6 điểm mới tại dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động sửa đổi lần 2

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động đề xuất nhiều thay đổi liên quan đến hoạt động huấn luyện, quản lý máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt và trách nhiệm khai báo, báo cáo của người sử dụng lao động.

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động đề xuất nhiều thay đổi liên quan đến hoạt động huấn luyện, quản lý máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt và trách nhiệm khai báo, báo cáo của người sử dụng lao động.

Dưới đây là 6 nội dung đáng chú ý khi đối chiếu dự thảo với Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 (đã được sửa đổi, bổ sung).

1. Doanh nghiệp được thuê huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động

Theo khoản 4 Điều 14 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động tự tổ chức huấn luyện và chịu trách nhiệm về chất lượng huấn luyện cho người lao động không thuộc đối tượng quy định tại khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều này; người học nghề, tập nghề, người thử việc trước khi tuyển dụng hoặc bố trí làm việc. Việc huấn luyện phải được thực hiện định kỳ để trang bị kiến thức, kỹ năng cần thiết về an toàn, vệ sinh lao động.

Tại khoản 3 Điều 1 dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động sửa đổi lần 2, khoản 4 Điều 14 được đề xuất sửa đổi theo hướng mở rộng quyền lựa chọn hình thức tổ chức huấn luyện của người sử dụng lao động.

Cụ thể, người sử dụng lao động được:

• Tự tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động;

• Thuê tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động;

• Chịu trách nhiệm về chất lượng huấn luyện đối với người lao động, người học nghề, tập nghề, người thử việc trước khi bố trí làm việc;

• Tổ chức huấn luyện định kỳ nhằm trang bị đủ kiến thức, kỹ năng cần thiết, phù hợp với vị trí công việc được giao.

Như vậy, so với quy định hiện hành, dự thảo bổ sung rõ hình thức thuê tổ chức huấn luyện tại khoản 4 Điều 14, đồng thời quy định trách nhiệm về chất lượng huấn luyện thuộc về người sử dụng lao động.

2. Đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh đối với hoạt động huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động

Theo khoản 7 Điều 14 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động là đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ huấn luyện theo quy định của pháp luật đầu tư và Luật này.

Đồng thời, khoản 8 Điều 14 giao Chính phủ quy định về cơ quan có thẩm quyền cấp, điều kiện cơ sở vật chất, kỹ thuật, tiêu chuẩn người huấn luyện, trình tự, thủ tục cấp, cấp lại, gia hạn, thu hồi Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động của tổ chức huấn luyện.

Tuy nhiên, khoản 3 Điều 1 dự thảo lần 2 đề xuất sửa đổi cả khoản 7 và khoản 8 Điều 14 theo hướng:

• Tại khoản 7: Quy định tổ chức huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động là đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ huấn luyện theo quy định của pháp luật, không còn dẫn chiếu đến điều kiện kinh doanh theo pháp luật đầu tư và Luật An toàn, vệ sinh lao động.

• Tại khoản 8: Giao Chính phủ quy định chi tiết đối tượng, nội dung, thời gian, chương trình, định kỳ huấn luyện, huấn luyện đột xuất, tiêu chuẩn người huấn luyện, việc thông báo trước khi cung cấp dịch vụ, yêu cầu khi cung cấp dịch vụ huấn luyện, tự huấn luyện và quản lý hoạt động huấn luyện.

Theo định hướng cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh tại Nghị quyết 66.18/2026/NQ-CP, hoạt động huấn luyện an toàn, vệ sinh lao động được đề xuất không còn thuộc ngành, nghề kinh doanh có điều kiện, đồng thời cắt giảm thủ tục hành chính liên quan.

Như vậy, thay vì cơ chế cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động huấn luyện như quy định hiện hành, dự thảo chuyển sang cơ chế quản lý hoạt động huấn luyện theo quy định của Chính phủ.

Lưu ý: Dự thảo vẫn giao Chính phủ quy định việc thông báo trước khi cung cấp dịch vụ huấn luyện. Vì vậy, cần phân biệt việc bỏ điều kiện kinh doanh, thủ tục cấp giấy chứng nhận với việc quản lý, thông báo hoạt động huấn luyện; không nên diễn đạt thành hoạt động huấn luyện hoàn toàn không còn yêu cầu quản lý.

3. Xác định cụ thể cơ quan tiếp nhận khai báo khi đưa máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt vào sử dụng hoặc thải bỏ

Theo khoản 2 Điều 30 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, khi đưa vào sử dụng hoặc không còn sử dụng, thải bỏ các loại máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động, tổ chức, cá nhân phải khai báo với cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh tại nơi sử dụng, theo thẩm quyền quy định tại Điều 33 Luật này, trừ trường hợp luật chuyên ngành có quy định khác.

Tại khoản 5 Điều 1 dự thảo, khoản 2 Điều 30 được đề xuất sửa đổi theo hướng xác định cụ thể cơ quan tiếp nhận khai báo là:

Cơ quan chuyên môn tham mưu, giúp UBND cấp tỉnh thực hiện chức năng quản lý nhà nước về an toàn, vệ sinh lao động (cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh) tại nơi sử dụng.

Như vậy, tổ chức, cá nhân khi đưa vào sử dụng hoặc không còn sử dụng, thải bỏ máy móc, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động sẽ thực hiện khai báo với cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh tại nơi sử dụng.

4. Giao Chính phủ quy định việc phân công phạm vi quản lý giữa các bộ đối với máy móc, thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt

Theo Điều 33 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, trách nhiệm quản lý nhà nước đối với máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động được phân công cho các bộ quản lý ngành, lĩnh vực.

Cụ thể, các bộ có trách nhiệm:

• Xây dựng chi tiết danh mục máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt thuộc thẩm quyền quản lý và đề nghị Bộ trưởng Bộ Nội vụ ban hành;

• Ban hành quy trình kiểm định máy, thiết bị, vật tư và quản lý chất có yêu cầu nghiêm ngặt thuộc thẩm quyền;

• Tổ chức kiểm tra hoạt động kiểm định thuộc phạm vi quản lý nhà nước;

• Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo, chia sẻ cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý.

Đáng chú ý, khoản 7 Điều 1 dự thảo bổ sung quy định tại khoản 3 Điều 33:

Chính phủ quy định việc phân công phạm vi quản lý giữa các bộ đối với máy, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, vệ sinh lao động.

Đồng thời, đối với máy móc, thiết bị, vật tư, chất có yêu cầu nghiêm ngặt mới phát sinh hoặc liên quan đến phạm vi quản lý của nhiều bộ nhưng chưa xác định rõ bộ chịu trách nhiệm, Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp với các bộ quản lý ngành, lĩnh vực liên quan trình Chính phủ quyết định việc phân công quản lý.

Như vậy, dự thảo làm rõ thẩm quyền của Chính phủ trong việc phân công phạm vi quản lý giữa các bộ, hạn chế tình trạng chưa xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm quản lý đối với một số loại máy móc, thiết bị.

5. Xác định cụ thể cơ quan tiếp nhận khai báo tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động

Theo điểm b khoản 1 Điều 34 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, đối với tai nạn lao động xảy ra tại nơi làm việc làm chết người hoặc làm bị thương nặng từ hai người lao động trở lên, người sử dụng lao động có trách nhiệm khai báo ngay với cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh nơi xảy ra tai nạn.

Trường hợp tai nạn làm chết người, người sử dụng lao động đồng thời phải báo ngay cho cơ quan Công an cấp huyện.

Tuy nhiên, tại khoản 8 Điều 1 dự thảo lần 2, quy định này được đề xuất sửa đổi theo hướng thay đổi cơ quan tiếp nhận khai báo, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp.

Cụ thể, đối với các vụ tai nạn lao động, sự cố kỹ thuật gây mất an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc làm chết người hoặc làm bị thương nặng từ hai người lao động trở lên, người sử dụng lao động phải khai báo ngay với:

• Cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh nơi xảy ra tai nạn;

• Cơ quan Công an xã, phường, đặc khu trong trường hợp tai nạn làm chết người.

Như vậy, dự thảo đề xuất thay cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh bằng cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh; đồng thời thay cơ quan Công an cấp huyện bằng Công an cấp xã khi xảy ra tai nạn lao động chết người.

6. Xác định cụ thể cơ quan tiếp nhận báo cáo về công tác an toàn, vệ sinh lao động của người sử dụng lao động

Theo điểm a khoản 1 Điều 81 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, người sử dụng lao động có trách nhiệm báo cáo về công tác an toàn, vệ sinh lao động với cơ quan quản lý nhà nước về lao động cấp tỉnh và cơ quan quản lý nhà nước về y tế cấp tỉnh, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Tại khoản 13 Điều 1 dự thảo lần 2, quy định này được đề xuất sửa đổi theo hướng xác định cụ thể cơ quan tiếp nhận báo cáo, gồm:

• Cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh;

• Cơ quan chuyên môn về y tế thuộc UBND cấp tỉnh.

Các cơ quan này tiếp nhận báo cáo về công tác an toàn, vệ sinh lao động tại nơi làm việc của người sử dụng lao động, trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

Như vậy, nội dung sửa đổi chủ yếu là điều chỉnh tên gọi, xác định cụ thể cơ quan tiếp nhận báo cáo theo cơ cấu tổ chức cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh.

Trên đây là 6 điểm mới tại dự thảo Luật An toàn, vệ sinh lao động sửa đổi lần 2.