6 điểm mới tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP về thôn, TDP và phụ cấp Trưởng thôn, Tổ trưởng TDP

1. Tăng mức khoán phụ cấp lên tối đa 8 lần mức lương cơ sở

Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP là điều chỉnh mức khoán quỹ phụ cấp đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Cụ thể, khoản 1 Điều 15 Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định ngân sách nhà nước thực hiện khoán quỹ phụ cấp hàng tháng (bao gồm cả hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội) đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố. Theo đó, mức khoán bằng 08 lần mức lương cơ sở áp dụng đối với:

- Thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên;

- Tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên;

- Thôn, tổ dân phố thuộc đơn vị hành chính cấp xã trọng điểm về quốc phòng;

- Thôn, tổ dân phố thuộc khu vực biên giới, hải đảo;

- Thôn đặc biệt khó khăn.

Đối với các trường hợp còn lại, mức khoán được xác định bằng 6,5 lần mức lương cơ sở. Khoản 3 Điều 15 còn quy định Hội đồng nhân dân cấp tỉnh được quyết định mức khoán cao hơn phù hợp với khả năng cân đối ngân sách địa phương.

Trong khi đó, khoản 2 Điều 34 Nghị định 33/2023/NĐ-CP quy định mức khoán cao trước đây là 06 lần mức lương cơ sở, còn các trường hợp khác là 4,5 lần mức lương cơ sở.

Như vậy, Nghị định mới đã tăng mức khoán phụ cấp thêm 2 lần mức lương cơ sở ở cả nhóm mức cao và nhóm thông thường.

2. Tăng điều kiện về số hộ gia đình để áp dụng mức phụ cấp cao

Ngoài việc tăng mức khoán phụ cấp, Nghị định 185/2026/NĐ-CP đồng thời thay đổi tiêu chí về quy mô hộ gia đình để được hưởng mức khoán cao.

Theo khoản 1 Điều 15 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, thôn phải có từ 700 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố phải có từ 1.000 hộ gia đình trở lên mới được áp dụng mức khoán 08 lần mức lương cơ sở.

Trước đây, khoản 2 Điều 34 Nghị định 33/2023/NĐ-CP quy định tiêu chí tương ứng chỉ là 350 hộ gia đình đối với thôn và 500 hộ gia đình đối với tổ dân phố.

Như vậy, cùng với việc tăng mức khoán, điều kiện để được hưởng mức cao cũng tăng gấp đôi so với trước đây.

3. Bổ sung yêu cầu về khả năng ứng dụng công nghệ thông tin đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố

Nghị định 185/2026/NĐ-CP bổ sung tiêu chuẩn mới đối với Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố.

Theo khoản 4 Điều 7 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với yêu cầu nhiệm vụ; có khả năng lập kế hoạch, tổng hợp, thống kê, báo cáo và thực hiện nhiệm vụ theo quy định.

Ngoài ra, Điều 7 còn quy định người đảm nhiệm chức danh này phải từ đủ 21 tuổi trở lên, có đủ sức khỏe, có uy tín trong cộng đồng dân cư, có phẩm chất đạo đức tốt và không thuộc trường hợp đang bị xử lý kỷ luật hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Trong khi đó, Nghị định 33/2023/NĐ-CP chưa có quy định riêng về tiêu chuẩn liên quan đến năng lực ứng dụng công nghệ thông tin.

4. Bổ sung trách nhiệm hỗ trợ chuyển đổi số tại cộng đồng dân cư

Theo khoản 5 Điều 3 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, hoạt động của thôn, tổ dân phố phải tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của cộng đồng dân cư. Đồng thời, điểm e khoản 2 Điều 5 quy định trách nhiệm hỗ trợ triển khai chuyển đổi số, hướng dẫn người dân sử dụng nền tảng số, dịch vụ công trực tuyến.

Bên cạnh đó, điểm g khoản 2 Điều 6 còn quy định Trưởng thôn, Tổ trưởng tổ dân phố hỗ trợ người dân tiếp cận, sử dụng nền tảng số, tiện ích số và dịch vụ công trực tuyến; khoản 2 Điều 16 quy định người hoạt động không chuyên trách được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng về chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin.

Trong khi đó, Nghị định 33/2023/NĐ-CP chưa quy định riêng trách nhiệm này.

5. Bổ sung chính sách đối với người nghỉ việc do sắp xếp thôn, tổ dân phố

Một nội dung mới đáng chú ý khác là bổ sung cơ chế xử lý đối với người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp lại tổ chức ở cơ sở.

Theo khoản 4 Điều 16 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, người hoạt động không chuyên trách nghỉ việc do sắp xếp, tổ chức lại thôn, tổ dân phố được hưởng chính sách theo quy định về tinh giản biên chế của Chính phủ.

Ngoài ra, Điều 19 còn quy định nội dung chuyển tiếp đối với người hoạt động không chuyên trách đang được bố trí, sắp xếp nhằm bảo đảm việc tổ chức lại bộ máy không ảnh hưởng đến hoạt động tại địa phương.

Đối chiếu với Nghị định 33/2023/NĐ-CP cho thấy văn bản cũ chưa có quy định riêng về trường hợp nghỉ việc do sắp xếp thôn, tổ dân phố.

6. Quy định cụ thể thẩm quyền của HĐND cấp xã trong việc thành lập, giải thể thôn, tổ dân phố

Nghị định 185/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định cụ thể về thẩm quyền tổ chức, sắp xếp thôn, tổ dân phố theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Theo khoản 1 Điều 9 Nghị định 185/2026/NĐ-CP, Hội đồng nhân dân cấp xã được quyết định việc:

- Thành lập thôn, tổ dân phố;

- Sắp xếp, tổ chức lại;

- Giải thể;

- Đặt tên, đổi tên thôn, tổ dân phố.

Đồng thời, Điều 12 và Điều 13 quy định cụ thể trình tự, thủ tục thành lập, sắp xếp và tổ chức lại thôn, tổ dân phố.

So với Nghị định 33/2023/NĐ-CP, Nghị định mới quy định cụ thể hơn về cơ chế tổ chức, sắp xếp và phân cấp thẩm quyền đối với hoạt động của thôn, tổ dân phố.

Trên đây là thông tin về 06 điểm mới tại Nghị định 185/2026/NĐ-CP.