12 nội dung đáng chú ý tại Nghị quyết 22-NQ/TW về Chiến lược An ninh quốc gia

Nghị quyết 22-NQ/TW đã đề ra nhiều định hướng mới nhằm nâng cao năng lực bảo vệ an ninh quốc gia trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và sự gia tăng của các thách thức an ninh phi truyền thống. Dưới đây là những nội dung đáng chú ý của Nghị quyết.

1. Tích hợp yêu cầu an ninh quốc gia ngay từ quá trình xây dựng và thực hiện chính sách

Nghị quyết yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế thực hiện phương thức Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước gắn với hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp.

Đáng chú ý, yêu cầu bảo vệ an ninh quốc gia phải được tích hợp ngay từ đầu trong từng chiến lược, quy hoạch, chính sách, giải pháp, quy trình và dự án phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường và đối ngoại.

Bên cạnh đó, các cấp ủy đảng, chính quyền từ Trung ương đến cơ sở phải tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra, giám sát việc cụ thể hóa và tổ chức thực hiện Chiến lược An ninh quốc gia; đồng thời quy định rõ trách nhiệm chính trị, pháp lý của cấp ủy, người đứng đầu, cán bộ, đảng viên trong nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia.

2. Nâng cao năng lực dự báo chiến lược, bảo vệ an ninh từ sớm, từ xa

Một trong những định hướng lớn của Nghị quyết là nâng cao năng lực dự báo chiến lược để chủ động đẩy lùi nguy cơ, thách thức, không để bị động trước các biến động của tình hình thế giới.

Theo đó, sẽ hình thành hệ thống thu thập, phân tích và xử lý thông tin hiện đại, kết nối dữ liệu đa ngành, đa tầng nhằm nhận diện sớm những thay đổi của môi trường chiến lược toàn cầu, dự báo sớm các nguy cơ an ninh.

Đồng thời, xây dựng các địa bàn, khu vực dự phòng chiến lược quốc gia với nền tảng phát triển chất lượng cao và an ninh ở cấp độ cao; dự phòng các ngành sản xuất then chốt để bảo đảm khả năng duy trì, phục hồi và phát triển các năng lực cốt lõi quốc gia trong các tình huống khủng hoảng.

3. Mở rộng phạm vi bảo vệ an ninh sang lĩnh vực công nghệ, dữ liệu và hạ tầng trọng yếu

Nghị quyết xác định nâng tầm công tác đấu tranh phòng, chống gián điệp từ các lĩnh vực chính trị, quân sự, ngoại giao sang các lĩnh vực công nghệ, cơ sở hạ tầng trọng yếu và nghiên cứu khoa học.

Đồng thời, mở rộng đối tượng bảo vệ bí mật sang lĩnh vực kinh tế, công nghệ và hạ tầng trọng yếu; tăng cường các giải pháp bảo đảm an ninh mạng, an ninh dữ liệu và an ninh thông tin đối với cơ quan nhà nước, các cơ sở dữ liệu quan trọng và các thiết bị, sản phẩm công nghệ tiềm ẩn nguy cơ an ninh.

Nghị quyết cũng yêu cầu thường xuyên rà soát, khắc phục lỗ hổng bảo mật trong các hệ thống thông tin; thiết lập và tăng cường bảo vệ vành đai an toàn kỹ thuật đối với các công trình, trụ sở quan trọng về chính trị, an ninh và quốc phòng.

4. Đề ra nhiều định hướng mới về bảo đảm an ninh AI, chủ quyền số và dữ liệu quốc gia

Đây là một trong những nội dung mới đáng chú ý của Nghị quyết.

Theo đó, ưu tiên đầu tư phát triển hạ tầng bảo mật và hệ thống an ninh mạng quốc gia đủ mạnh để bảo vệ các hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng thông tin trọng yếu; bảo đảm chủ quyền số, chủ quyền dữ liệu và quản trị dòng dữ liệu xuyên biên giới.

Đồng thời, ban hành quy định về bảo đảm an ninh trong nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), bảo đảm quản trị AI theo vòng đời, tích hợp yêu cầu an ninh ngay từ khâu thiết kế, phát triển và triển khai.

Ngoài ra, Nghị quyết còn đặt ra yêu cầu xây dựng năng lực bảo đảm an ninh dữ liệu; phát triển mật mã kháng lượng tử; xây dựng mạng chủ quyền quốc gia và từng bước áp dụng công nghệ bảo mật kháng lượng tử đối với Chính phủ điện tử, tài chính, ngân hàng và các hạ tầng trọng yếu.

5. Thiết lập cơ chế điều tra và phong tỏa tài sản khẩn cấp khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo trực tuyến

Để chủ động ứng phó với các hình thái xâm phạm an ninh mới, Nghị quyết yêu cầu xây dựng hệ thống cảnh báo sớm quốc gia về lừa đảo trực tuyến và trung tâm điều hành chống lừa đảo trực tuyến.

Đặc biệt, sẽ thiết lập cơ chế điều tra, phong tỏa tài sản khẩn cấp ngay khi phát hiện hành vi nghi ngờ lừa đảo nhằm kịp thời ngăn chặn thiệt hại.

Bên cạnh đó, xây dựng cơ chế huy động nguồn lực và mô hình phối hợp giữa các lực lượng an ninh, quân sự và dân sự trong ứng phó với các thách thức trên không gian mạng.

6. Xây dựng chiến lược bảo vệ an ninh trong các không gian mới

Nghị quyết lần đầu định hướng xây dựng Chiến lược bảo vệ an ninh trong các không gian mới gồm vũ trụ, không gian tầm thấp, không gian ngầm, biển và đại dương.

Theo đó, sẽ rà soát, lập danh mục và phân loại hạ tầng trọng yếu trong từng không gian; bổ sung nội dung bảo vệ an ninh vào các chương trình quốc gia, chiến lược và quy hoạch.

Đồng thời, nghiên cứu thiết lập cơ chế điều phối liên ngành về bảo đảm an ninh các không gian mới ở cấp quốc gia, phân công rõ vai trò của bộ, ngành, chính quyền địa phương và doanh nghiệp.

7. Chủ động ngăn chặn chiến tranh nhận thức và chiến tranh thông tin

Nghị quyết yêu cầu tăng cường bảo đảm an ninh văn hóa tư tưởng; chủ động ngăn chặn, đẩy lùi chiến tranh nhận thức và chiến tranh thông tin.

Đồng thời, chú trọng giáo dục chủ nghĩa yêu nước, nâng cao khả năng tự đề kháng và phản biện của toàn xã hội trước thông tin xấu độc, sai sự thật; xây dựng Chiến lược quốc gia về truyền thông số, nền tảng xác thực thông tin quốc gia và cơ chế đối thoại, giải trình giữa chính quyền với người dân.

8. Đổi mới tư duy bảo đảm an ninh kinh tế, chủ động ứng phó chiến tranh thương mại

Nghị quyết xác định phát triển kinh tế nhà nước trở thành điểm tựa về an ninh và chủ quyền kinh tế; kinh tế tư nhân là động lực quan trọng nhất; khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính.

Đồng thời, tăng cường bảo đảm an ninh tài chính - tiền tệ; xây dựng Chiến lược dự trữ quốc gia; đa dạng hóa nguồn cung ứng; tăng cường bảo đảm an ninh đối với công nghệ và dữ liệu trong các ngành chiến lược.

Ngoài ra, Nghị quyết yêu cầu chủ động nhận diện, ứng phó với các hình thái chiến tranh thương mại; tăng cường bảo vệ tài sản chiến lược, chuỗi cung ứng, doanh nghiệp nhà nước và doanh nghiệp đầu tàu trước nguy cơ gián điệp kinh tế, thâu tóm từ nước ngoài.

9. Chuyển mạnh tư duy bảo đảm an ninh năng lượng theo hướng tự chủ, bền vững

Theo Nghị quyết, tư duy bảo đảm an ninh năng lượng sẽ chuyển từ "đủ cung" sang "an toàn - ổn định - tự chủ - bền vững".

Các giải pháp được đặt ra gồm nâng cao tính linh hoạt và năng lực chống chịu của hệ thống năng lượng; giảm phụ thuộc nhiên liệu nhập khẩu; tăng cường bảo vệ hạ tầng năng lượng, hệ thống lưu trữ, logistics và nền tảng điều hành; kiểm soát mức độ phụ thuộc công nghệ và chuỗi cung ứng năng lượng.

Đặc biệt, ưu tiên nghiên cứu và phát triển công nghệ hạt nhân tiên tiến, các lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) đa mục tiêu.

10. Đặt an ninh con người trở thành trụ cột của Chiến lược An ninh quốc gia

Nghị quyết xác định nâng cao hiệu quả bảo đảm an ninh con người, phát huy sức mạnh lòng dân trở thành một trong những trụ cột của Chiến lược An ninh quốc gia.

Theo đó, xây dựng khung chiến lược quốc gia về an ninh con người; tăng cường bảo vệ người dân trước các thách thức an ninh phi truyền thống và trên không gian mạng; hoàn thiện hệ thống an sinh xã hội theo hướng thực chất, hiệu quả, mở rộng diện bao phủ; tăng đầu tư cho an sinh xã hội, lương hưu và các chính sách đầu tư vào con người.

Đồng thời, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội và phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc.

11. Mở rộng hợp tác quốc tế về an ninh, dữ liệu và quản trị AI

Nghị quyết định hướng mở rộng hợp tác an ninh cân bằng, linh hoạt; tăng cường hợp tác với các đối tác và tích cực tham gia các cơ chế, diễn đàn khu vực, quốc tế về an ninh.

Đáng chú ý, sẽ nghiên cứu thúc đẩy các tiêu chuẩn, quy tắc và quy chuẩn của ASEAN về quản trị AI, chuyển đổi số, chia sẻ dữ liệu xuyên biên giới; mở rộng hợp tác quốc tế trong phòng, chống tội phạm mạng và các thách thức an ninh phi truyền thống.

12. Hiện đại hóa lực lượng và công cụ bảo vệ an ninh quốc gia

Nghị quyết yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về bảo đảm an ninh quốc gia; xây dựng lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh trên các không gian và lĩnh vực mới.

Đồng thời, tập trung hiện đại hóa các công cụ bảo vệ an ninh quốc gia, ưu tiên các lĩnh vực an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu, giám sát rủi ro tài chính, cảnh báo sớm và quản trị khủng hoảng; phát triển công nghiệp quốc phòng, công nghiệp an ninh tự chủ, hiện đại, từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.