Doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm đã bị Bộ Tài chính ban hành văn bản chấm dứt áp dụng biện pháp kiểm soát nhưng không khắc phục được tình trạng bị áp dụng biện pháp kiểm soát theo quy định của Luật Kinh doanh bảo hiểm;

6 - Trường hợp khác theo quy định của pháp luật hoặc hướng dẫn của Tòa án nhân dân tối cao.

Cắt giảm ngành nghề đầu tư có điều kiện

Luật Đầu tư 2025 đã cắt giảm 38 ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Ngoài ra, Điều 7 cũng quy định Chính phủ công bố Danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần thiết phải cấp phép, chứng nhận trước khi thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh và Danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện phải chuyển phương thức quản lý điều kiện kinh doanh từ cấp phép, chứng nhận sang công bố yêu cầu, điều kiện kinh doanh để quản lý theo phương thức hậu kiểm.

Nhà đầu tư nước ngoài được phép thành lập doanh nghiệp trước khi có dự án đầu tư

Điểm c khoản 1 Điều 22 Luật Đầu tư 2020 quy định nhà đầu tư nước ngoài phải có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư trước khi thành lập doanh nghiệp.

"Điều 22. Đầu tư thành lập tổ chức kinh tế'

1. Nhà đầu tư thành lập tổ chức kinh tế theo quy định sau đây:

1. c) Trước khi thành lập tổ chức kinh tế, nhà đầu tư nước ngoài phải có dự án đầu tư, thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, trừ trường hợp thành lập doanh nghiệp nhỏ và vừa khởi nghiệp sáng tạo và quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo theo quy định của pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tuy nhiên, khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025 đã cho phép nhà đâu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không cần có dự án đâu tư trước, nhưng phái đáp ứng điêu kiện tiếp cận thị trường. Cụ thế:

"Điều 19. Đầu tư thành lập tổ chức kinh tế'

2. Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư và phải đáp ứng điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài quy định tại Điều 8 của Luật này khi thực hiện thủ tục thành lập tổ chức kinh tế."

Cắt giảm trường hợp phải điều chỉnh dự án đầu tư

Điều 33 Luật Đầu tư 2025 quy định 05 trường hợp nhà đầu tư có dự án đầu tư đã được chấp thuận chủ trương đầu tư phải thực hiện thủ tục chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư:

• Thay đổi, bổ sung nội dung, mục tiêu thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư đã được quy định tại văn bản chấp thuận chủ trương đầu tư;

• Thay đổi quy mô diện tích đất sử dụng theo quy định của Chính phủ, thay đổi địa điểm đầu tư;

• Kéo dài tiến độ thực hiện dự án đầu tư trong trường hợp điều chỉnh tiến độ quá 24 tháng theo quy định;

• Điều chỉnh thời hạn hoạt động của dự án đầu tư;

• Thay đổi nhà đầu tư của dự án đầu tư được chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư trước khi dự án khai thác, vận hành hoặc thay đổi điều kiện đối với nhà đầu tư (nếu có).

Như vậy so với Luật Đầu tư 2020, Điều 33 Luật Đầu tư 2025 đã bỏ 02 trường hợp điều chỉnh dự án đầu tư là:

• Thay đổi tổng vốn đầu tư từ 20% trở lên làm thay đổi quy mô dự án đầu tư;

• Thay đổi công nghệ đã được thẩm định, lấy ý kiến trong quá trình chấp thuận chủ trương đầu tư;

Bổ sung quy hoạch chi tiết ngành, quy hoạch đô thị và nông thôn vào hệ thống quy hoạch

Theo khoản 1 Điều 5 Luật Quy hoạch 2025, hệ thống quy hoạch bao gồm:

- Quy hoạch cấp quốc gia, gồm: quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch không gian biển quốc gia, quy hoạch sử dụng đất quốc gia, quy hoạch ngành;

- Quy hoạch vùng. Chính phủ xác định các vùng cần lập quy hoạch;

- Quy hoạch tỉnh;

- Quy hoạch chi tiết ngành;

- Quy hoạch đô thị và nông thôn;

- Quy hoạch đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt do Quốc hội quy định.

Bổ sung quy định về xử lý trường hợp có mâu thuẫn giữa các quy hoạch

Đây là một nội dung quy định mới được đề cập tại Luật Quy hoạch 2025(Luật số 112/2025/QH15).

Theo đó, Điều 6 Luật Quy hoạch 2025 bổ sung nhằm xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch sau đây:

- Xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch do các cấp khác nhau phê duyệt;

- Xử lý mâu thuẫn giữa quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh với các quy hoạch ngành và quy hoạch chi tiết ngành;

- Xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch cùng cấp phê duyệt dựa trên quy định về thẩm quyền phê duyệt, thẩm quyền tổ chức lập quy hoạch và được quy định chi tiết tại Nghị định. 

Âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo ra bắt buộc gắn dấu hiệu nhận biết

Điều 11 của Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 quy định rõ trách nhiệm minh bạch khi phát triển và sử dụng AI. Nhà cung cấp phải bảo đảm người sử dụng nhận biết khi họ đang tương tác với hệ thống AI, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Tất cả âm thanh, hình ảnh, video do AI tạo ra bắt buộc phải được gắn dấu hiệu nhận biết ở định dạng máy đọc nhằm phân biệt với nội dung thật, đây được xem là một giải pháp quan trọng để ngăn chặn deepfake.

AI được hưởng mức ưu đãi cao nhất về khoa học công nghệ, công nghệ cao

Luật AI dành nhiều cơ chế ưu đãi cho doanh nghiệp để thúc đẩy phát triển hệ sinh thái công nghệ số.

Điều 20 Luật quy định doanh nghiệp AI được hưởng mức ưu đãi cao nhất theo pháp luật về khoa học công nghệ, công nghệ cao, chuyển đổi số và đầu tư; đồng thời được tạo điều kiện tiếp cận hạ tầng tính toán, dữ liệu và môi trường thử nghiệm. 

Nhà nước phát triển thị trường AI thông qua việc ưu tiên sử dụng sản phẩm AI trong đấu thầu, xây dựng sàn giao dịch công nghệ và bảo đảm môi trường thử nghiệm công bằng.

Điều 21 quy định cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép hệ thống AI mới được thử nghiệm trong môi trường rủi ro có kiểm soát, thậm chí được miễn hoặc giảm nghĩa vụ tuân thủ dựa trên kết quả thử nghiệm.

Điều 22 thành lập Quỹ Phát triển Trí tuệ Nhân tạo Quốc gia - một quỹ tài chính ngoài ngân sách, có cơ chế linh hoạt và chấp nhận rủi ro trong đổi mới sáng tạo.

Quỹ ưu tiên đầu tư hạ tầng AI, đào tạo nhân lực, phát triển công nghệ cốt lõi và hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Điều 25 bổ sung chính sách hỗ trợ đặc thù cho startup và doanh nghiệp nhỏ, bao gồm hỗ trợ chi phí đánh giá sự phù hợp, công cụ tự đánh giá và quyền tiếp cận dữ liệu dùng chung.

Thêm quyền cho cấp xã trong bảo vệ bí mật Nhà nước

Cụ thể, tại điểm h khoản 2 Điều 11 Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước 2025, việc sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật Nhà nước được bổ sung thẩm quyền của Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã trong việc:

• Cho phép sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước độ Tối mật: Chủ tịch UBND cấp xã.

• Cho phép sao, chụp tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước độ Mật: Người đứng đầu cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc Đảng ủy cấp xã; trưởng ban của Hội đồng nhân dân, trưởng phòng của ủy ban nhân dân cấp xã.

Trên đây là nội dung bài viết "06 Luật có hiệu lực tháng 3/2026 và nội dung đáng chú ý"